Tham dự lễ khai mạc có nguyên ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội, nguyên Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thông tin Phạm Quang Nghị; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy; Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội Bùi Hoài Sơn; Vụ trưởng Vụ Báo chí, Xuất bản, (Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) Tống Văn Thanh cùng đại diện các bộ, ngành, hội nghề nghiệp, thư viện chuyên ngành, thư viện công cộng, cá đơn vị xuất bản, các tập đoàn, doanh nghiệp và những người yêu sách.
Phát biểu khai mạc buổi lễ, Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam Nguyễn Xuân Dũng nhấn mạnh: Từ những trang sách truyền thống - nơi lưu giữ văn hóa, văn minh của nhân loại, tri thức tiếp tục được mở rộng, lan tỏa trong không gian số - nơi mọi giới hạn dần được thu hẹp và khả năng tiếp cận trở nên linh hoạt hơn. Trong sự giao thoa ấy, tri thức không ngừng được khám phá, trở nên gần gũi hơn, sống động hơn và sẵn sàng đồng hành cùng con người trong hành trình sáng tạo và phát triển.
Ông hy vọng rằng, Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động đa dạng và có tính tương tác cao, mang đến cho quý vị đại biểu, bạn đọc và công chúng những trải nghiệm phong phú và đầy ấn tượng, đồng thời đây cũng là lời khẳng định mạnh mẽ về sự tiếp nối và đổi mới trong việc tổ chức các hoạt động phát triển văn hóa đọc phục vụ cộng đồng.
Triển lãm Từ trang sách đến không gian số được tổ chức với 5 phần: Mạch nguồn; Mạch lan tỏa; Mạch sáng tạo; Mạch số; Mạch kết nối và trải nghiệm. Thông qua cách tiếp cận theo các mạch nội dung, Triển lãm không chỉ giới thiệu các ấn phẩm, nguồn tư liệu tiêu biểu mà còn khắc họa hành trình phát triển của sách, tri thức, đồng thời hướng tới mục tiêu tôn vinh giá trị của sách, tri thức và văn hóa đọc, góp phần nâng cao nhận thức của mỗi người về vai trò của tri thức đối với sự phát triển; khơi dậy niềm đam mê đọc sách, nuôi dưỡng tinh thần học hỏi và khuyến khích mỗi cá nhân chủ động tiếp cận, tích lũy và chia sẻ tri thức…
Không chỉ dừng ở việc giới thiệu các ấn phẩm và giá trị của tài nguyên thông tin, Triển lãm còn hướng tới việc tạo dựng một không gian kết nối và trải nghiệm, nơi cộng đồng có cơ hội tiếp cận tri thức theo nhiều hình thức đa dạng, từ đó khẳng định vai trò tri thức và sáng tạo như những động lực quan trọng cho sự phát triển của con người và xã hội trong kỷ nguyên số.
Tọa đàm Người trẻ đọc gì trong thời đại số: là diễn đàn trao đổi, chia sẻ về thói quen đọc và nhu cầu tiếp cận tri thức của giới trẻ trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Thông qua Tọa đàm, diễn giả và các bạn trẻ cùng thảo luận về những xu hướng đọc mới, cách lựa chọn sách và nguồn tri thức phù hợp trong bối cảnh thông tin ngày càng đa dạng và phong phú. Bên cạnh đó, nội dung trao đổi cũng đề cập đến những vấn đề như: người trẻ nên đọc gì để bồi dưỡng tri thức, phát triển tư duy và kỹ năng; làm thế nào để cân bằng giữa việc tiếp nhận thông tin nhanh trên môi trường số với việc đọc sách chuyên sâu… là chuỗi hoạt động giao lưu tác giả, tác phẩm quy tụ sự tham gia của nhiều đơn vị xuất bản uy tín như Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Nhà xuất bản Thế giới, Nhà xuất bản Kim Đồng…
Giao lưu tác giả, tác phẩm: là dịp để các tác giả trực tiếp chia sẻ cảm hứng sáng tác, thông điệp và chiều sâu của tác phẩm, lan tỏa các giá trị học thuật và văn hóa đọc trong cộng đồng. Đồng thời, còn giúp bạn đọc và công chúng tiếp cận nội dung sách chân thực, đa chiều và giàu trải nghiệm hơn.
Thi kể chuyện bằng tiếng Anh Onward - Hơn cả một câu chuyện từ sách: đây là một sân chơi văn hóa, giáo dục bổ ích, khuyến khích các em phát huy khả nưng sử dụng ngoại ngữ. Mỗi phần thi không chỉ là sự tái hiện nội dung câu chuyện mà còn là quá trình sáng tạo, nơi các em vận dụng ngôn ngữ cảm xúc và khả năng biểu đạt để truyền tải những thông điệp ý nghĩa. Thông qua hình thức kể chuyện sinh động, học sinh có cơ hội rèn luyện kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh, nâng cao sự tự tin, khả năng phát âm, diễn đạt và trình bày ý tưởng một cách rõ ràng, mạch lạc… qua đó, học sinh không chỉ nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ mà còn mở rộng hiểu biết và hình thành những kỹ năng cần thiết cho quá trình học tập và phát triển bản thân.
