Sự kiện “Sen trong đá: Tâm sáng, lòng son” do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với UBND phường Cửa Nam, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, Trường THCS Ngô Sĩ Liên, Bảo tàng Sen Việt Nam tổ chức; hướng tới kỷ niệm 72 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026); 96 năm ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2026); Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 (1 - 7/10/2026) do UBND thành phố Hà Nội phát động. 

Phát biểu khai mạc sự kiện, bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, kiêm Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cho biết, vào tháng 5/2026, tại Côn Đảo - nơi triển lãm “Sen trong đá” lần đầu tiên được giới thiệu trong một không gian lịch sử đặc biệt, nơi từng chứng kiến biết bao đau thương, mất mát nhưng cũng lưu giữ những câu chuyện phi thường về khí tiết, khát vọng và lòng kiên trung của những người tù chính trị Việt Nam.

Trong lễ khai mạc triển lãm tại Bảo tàng Côn Đảo, nguyên Phó Chủ tịch nước, cựu nữ tù Côn Đảo bà Trương Mỹ Hoa có một chia sẻ rất sâu sắc. Bà nhắc đến hình tượng hoa sen không chỉ như biểu tượng của người phụ nữ, mà rộng hơn, đó còn là tượng trưng cho ý chí vươn lên của con người Việt Nam. Đằng sau những cánh sen tưởng như mềm mại ấy là một sức sống bền bỉ, kiên cường; cũng như trong những năm tháng khắc nghiệt nhất của chiến tranh và tù đày, điều giúp con người đứng vững không chỉ là nghị lực, mà còn là lý tưởng, niềm tin, khí tiết, tình đồng chí, tình đồng đội và sự sẻ chia giữa con người với con người.

Từ ý nghĩa ấy, “Sen trong đá: Tâm sáng, lòng son” không chỉ là tên gọi của một sự kiện. Đó còn là cách để cùng nhìn lại một thế hệ phụ nữ đã sống với lý tưởng, với niềm tin và với một tình yêu rất sâu sắc dành cho quê hương, đất nước. 

Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cho rằng, khi những câu chuyện của “Sen trong đá” được tiếp tục kể trong không gian Trường THCS Ngô Sĩ Liên, hành trình ấy đã có thêm một ý nghĩa mới. Từ nơi từng ghi dấu những năm tháng đấu tranh gian khổ của các thế hệ đi trước, những “đóa sen” của ký ức đã đến với thế hệ trẻ, những người đang lớn lên trong hòa bình.

Bà Nguyễn Thị Tuyết cũng cho biết, Triển lãm “Sen trong đá” được trưng bày tại không gian của trường ngày hôm nay đã được Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam và Công ty Sen house Việt Nam phối hợp tổ chức tại Bảo tàng Côn Đảo phục vụ gần 100.000 lượt công chúng tham quan. 

Bởi vậy, đưa triển lãm “Sen trong đá” hiện diện tại Trường THCS Ngô Sĩ Liên là hành trình tiếp nối của ký ức trong một không gian mới. Đây là dịp để những câu chuyện lịch sử về những người phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất đến gần hơn với các em học sinh, đồng thời góp phần tạo nên một hoạt động học tập giàu trải nghiệm và cảm xúc, hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026 do UBND thành phố Hà Nội phát động.

Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ mong rằng, các em học sinh những thế hệ tương lai của đất nước sẽ phát huy truyền thống tốt đẹp của các Mẹ, của lớp cha ông đi trước tiếp tục học tập rèn luyện, phấn đấu góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.

Phát biểu tại sự kiện, nhà giáo Phạm Thu Hà, Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Sĩ Liên cho biết, ngôi trường THCS Ngô Sĩ Liên đã trải qua 106 năm xây dựng và phát triển.

“Qua mỗi thế hệ, chúng tôi càng hiểu rằng, giáo dục không chỉ là trao truyền tri thức, mà còn là dạy các em biết trân trọng lịch sử, biết ơn những người đi trước và biết sống xứng đáng với những gì mình được nhận” – Nhà giáo Phạm Thu Hà nhấn mạnh.

