Từ đô thị sáng tạo đến không gian điện ảnh trong giáo dục
Ngày 31/10/2025, UNESCO chính thức ghi danh TP.HCM là Thành phố Sáng tạo toàn cầu trong lĩnh vực điện ảnh, trở thành thành phố điện ảnh đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á. Danh hiệu quốc tế này mở ra cơ hội chiến lược để thành phố nâng tầm vị thế trong mạng lưới các đô thị sáng tạo toàn cầu.
Khi gia nhập mạng lưới này, TP.HCM đã đưa ra 6 cam kết chiến lược cốt lõi với UNESCO. Hiện nay, thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều định hướng nhằm thực hiện các cam kết về bảo tồn giá trị văn hóa, thúc đẩy sáng tạo và mở rộng không gian cho các hoạt động công nghiệp văn hóa.
Trong định hướng gắn kết giữa văn hóa, giáo dục và công nghiệp sáng tạo, sáng kiến “Kiến tạo điện ảnh trong học đường” là một cam kết do thành phố phối hợp cùng ngành giáo dục và các cơ sở đào tạo nghệ thuật thực hiện. Chương trình hướng tới việc đưa điện ảnh trở thành một phần của giáo dục thẩm mỹ từ mầm non đến đại học, thay vì chỉ tồn tại trong không gian rạp chiếu hay các sự kiện nghệ thuật. Qua đó giúp học sinh, sinh viên tiếp cận điện ảnh như một phương tiện học tập, sáng tạo và phát triển tư duy.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động chiếu phim, mô hình còn mở rộng thành chuỗi trải nghiệm sáng tạo phong phú bao gồm: giao lưu với nghệ sĩ, workshop làm phim, cuộc thi sản xuất video ngắn, thiết kế poster và sáng tạo nội dung số. Những hoạt động này giúp học sinh rèn luyện kỹ năng kể chuyện bằng hình ảnh, tư duy thẩm mỹ và nâng cao năng lực số trong bối cảnh chuyển đổi số.
Điện ảnh bước vào trường học và ươm mầm tài năng trẻ
Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động chính của LHP ngắn TP.HCM lần thứ II năm 2026, sáng kiến “Kiến tạo điện ảnh trong học đường” do Sở VHTT, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM chủ trì, với sự phối hợp của Hội Điện ảnh TP.HCM, Thành Đoàn và các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện.
Theo đó từ ngày 5 đến 8/6, các hoạt động chiếu phim và giao lưu điện ảnh được tổ chức trực tiếp tại một số trường học trên địa bàn, bao gồm: THPT Trần Khai Nguyên (phường An Đông), THPT Tây Thạnh (phường Tây Thạnh) và THPT Gia Định (phường Thạnh Mỹ Tây), THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa). Tại đây, không gian trường học được thiết kế như một “rạp chiếu phim thu nhỏ” với hệ thống màn hình LED, âm thanh và thiết bị trình chiếu chuyên nghiệp, mang đến trải nghiệm nghệ thuật sinh động, gần gũi cho học sinh. Những bộ phim được chọn chiếu là phim ngắn từng được giải thưởng ở LHP ngắn TP.HCM lần thứ I năm 2023.
Thay vì chỉ dừng ở các hoạt động thưởng thức phim, mô hình này hướng đến xây dựng môi trường trải nghiệm thực tế cho học sinh thông qua các buổi giao lưu với đạo diễn, nhà làm phim, các workshop kỹ năng và cuộc thi sáng tác video ngắn. Đại diện đơn vị đồng hành triển khai sáng kiến "Kiến tạo điện ảnh học đường" cho biết, chương trình sẽ tập trung tổ chức các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm với chuyên gia trong và ngoài nước, các workshop dành cho học sinh, sinh viên và những người trẻ yêu điện ảnh. Bên cạnh đó, chương trình đào tạo "Nghệ sĩ đa năng" cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm góp phần phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực công nghiệp sáng tạo, đồng thời hỗ trợ các bạn trẻ tiếp cận những công nghệ và thiết bị làm phim hiện đại.
Theo Ban tổ chức, việc đưa điện ảnh vào học đường không chỉ nhằm mở rộng đối tượng công chúng mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái nhân lực sáng tạo cho tương lai. Khi được tiếp cận điện ảnh từ sớm, học sinh không chỉ xem phim mà còn học cách phân tích, sáng tạo và kể chuyện bằng ngôn ngữ hình ảnh. Dịp này Ban tổ chức LHP ngắn cũng phát động Hội thi sáng tác video clip ngắn dành cho học sinh và nhiều chương trình chuyên sâu nhằm hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Đáng chú ý, chương trình “Ươm mầm tài năng điện ảnh – HCMC Short Form Film Lab (SFFL)” được triển khai như một mô hình vườn ươm dự án phim ngắn. Chương trình hỗ trợ các nhóm sáng tạo trẻ thông qua đào tạo chuyên sâu, cố vấn kịch bản, kỹ năng thuyết trình dự án và kết nối với các nhà sản xuất trong ngành. Các dự án tham gia thuộc nhiều định dạng, từ phim ngắn độc lập, mini series cho đến nội dung dọc (vertical format) phục vụ nền tảng số, thể hiện xu hướng thích ứng mạnh mẽ của điện ảnh với môi trường truyền thông mới.
Đối tượng hướng đến của SFFL là các nhà làm phim độc lập trẻ (dưới 35 tuổi), sinh viên ngành điện ảnh, truyền thông, nghệ thuật và các nhóm sáng tạo nội dung tại Việt Nam. Sau vòng tuyển chọn, 12 dự án xuất sắc nhất đã lọt vào vòng chung khảo. Các tác giả sẽ làm việc trực tiếp với những mentor (người hướng dẫn) để hoàn thiện ý tưởng, kịch bản và hồ sơ dự án trước khi thuyết trình trước hội đồng giám khảo. Những dự án xuất sắc nhất sẽ được công bố và trao giải trong lễ bế mạc LHP ngắn TP.HCM lần thứ II năm 2026.
Từ những bước đi đầu tiên của sáng kiến "Kiến tạo điện ảnh trong học đường", điện ảnh đang từng bước ra khỏi không gian chuyên biệt để hòa vào đời sống học đường. Đây được kỳ vọng sẽ là nền tảng quan trọng để TP.HCM phát triển thành trung tâm sáng tạo điện ảnh của khu vực – nơi giáo dục, công nghệ và công nghiệp văn hóa cùng vận hành trong một hệ sinh thái thống nhất và bền vững.