Thi sáng tạo sản phẩm số “Cùng AI kể chuyện”: khẳng định rằng công nghệ không thể thay thế việc đọc mà mở ra những cách mới để tiếp cận, cảm thụ và lan tỏa giá trị của sách, đồng thời truyền đi thông điệp: Mỗi cuốn sách có thể được kể lại sinh động hơn, sáng tạo hơn và gần gũi hơn với mọi lứa tuổi nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Cuộc thi nhằm tôn vinh sự kết nối giữa tri thức truyền thống và công nghệ hiện đại, giữa văn hóa đọc và năng lực số của công dân thời đại mới.
Thi thiết kế bìa sách Sắc màu công nghệ và cuộc sống: Cuộc thi giúp học sinh khám phá, thể hiện góc nhìn cá nhân về vai trò của khoa học và công nghệ trong cuộc sống hiện đại. Bằng ngôn ngữ hội họa và sự sáng tạo, công nghệ có thể được thể hiện theo cách gần gũi, sinh động và giàu màu sắc. Các em học sinh đã phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo và kết hợp tư duy logic của khoa học với sự bay bổng của nghệ thuật, khẳng định khoa học, công nghệ không chỉ thúc đẩy sự phát triển của xã hội mà còn có thể đồng hành cùng con người trong việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa.
Hoạt động STEM - Thi Thiết kế mô hình Trạm sách cộng đồng: các em đã vận dụng kiến thức trong trường và sử dụng các nguyên vật liệu đã qua sử dụng hoặc thân thiện với môi trường để thiết kế những Trạm sách cộng đồng, giống như những “thư viện mini thông minh” mà ở đó, không gian đọc sách được kết hợp hài hòa với công nghệ… Thông qua hoạt động này, học sinh rèn luyện tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng làm việc với các ý tưởng thực tiễn, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tham gia kiến tạo những không gian tri thức cho cộng đồng trong tương lai, góp phần lan tỏa văn hóa đọc đến với mỗi người, mỗi nhà.
Hoạt động trải nghiệm Mạch chỉ nhỏ kết nối: mang đến cho các em học sinh cơ hội trực tiếp tham gia vào quá trình tạo nên một cuốn sách. Những trải nghiệm giản dị ấy góp phần khơi dậy niềm yêu thích đọc sách và sự hứng thú khám phá tri thức, đồng thời giúp các em nhân rằng việc tìm hiểu thế giới xung quanh có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ và tự tin trong việc thể hiện ý tưởng, ước mơ, mở ra nhiều cơ hội để các em tiếp tục khám phá những chân trời tri thức rộng lớn hơn.
Trạm đổi sách “Mỗi cuốn sách - Một hành trình mới”: với tinh thần kết nối và lan tỏa, “Trạm đổi sách” mở ra một không gian để những cuốn sách tiếp tục hành trình của mình tới những người đọc mới, qua đó tôn vinh giá trị bền vững của tri thức và khơi dậy tình yêu đọc sách trong cộng đồng. Không chỉ đơn thuần là hoạt động trao đổi, đây còn là điểm gặp gỡ để những người yêu quý sách giao lưu, thực hành lối sống xanh và kéo dài vòng đời cho mỗi trang giấy. Tại đây, mỗi người tham gia đổi sách cũng sẽ nhận về một cuốn sách khác – một nguồn cảm hứng mới từ tủ sách chung của cộng đồng.
Trao tặng sách: đây là hoạt động thường niên được tổ chức nhằm chia sẻ nguồn tài nguyên thông tin của Thư viện Quốc gia Việt Nam, các đơn vị xuất bản và những người trao gửi giá trị tri thức qua từng trang sách trong hoạt động Mỗi cuốn sách được trao tặng tới các thư viện gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là các thư viện công cộng, thư viện trường học và cơ sở văn hóa tại vùng sâu, vùng xa… là sự đồng hành của Ban Tổ chức cùng các thư viện trong việc nâng cao đời sống tinh thần, từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức, góp phần lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng.
Gian hàng sách: công chúng, bạn đọc có thể sở hữu những cuốn sách yêu thích với mức giá ưu đãi cùng nhiều quà tặng hấp dẫn từ các đơn vị phát hành. Điều này cũng tạo nên một không khí sôi động và ý nghĩa cho Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026.
Flashmob Read: lần đầu tiên, một hành trình trải nghiệm giàu cảm xúc được giới thiệu như một điểm nhấn sáng tạo của chương trình - Flashmob Read 2026. Vượt ra ngoài khuôn khổ các hoạt động truyền thống, sự kiện mở ra một không gian tương tác mở, nơi việc đọc sách được kết nối hài hòa với âm nhạc và chuyển động. Trong nhịp điệu chung ấy, mỗi trang sách không chỉ được nâng niu mà còn trở thành nguồn cảm hứng sống động, góp phần lan tỏa văn hóa đọc và khơi dậy niềm yêu sách trong cộng đồng.
Ngày hội với nhiều hoạt động phong phú không chỉ là hành trình tiếp nhận thông tin mà còn chia sẻ và lan tỏa giá trị của tri thức, đồng thời là lời khẳng định mạnh mẽ về sự kết nối và đổi mới của văn hóa đọc đối với cộng đồng.
