Chương trình nghệ thuật Chào mừng Ngày hội
Chương trình nghệ thuật Chào mừng Ngày hội

Dấu ấn từ sự phối hợp hiệu quả giữa các địa phương miền núi

Định kỳ hai năm một lần, Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế được tổ chức. Năm nay, Ngày hội diễn ra trong không khí chào mừng 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu (19/5/1890 - 19/5/2026), thể hiện lòng tri ân sâu sắc của đồng bào các dân tộc miền núi đối với Bác Hồ - nơi mà 57 năm qua, đồng bào vùng cao A Lưới tự hào được mang họ Bác Hồ, khẳng định niềm tin son sắt vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.

Đây cũng là lần đầu tiên Ngày hội được tổ chức sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thành phố Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Việc tổ chức Ngày hội lần này ở quy mô liên xã, liên vùng diễn ra rất thành công, tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng các dân tộc miền núi, chứng minh cho năng lực cán bộ ở cơ sở từ vai trò đơn vị phối hợp trở thành “chủ thể thực thi”, khẳng định vai trò của cấp xã đã được nâng lên tầm cao mới trong quản lý văn hóa một cách chuyên nghiệp, bài bản, nắm bắt cơ sở và gắn chặt với cộng đồng. Văn hóa vốn hình thành và bám rễ sâu trong cộng đồng làng xã là điều kiện thuận lợi khi vận hành chính quyền hai cấp. Cán bộ văn hóa xã đã chủ động hơn, sát dân hơn, gần hơn trong việc đề xuất, tham mưu, huy động nguồn lực từ người dân để tổ chức thực hiện tốt các nội dung hoạt động. Vì vậy, Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế lần thứ I năm 2026 không chỉ là sự kiện giao lưu văn hóa đơn thuần mà còn trở thành minh chứng sinh động cho tinh thần đoàn kết, gắn bó và trách nhiệm chung của các địa phương trong việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc. Chính sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các địa phương miền núi trong công tác tổ chức và triển khai các hoạt động, từ khâu chuẩn bị nội dung, xây dựng chương trình đến tổ chức các hoạt động trình diễn nghệ thuật, thi đấu thể thao, trưng bày sản phẩm đặc trưng và quảng bá du lịch cộng đồng…đã đem đến một luồng sinh khí mới cho Ngày hội. Các địa phương đã chủ động phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và phát huy thế mạnh của từng vùng. Nhờ đó, các hoạt động diễn ra phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu và các dân tộc anh em.

Ông Phan Duy Khanh - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã A Lưới 2 cho biết: “Địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các ngành, đơn vị liên quan, phối hợp chặt chẽ với Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Du lịch cùng các xã A Lưới 1, A Lưới 3 triển khai đồng bộ các nội dung của Ngày hội. Qua đó, góp phần phát huy giá trị, quảng bá tiềm năng di sản văn hóa của liên vùng A Lưới”.

Những chuyển động từ cơ sở không chỉ phản ánh sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn cho thấy nỗ lực thích ứng, đổi mới để phục vụ người dân qua việc tham gia tích cực của các nghệ nhân, già làng, trưởng bản, cán bộ văn hóa cơ sở và đông đảo người dân… góp phần tạo nên không khí Ngày hội sôi nổi, gắn kết và giàu ý nghĩa. Trong khuôn khổ Ngày hội, các địa phương có thêm cơ hội học hỏi lẫn nhau trong công tác bảo tồn văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, từ đó hình thành những liên kết bền vững phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi.

Những kết quả đạt được từ Ngày hội cho thấy khi các địa phương cùng chung mục tiêu, phát huy tinh thần trách nhiệm và chủ động phối hợp, sức mạnh cộng đồng sẽ được nhân lên, tạo động lực mới cho sự phát triển toàn diện vùng miền núi. Đây cũng là dấu ấn quan trọng khẳng định hiệu quả của công tác phối hợp liên vùng, địa phương trong bảo tồn văn hóa, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của thành phố Huế trong giai đoạn mới.

