Tag

rừng ngập mặn

Tri thức về môi trường tự nhiên vùng đất ngập nước và ứng dụng trong phát triển sinh kế bền vững (nghiên cứu trường hợp vùng bãi triều Cồn Tiên, xã Đồng Châu, tỉnh Hưng Yên)

Tóm tắt: Bài viết tiếp cận trường hợp bãi Cồn Tiên từ góc nhìn nhân học về tri thức bản địa và di sản văn hóa phi vật thể, nhằm làm rõ cách cộng đồng cư dân ven biển duy trì, thực hành và tái tạo vốn hiểu biết địa phương trong quá trình mưu sinh và thích ứng với môi trường đất ngập nước. Trên cơ sở tư liệu điền dã dân tộc học, bài viết cho thấy tri thức về lịch con nước, chu kỳ vầng trăng, độ mặn, mùa vụ không chỉ là những kinh nghiệm sản xuất đơn lẻ mà cấu thành một hệ thống tri thức thực hành được tích lũy, truyền dạy và kiểm nghiệm qua nhiều thế hệ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và suy thoái môi trường ven biển ngày càng trở nên nghiêm trọng, hệ tri thức này tiếp tục được vận dụng linh hoạt trong các hoạt động sinh kế, đặc biệt là mô hình vườn ươm cây bần ở bãi triều. Từ đó, các tác giả lập luận rằng tri thức bản địa của cư dân Đồng Châu có thể được nhìn nhận như một dạng văn hóa sống, tích lũy qua quá trình lao động thường nhật, được biểu đạt thông qua năng lực đọc môi trường tự nhiên. Các tri thức sinh thái của cộng đồng không ngừng được tái tạo và thích ứng và làm nên một nguồn lực văn hóa quan trọng cho bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước và phát triển sinh kế bền vững ven biển.