Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long – Kẻ Chợ, chương trình tái hiện hành trình của những nghề thủ công từ làng quê đến phố thị, từ những nguyên liệu bình dị đến các sản phẩm mang giá trị nghệ thuật, từ kỹ nghệ truyền thống đến những sáng tạo đương đại. Với thông điệp “Theo dấu làng nghề – Chạm tay di sản – Mang tinh hoa về nhà”, chương trình “Tinh hoa hội tụ” không chỉ giới thiệu những sản phẩm thủ công đặc sắc mà còn là dịp tri ân các thế hệ nghệ nhân đã bền bỉ gìn giữ, thực hành và trao truyền tri thức nghề qua nhiều thế hệ.
Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Ngô Thị Thùy Dương, Trưởng Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội cho biết, với vai trò là đơn vị quản lý và phát huy giá trị các di tích tại khu vực, Ban luôn xác định công tác bảo tồn di sản cần gắn liền với đổi mới phương thức tiếp cận và gia tăng trải nghiệm cho công chúng. Bà nhấn mạnh: “Chúng tôi hướng tới xây dựng các không gian văn hóa tương tác, đưa di sản hòa cùng dòng chảy đương đại để trở thành nguồn lực phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa”.
Một trong những điểm nhấn xuyên suốt chương trình là hình tượng “Con thuyền Tinh hoa”, gợi nhắc ký ức văn hóa hồ Hoàn Kiếm và những dòng giao thương từng đưa sản vật từ các làng nghề về kinh thành Thăng Long xưa. Không gian sắp đặt “Bến Kẻ Chợ - Con thuyền chở tinh hoa” cùng tác phẩm “Đàn cá hội tụ” tại mặt tiền Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm tái hiện sinh động sự giao lưu, kết nối giữa các vùng miền. Hình ảnh con thuyền không chỉ mang ý nghĩa chuyên chở sản vật mà còn tượng trưng cho sự lan tỏa của tri thức, kỹ nghệ và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Không gian trưng bày giới thiệu ba câu chuyện về những nghề thủ công tiêu biểu, thể hiện sự khéo léo và sức sáng tạo của người Việt. Nghề mây tre đan Phú Vinh được giới thiệu qua những sản phẩm cho thấy khả năng biến hóa chất liệu tự nhiên bằng kỹ thuật đan lát tinh xảo. Không gian “Thêu nên lịch sử – Câu chuyện hồ Gươm” giới thiệu nghệ thuật thêu của nghệ nhân Vũ Giỏi và con trai Vũ Đình Thi, nổi bật với tác phẩm tái hiện truyền thuyết Vua Lê Lợi trả gươm báu cho Rùa Vàng – câu chuyện gắn liền với biểu tượng văn hóa đặc trưng của Thủ đô.
Trong khi đó, không gian “Dòng sông gốm – Từ đất qua lửa” mang đến những sáng tạo của nghệ sĩ gốm Ký Danh, kết nối kỹ nghệ gốm Bát Tràng với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Từ chất liệu đất và lửa, những sản phẩm gốm không chỉ thể hiện kỹ thuật chế tác mà còn mở rộng khả năng biểu đạt nghệ thuật. Góp phần kết nối các không gian thành một câu chuyện di sản liền mạch là ý tưởng sắp đặt bối cảnh của nhà nghiên cứu văn hóa, họa sĩ Nguyễn Mạnh Đức cùng các cộng sự.
Điểm nhấn của “Tinh hoa hội tụ” là sự kết hợp giữa trưng bày, trình diễn và trải nghiệm trực tiếp. Thay vì chỉ tham quan, thưởng lãm các sản phẩm hoàn thiện, người dân và du khách có cơ hội gặp gỡ nghệ nhân, quan sát thao diễn nghề, tìm hiểu kỹ thuật chế tác và trực tiếp trải nghiệm một số công đoạn như đan mây tre, thêu thủ công, tạo hình gốm. Các hoạt động thưởng trà cũng góp phần giới thiệu những nét đẹp trong đời sống văn hóa Hà Nội.
Thông qua hình thức tiếp cận giàu tính tương tác, chương trình giúp công chúng hiểu hơn về sự công phu trong từng công đoạn chế tác, giá trị lao động và tâm huyết của những người đang gìn giữ nghề truyền thống. Đặc biệt, việc tạo điều kiện để thế hệ trẻ trực tiếp tiếp xúc với nghệ nhân và thực hành nghề được kỳ vọng sẽ khơi gợi sự quan tâm, tình yêu đối với di sản văn hóa dân tộc.