Chương trình nghệ thuật của xã A Lưới 2
Chương trình nghệ thuật của xã A Lưới 2

Không gian hội tụ sắc màu văn hóa

Nằm trong chương trình Lễ hội mùa hạ - Festival Huế 2026, Ngày hội được tổ chức quy mô lớn nhất từ trước đến nay thu hút gần 600 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đến từ 11 phường, xã miền núi của thành phố Huế với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Ngày hội không chỉ dừng lại ở việc trình diễn hay giới thiệu văn hóa mà đã tạo nên một không gian văn hóa sống động, nơi chủ thể văn hóa thực sự được đứng ở vị trí trung tâm. Những chương trình nghệ thuật quần chúng mang đến cho Nhân dân và du khách các tiết mục dân ca, dân nhạc, dân vũ truyền thống đặc sắc; trình diễn trang phục dân tộc, tái hiện sinh hoạt cộng đồng, được sân khấu hóa một cách sinh động, kể cho du khách những câu chuyện về lịch sử, tín ngưỡng, đời sống và khát vọng của cộng đồng các dân tộc miền núi.

Nhiều chương trình nghệ thuật được đầu tư công phu, sáng tạo, thể hiện sự kết nối hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Đặc biệt, sự tham gia đông đảo của lớp trẻ cho thấy tín hiệu tích cực về quá trình trao truyền di sản văn hóa giữa các thế hệ. Đây chính là yếu tố quan trọng bảo đảm cho sự trường tồn của bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số hiện nay.

Trong không gian trưng bày nghề thủ công truyền thống và các sản phẩm OCOP đặc trưng của đồng bào dân tộc thiểu số tại Quảng trường và Trung tâm Văn hóa các dân tộc xã A Lưới 2, các nghệ nhân trực tiếp trình diễn nghề truyền thống, giới thiệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ và những nét văn hóa đặc sắc của địa phương. Bên cạnh đó là nhiều hoạt động hấp dẫn như hội thi ẩm thực vùng cao, chợ phiên… giới thiệu đặc sản địa phương; các môn thể thao truyền thống gồm bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co, bóng chuyền, bóng đá; các hoạt động triển lãm, trưng bày ý nghĩa về văn hóa đồng bào các dân tộc miền núi; triển lãm “Ngày hội non sông - Lá phiếu của miền tin và trách nhiệm”; “Di sản Huế qua góc nhìn nghệ thuật nhiếp ảnh”, “Dấu ấn Quốc hội Việt Nam qua các thời kỳ”; hoạt động chiếu phim về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các hoạt động trưng bày, giới thiệu sách báo phục vụ Nhân dân và du khách.

Tại Làng Văn hóa các dân tộc xã A Lưới 3, du khách còn được trải nghiệm không gian sân khấu hóa Lễ hội Âr Pục - Đoàn kết cùng những câu chuyện dân gian, truyền thuyết gắn với đời sống văn hóa của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi trở thành điểm nhấn thu hút du khách trong những ngày diễn ra Ngày hội.

Với chuỗi hoạt động phong phú, đậm đà bản sắc, Ngày hội đã tạo nên không gian giao lưu văn hóa đặc sắc, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của vùng cao thành phố Huế. Có thể nói, Ngày hội lần này đã cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Kết luận của Thường trực Thành ủy và chỉ đạo của UBND thành phố về việc tổ chức các hoạt động văn hóa nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống văn hóa, gắn bảo tồn với phát triển du lịch, kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa mới, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Ngày hội lần thứ I năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh thành phố Huế cùng với cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình phát triển, mở ra nhiều cơ hội và yêu cầu mới, tạo động lực mở rộng không gian phát triển, tăng cường giao lưu văn hóa và mối liên kết giữa các địa phương. Thành công của Ngày hội không chỉ khơi dậy niềm tự hào về các giá trị văn hóa truyền thống trong mỗi người dân mà còn tạo động lực để cộng đồng chung tay gìn giữ bản sắc, xây dựng và phát triển quê hương. Với những giá trị mang lại, Ngày hội được định hướng trở thành hoạt động định kỳ, đồng thời phát triển thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc của Huế, góp phần quảng bá hình ảnh thành phố di sản, xanh, thông minh, giàu bản sắc trong giai đoạn phát triển mới.

Trình diễn nghề thủ công truyền thống
Trình diễn nghề thủ công truyền thống

HẰNG NGUYỄN

Nguồn: Tạp chí VHNT số 649, tháng 7-2026