Cuộc thi là cơ hội để những ý tưởng mới góp phần hình thành hệ thống quà tặng lưu niệm đặc trưng, nâng cao hình ảnh du lịch TP.HCM tạo thêm giá trị cho hệ sinh thái du lịch, công nghiệp văn hóa trong thời kỳ hội nhập.
Từ món quà lưu niệm đến câu chuyện văn hóa
Theo Sở Du lịch TP.HCM, hoạt động du lịch của thành phố trong năm nay tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực. Trong tháng 8, thành phố ước đón 635.000 lượt khách quốc tế, tăng 4,16% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 8 tháng, khách quốc tế đạt khoảng 7,77 triệu lượt, tăng 38,5% và hoàn thành 70,6% kế hoạch năm.
Khách nội địa trong tháng 8 ước đạt 3,82 triệu lượt, tăng 12,51% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, thành phố đón khoảng 35,5 triệu lượt khách nội địa, hoàn thành 71% kế hoạch năm. Tổng thu du lịch tháng 8 ước đạt 22.230 tỷ đồng; lũy kế 8 tháng đạt 259.696 tỷ đồng, tăng 48,8% so với cùng kỳ và hoàn thành 78,7% kế hoạch năm.
Những kết quả này cho thấy sức hút và dư địa phát triển của du lịch TP.HCM, đồng thời đặt ra yêu cầu không chỉ tăng về số lượng khách, mà phải tiếp tục nâng cao chất lượng trải nghiệm, gia tăng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị của mỗi hành trình.
Trong đó, ngành Du lịch xác định quà tặng lưu niệm không chỉ là sản phẩm mua sắm mà còn là một phần trong hệ sinh thái du lịch. Mỗi món quà được du khách mang về có thể lưu giữ ký ức về một chuyến đi. Nếu được thiết kế tốt, sản phẩm còn có khả năng kể câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa nơi du khách từng đặt chân đến.
Khi đó, sản phẩm lưu niệm trở thành một phương tiện quảng bá tự nhiên, giúp hình ảnh điểm đến tiếp tục hiện diện trong đời sống của người sử dụng. Từ góc độ công nghiệp văn hóa, đây cũng là lĩnh vực có khả năng kết nối nhiều nguồn lực: sáng tạo, thiết kế, thủ công, sản xuất, thương mại và du lịch.
Cuộc thi dành cho tất cả các tổ chức, cá nhân trong nước và người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc hợp pháp tại Việt Nam. Ban tổ chức khuyến khích sự tham gia của nhà thiết kế, nghệ nhân, nghệ sĩ, kiến trúc sư, giảng viên, sinh viên, doanh nghiệp sản xuất và cộng đồng sáng tạo.
Sản phẩm dự thi được chia thành ba bảng: Bảng A dành cho quà tặng phục vụ hội nghị, hội thảo, lễ hội và các sự kiện văn hóa - du lịch của thành phố; Bảng B dành cho khách tham quan, khách du lịch trong nước và quốc tế; Bảng C dành cho quà tặng sử dụng trong các chương trình quảng bá thương hiệu và doanh nghiệp đồng hành. Mỗi cá nhân, tổ chức có thể gửi nhiều tác phẩm.
Chia sẻ về cuộc thi, ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM cho biết, thành phố không chỉ tìm kiếm những thiết kế đẹp mà kỳ vọng lựa chọn được những sản phẩm có câu chuyện, bản sắc, tính ứng dụng và khả năng đi vào thị trường. Các tác giả cần tính toán ngay từ quá trình sáng tạo về nhu cầu của du khách, khả năng sản xuất, lưu thông và mức độ thuận tiện khi sử dụng.
“Điều chúng tôi mong muốn là sau cuộc thi, những ý tưởng tốt có thể trở thành sản phẩm, những thiết kế đẹp có thể được sản xuất và những sản phẩm có chất lượng thực sự đến được với du khách. Sáng tạo cần gắn với thực tiễn, còn bản sắc phải có khả năng tạo ra giá trị” - Ông Lê Trương Hiền Hòa nhấn mạnh.
Để bản sắc trở thành sản phẩm du lịch văn hóa
TP.HCM có nguồn chất liệu phong phú để phát triển sản phẩm lưu niệm. Đó là lịch sử hình thành và phát triển của đô thị, những công trình kiến trúc, văn hóa sông nước, đời sống cộng đồng, ẩm thực, nghề thủ công cùng hình ảnh một thành phố năng động, cởi mở và sáng tạo.
Theo tiêu chí cuộc thi, sản phẩm phải thể hiện được đặc trưng văn hóa, lịch sử, kiến trúc, thiên nhiên, con người và nhịp sống TP.HCM; đồng thời bảo đảm tính thẩm mỹ, thuận tiện trong sản xuất, đóng gói, vận chuyển và sử dụng. Ban tổ chức cũng khuyến khích vật liệu bền vững, thân thiện với môi trường, phát huy giá trị nghề thủ công và nguồn lực sáng tạo tại địa phương.
Các gợi ý thiết kế trải dài từ những biểu tượng quen thuộc như chợ Bến Thành, Dinh Độc Lập, Bưu điện Thành phố, sông Sài Gòn đến Hải đăng Vũng Tàu, Côn Đảo; cùng các làng nghề, đặc sản như gốm Lái Thiêu, sơn mài Tương Bình Hiệp, măng cụt Lái Thiêu, bưởi Bạch Đằng hay mắm hàu Côn Đảo...
Tổng giá trị giải thưởng của 3 bảng lên tới khoảng 850 triệu đồng, gồm tiền mặt và hiện vật. Trong đó, giải nhất bảng A quà tặng hội nghị, lễ hội và sự kiện có giá trị 80 triệu đồng; giải nhất bảng B quà lưu niệm du lịch trị giá 70 triệu đồng, giải nhất của bảng C là 50 triệu đồng.
Theo định hướng của Ban tổ chức, những thiết kế được lựa chọn sẽ tiếp tục được hỗ trợ hoàn thiện, quảng bá và kết nối sản xuất. Sản phẩm có thể được khai thác tại sân bay, khách sạn, bảo tàng, điểm tham quan, trung tâm mua sắm; đồng thời phục vụ hội nghị, lễ hội, xúc tiến du lịch, giao lưu văn hóa và hoạt động đối ngoại.
Từ bản thiết kế đến sản phẩm, từ sản phẩm đến thị trường và từ thị trường tiếp tục lan tỏa câu chuyện văn hóa, quà tặng lưu niệm có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa và du lịch. Khi đó, một món quà không chỉ mang theo ký ức của du khách mà còn góp phần đưa hình ảnh TP.HCM tiếp tục hiện diện ở nhiều không gian, cộng đồng và thị trường khác nhau.
Ban tổ chức bắt đầu nhận tác phẩm dự thi đến hết ngày 21/10. Top 45 tác phẩm vào chung kết dự kiến được công bố trong tháng 10; lễ trao giải diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12. Tác phẩm có thể nộp trực tiếp tại Sở Du lịch TP.HCM hoặc trực tuyến qua website của cuộc thi: https://hcmcgifts.com
