Phát biểu tại Lễ khai mạc, ông Lê Văn Minh - Phó Trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM cho biết, năm nay là lần thứ 5 thành phố tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam nhưng là năm đầu tiên tổ chức trong không gian TP.HCM mở rộng sau sáp nhập, với quy mô và phạm vi lớn hơn, cùng Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu chính thức về chung một nhà.

Theo ông Lê Văn Minh, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 có nhiều dấu ấn mới với không gian hoạt động rộng hơn. Trong tuần qua, nhiều xã, phường, đặc khu của TP.HCM đã tổ chức các hoạt động hưởng ứng, tạo thêm không gian văn hóa đọc cho người dân. Trên cơ sở Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị 04 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, Thành ủy TP.HCM đang xây dựng chương trình hành động với những định hướng, chỉ đạo và có những công trình, kế hoạch để phát triển văn hóa TP.HCM nói chung, sách và văn hóa đọc ở TP.HCM nói riêng. 

Thành phố xác định sách, văn hóa đọc không chỉ là hoạt động bồi dưỡng, xây dựng tinh thần, nét đẹp của người dân mà còn là hoạt động nâng cao dân trí, tri thức của người dân, xứng tầm là trung tâm kinh tế lớn của cả nước.

“Lãnh đạo TP.HCM mong muốn các sở ban ngành, cơ quan, đơn vị, các tổ chức cá nhân tiếp tục quan tâm, nhân rộng, duy trì, phát huy không gian văn hóa đọc, các hoạt động xuất bản, sáng tác, để có nhiều tác phẩm đáp ứng nhu cầu của người dân thành phố trong học tập, nghiên cứu, hưởng thụ các tác phẩm”- Phó Trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM nói. 

Tại Lễ khai mạc, ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó Giám đốc Sở VHTT TP.HCM cho biết, những năm qua, TP.HCM luôn quan tâm phát triển văn hóa đọc, xem đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa và phát triển con người. Nhiều mô hình sáng tạo đã được triển khai hiệu quả như hệ thống đường sách, không gian sách cộng đồng, các hội sách, hoạt động giao lưu và giới thiệu sách... qua đó từng bước hình thành thói quen đọc trong cộng đồng, nhất là giới trẻ. 

Nhận định việc phát triển văn hóa đọc là nhiệm vụ trọng tâm để xây dựng sức mạnh nội sinh cho thành phố, ông Nguyễn Ngọc Hồi đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển văn hóa đọc trong thời gian tới: Tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa của sách và văn hóa đọc, xây dựng thói quen đọc sách như một nhu cầu thiết yếu; phát triển văn hóa đọc trong nhà trường, gia đình và cộng đồng, tạo điều kiện cho người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên khó khăn tiếp cận sách thuận lợi.

Khuyến khích sáng tác, xuất bản và phát hành các ấn phẩm có giá trị về tư tưởng, giáo dục, khoa học và văn hóa; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản, phát triển các loại hình sách điện tử, sách nói, nền tảng đọc sách trực tuyến; đồng thời mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế về sách và bản quyền.

“Phát triển văn hóa đọc không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Đó chính là nền tảng để hình thành một thế hệ công dân có tri thức, có nhân cách, có khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng thành phố phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới”- Phó Giám đốc Sở VHTT TP.HCM nhấn mạnh.

Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần 5 năm 2026 gồm chuỗi hoạt động đa dạng, trong đó có mô hình mới được tổ chức tại nhiều khu vực trên địa bàn thành phố, nhằm đưa sách đến gần hơn với đời sống đô thị và cộng đồng dân cư. 

Từ ngày 17 đến 19/4 tại chung cư Vista Verde (phường Cát Lái) đã khai mạc Hội sách khuyến đọc với chủ đề: Tuần đọc sách cộng đồng - Mỗi người một cuốn sách. Đây là mô hình Hội sách khuyến đọc tại khu dân cư lần đầu tiên được thí điểm, mở ra hướng đi mới trong việc đưa văn hóa đọc len lỏi vào từng hộ gia đình. Không gian hội sách được bố trí tại khu sinh hoạt chung của chung cư, giới thiệu nhiều đầu sách thiếu nhi, sách kỹ năng, văn phòng phẩm và hoạt động tương tác như workshop sáng tạo, vẽ tranh, tô màu, nghệ thuật tạo hình bong bóng, giao lưu với Đại sứ Văn hóa đọc, phát động cuộc thi Giới thiệu sách hay dành cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở... 

Từ ngày 18 đến 25/4 tại Đường Sách TP.HCM là Triển lãm chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 tập trung cho các không gian: Chủ tịch Hồ Chí Minh với văn hóa đọc; trưng bày tài liệu quý, hiếm; khu STEM khoa học vui; sách đạt Giải thưởng Sách Quốc gia; Dó Story - Hành trình tờ giấy Dó; khu vực sách nói, sách chữ nổi, sách minh họa nổi, đồ họa nổi; tài liệu địa chí, kỷ niệm 50 năm Sài Gòn - Gia Định mang tên TP.HCM... 

Đáng chú ý, lần đầu tiên mô hình Thư viện người (Human Library) được giới thiệu tại Đường Sách TP.HCM do Thư viện số Nguyễn An Ninh - Chuyên đề Nam Bộ (Quỹ Hoa Sen) phụ trách, mở ra một cách tiếp cận tri thức từ những “đầu sách sống”... Từ 18 giờ mỗi ngày Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM sẽ biểu diễn các tiết mục thơ phổ nhạc, nhạc phim, các ca khúc, trích đoạn sân khấu (kịch nói, kịch múa, nhạc kịch, cải lương, chèo) được chuyển thể, lấy cảm hứng từ tác phẩm văn học Việt Nam... Song song đó là giao lưu, giới thiệu sách, kể chuyện thiếu nhi, workshop sáng tạo, trải nghiệm STEM, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tiếp cận tri thức.

Tại khu vực phường Phú Lợi (Thư viện Bình Dương cũ) từ ngày 18 đến 25/4 có các hoạt động như: Hội sách, triển lãm sách, nói chuyện chuyên đề “Gia đình-Nền tảng hình thành văn hóa đọc”; các trò chơi liên quan đến sách cho thiếu nhi; tuyên truyền qua pano, băng-rôn, khẩu hiệu Ngày Sách và Văn hóa đọc, xe tuyên truyền lưu động, xe diễu hành; xây dựng tủ sách cộng đồng cho khu nhà trọ…

Tại khu vực phường Bà Rịa (Bảo tàng-Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) từ ngày 18 đến 25/4 có các gian trưng bày sách; tổ chức Cuộc thi viết cảm nhận về sách “Quyển sách tôi yêu”; các hoạt động Tuần lễ đọc sách tại trường học; tuyên truyền qua pano, băng-rôn, khẩu hiệu Ngày Sách và Văn hóa đọc... Riêng tại khu vực đặc khu Côn Đảo, Sở VHTT TP.HCM phối hợp Hội Nhà báo Việt Nam (Văn phòng Đại diện phía Nam), UBND đặc khu Côn Đảo tổ chức xây dựng tủ sách cộng đồng với số lượng 500 tựa sách về chủ đề Huyền thoại Côn Đảo; thư viện số và không gian đọc sách cho Nhân dân… 

Ngoài ra, hưởng ứng Ngày hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam ở nhiều phường, xã khác cũng tổ chức hội sách, triển lãm, cuộc thi, chương trình giao lưu, đọc sách, trao đổi sách, xây dựng tủ sách cộng đồng, thư viện số... góp phần hình thành thói quen đọc và lan tỏa giá trị của tri thức trong đời sống xã hội.