Xứ Nghệ là mảnh đất vô cùng khắc nghiệt, với nhiều tiểu vùng thời tiết khác nhau. Nơi đây có các dân tộc thiểu số như người Thái, Khơ mú, Thổ, Mông, Ơđu; qua quá trình sinh sống lâu đời, các tộc người này đã kết tinh cho mình một kho tàng tri thức phong phú trong dự báo thời tiết. Bởi vậy, vốn tri thức của các dân tộc cũng vô cùng phong phú, độc đáo và rất hữu ích trong cuộc sống đặc biệt là trong lao động sản xuất. Tri thức trong dự báo thời tiết thể hiện sự thích ứng, quan sát tinh tế, đúc rút qua thời gian của từng dân tộc; vốn kinh nghiệm này giúp cho các tộc người điều chỉnh nhịp độ sản xuất, nông vụ cũng như trong cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày. Dự báo thời tiết là cách mỗi dân tộc đoán định sự thay đổi của trời đất, vạn vật để từ đó kết tinh nên sự hiểu biết về sự vận động của tự nhiên và ứng dụng nó vào điều chỉnh nông lịch cho phù hợp với sự biến thiên của thời tiết. Mỗi dân tộc đều có tập quán sản xuất riêng, họ sinh sống ở các địa bàn khác nhau ở xứ Nghệ; trong đó sản xuất nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo, việc đoán định thời vụ đóng một vai trò vô cùng quan trọng quyết định năng suất lao động và chất lượng cuộc sống. Tri thức trong dự báo không chỉ đến từ sự đúc rút của đồng bào mà còn được bồi đắp trong quá trình giao lưu, cộng cư với các dân tộc xung quanh.