Theo Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Sĩ Liên, “Sen trong đá” không chỉ là một triển lãm. Đó là cuộc gặp gỡ giữa những người phụ nữ đã đi qua chiến tranh, tù đày, mất mát và hy sinh với thế hệ trẻ hôm nay.

Vì vậy, cách đẹp nhất để tri ân không chỉ là ghi nhớ, mà là sống tử tế hơn, học tập tốt hơn, có trách nhiệm hơn và không dễ dàng bỏ cuộc trước những khó khăn của mình. Nhà giáo Phạm Thu Hà mong rằng, khi rời không gian “Sen trong đá”, mỗi em học sinh sẽ mang theo một chút tự hào, một lòng biết ơn và một nghị lực để bước tiếp – để xứng đáng với những gì thế hệ đi trước đã trao lại.

Bày tỏ niềm xúc động khi tham dự chương trình tại Trường THCS Ngô Sĩ Liên, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Phó Giám đốc Quỹ Hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam, Giám đốc Công ty Senhouse, người thực hiện triển lãm “Sen trong đá” tại Côn Đảo cho biết, ngay từ khi xây dựng dự án, bà đã nghĩ đến hành trình lâu dài của triển lãm, hướng tới việc truyền tải những câu chuyện lịch sử đến thế hệ trẻ, những người sẽ tiếp bước cha ông xây dựng đất nước.

“Ngô Sĩ Liên là ngôi trường đầu tiên đón triển lãm “Sen trong đá”. Được biết trường có bề dày 106 năm xây dựng và phát triển, lại được xem những tiểu phẩm do chính các em học sinh thể hiện, tôi rất xúc động. Đưa triển lãm đến trường học là việc nên làm, giúp các em học lịch sử thông qua những câu chuyện và di sản, hiểu hơn về sự hy sinh, mất mát của các thế hệ đi trước để mình được sống trong hòa bình, độc lập hôm nay”- bà chia sẻ.

Từ hiệu quả của chương trình, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm mong muốn tiếp tục trao đổi với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam để phối hợp với ngành Giáo dục đưa triển lãm đến các trường học tại Hà Nội và những địa phương khác, góp phần lan tỏa thông điệp tri ân, giáo dục lịch sử và bồi đắp trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay.

Em Đặng Trần Châu Lương, học sinh lớp 8A5, Trường THCS Ngô Sĩ Liên, chia sẻ: “Sau khi theo dõi chương trình "Sen trong đá", em cảm thấy tự hào và xúc động trước những câu chuyện về sự hy sinh của những người phụ nữ trong cuộc kháng chiến của đất nước. Em ấn tượng nhất với câu chuyện về nữ anh hùng Hoàng Ngân, bởi lòng yêu nước, sự dũng cảm và ý chí mạnh mẽ của bà. Qua chương trình, em học được nhiều bài học ý nghĩa, có thêm động lực để học tập, rèn luyện và góp sức xây dựng đất nước trong tương lai. Em mong sẽ có thêm những chương trình đưa các câu chuyện lịch sử đến gần hơn với học sinh ngay tại trường học”.

Triển lãm “Sen trong đá” giới thiệu tại trường THCS Ngô Sĩ Liên quy tụ chân dung và câu chuyện của 25 nữ tù chính trị qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ của dân tộc như: Hoàng Thị Ái, Nguyễn Thị Thập, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Thị Định, Hoàng Ngân, Nguyễn Thị Bình, Võ Thị Sáu, Trương Mỹ Hoa…

Điểm nhấn của sự kiện là hoạt động sân khấu hóa các câu chuyện lịch sử do chính học sinh Trường THCS Ngô Sĩ Liên thể hiện. Qua ngôn ngữ sân khấu, những câu chuyện về lòng yêu nước, sự hy sinh và tinh thần kiên cường của các thế hệ phụ nữ Việt Nam được tái hiện một cách gần gũi, sinh động, góp phần giúp học sinh cảm nhận lịch sử sâu sắc hơn.

Triển lãm ảnh “Sen trong đá” được trưng bày tại Trường THCS Ngô Sĩ Liên đến hết ngày 8/10.