Đây là hoạt động trọng tâm, mở đầu cho chuỗi sự kiện Hành trình “Di sản và Hòa bình” 2026, diễn ra từ ngày 11 đến 13/5 tại Đặc khu Côn Đảo.
Tham dự lễ dâng hương, dâng hoa có : ông Uông Chu Lưu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam; PGS, TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam; TS Đặng Thị Bích Liên, nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa áo dài Việt Nam; cùng đông đảo hội viên Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, Hiệp hội Văn hóa áo dài Việt Nam và các đoàn quốc tế.
Trong những ngày tháng 5 lịch sử, trước đài tưởng niệm trung tâm Nghĩa trang Hàng Dương, đoàn công tác gồm lãnh đạo các hội, hiệp hội, các nhà khoa học, chuyên gia di sản, đại diện doanh nghiệp văn hóa và đông đảo đại biểu đã thành kính dâng hương, dâng hoa tri ân những người con ưu tú của dân tộc.
Trong làn khói hương trầm mặc, các đại biểu dành phút mặc niệm tưởng nhớ các chiến sĩ cách mạng, đồng bào yêu nước đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Không gian linh thiêng của Nghĩa trang Hàng Dương như lắng lại, nhắc nhớ mỗi người về một thời máu lửa, nơi ý chí kiên trung và khát vọng hòa bình đã được viết nên bằng sự hy sinh thầm lặng của biết bao thế hệ.
Sau lễ tưởng niệm tại khu vực trung tâm, đoàn đã di chuyển, dâng hương tại các phần mộ: cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong; nhà yêu nước Nguyễn An Ninh; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Võ Thị Sáu…
Tại mộ Nữ Anh hùng Võ Thị Sáu, đoàn thành kính dâng những đóa hoa trắng tinh khôi, biểu tượng cho tâm hồn trong sáng, bất khuất của người con gái Đất Đỏ. Nhiều thành viên trong đoàn không giấu được xúc động khi đứng trước nơi yên nghỉ của những người con đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời mình cho Tổ quốc.
Nghĩa trang Hàng Dương, nằm trong cụm Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Côn Đảo, là nơi an nghỉ của khoảng 20.000 tù nhân yêu nước, chiến sĩ cách mạng và đồng bào bị giam cầm, hy sinh trong các nhà tù Côn Đảo. Hiện nay, Nghĩa trang Hàng Dương được quy tập, tôn tạo với 1.922 ngôi mộ chính thức, trong đó có 714 mộ có danh tính và hơn 1.200 mộ khuyết danh, được chia thành 4 khu A, B, C, D.
Trong quần thể linh thiêng ấy có mộ cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong tại khu A; mộ nhà yêu nước, nhà báo Nguyễn An Ninh tại khu A; mộ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu tại khu B, một trong những điểm đến tâm linh nổi tiếng nhất tại Côn Đảo; mộ Anh hùng Cao Văn Ngọc tại khu B; cùng nhiều phần mộ tập thể của các chiến sĩ cách mạng được quy tập tại các khu A, B, C, D.
PGS, TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam khẳng định: “Côn Đảo không chỉ là một địa chỉ đỏ’ về giáo dục truyền thống cách mạng mà còn là một quần thể di sản đặc biệt. Hành trình "Di sản và Hòa bình" 2026 nhằm tôn vinh giá trị của tinh thần quật cường, đồng thời khẳng định di sản chính là nhịp cầu kết nối quá khứ đau thương với tương lai hòa bình, phát triển”.
Từ Nghĩa trang Hàng Dương, nơi lưu giữ ký ức bi tráng của dân tộc, Hành trình “Di sản và Hòa bình” 2026 được khởi động như một lời tri ân sâu nặng với quá khứ, đồng thời gửi đi thông điệp nhân văn về hòa bình, di sản và trách nhiệm gìn giữ những giá trị thiêng liêng cho hôm nay và mai sau.
Rời nghĩa trang Hàng Dương, đoàn đại biểu thắp hương tại đền thờ Côn Đảo, nơi dành để tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, các anh hùng liệt sĩ, đồng bào, đồng chí đã hy sinh cho độc lập tự do cho dân tộc tại hệ thống nhà tù Côn Đảo – nơi từng mệnh danh “Địa ngục trần gian” suốt 113 năm.
Hành trình “Di sản và Hòa bình” 2026 tại Côn Đảo diễn ra với nhiều hoạt động ý nghĩa như: Triển lãm “Sen trong đá” tại Bảo tàng Côn Đảo; Lễ “Ước nguyện Hòa bình” tại Cầu Tàu 914; chương trình Hiệp hội Văn hóa áo dài Việt Nam trao tặng áo dài tới học sinh, giáo viên Trường THPT Võ Thị Sáu…
