Xã Kỳ Xuân là một trong những xã biển bãi ngang của tỉnh Hà Tĩnh, với nghề chính là nông nghiệp và ngư nghiệp. Người phụ nữ ở đây tự bao đời chăm chỉ, cần cù, chịu thương chịu khó trong lao động sản xuất và công việc gia đình. Thế nhưng, vẫn còn đó những bất công, tổn thương đối với họ. Chính vì vậy, từ năm 2010, Sở VHTTDL Hà Tĩnh đã phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng mô hình can thiệp phòng, chống bạo lực gia đình. Đến nay, 8/8 thôn ở Kỳ Xuân đã có mô hình câu lạc bộ (CLB), đội can thiệp phòng chống bạo lực gia đình bao gồm thôn Xuân Tiến, Nguyễn Huệ, Trần Phú, Quang Trung, Xuân Phú, Cao Thắng, Xuân Thắng, Lê Lợi. Mỗi CLB có từ 30 - 40 thành viên tham gia sinh hoạt.
Sinh hoạt định kỳ mỗi quý 1 lần, các CLB Phòng, chống bạo lực gia đình tổ chức tuyên truyền tới các thành viên nhiều nội dung phong phú, đa dạng theo chuyên đề: chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về kiến thức phòng, chống bạo lực gia đình; phổ biến các văn bản pháp luật như Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Trẻ em…; bổ sung kiến thức cho các chị em phụ nữ cách chăm sóc, dạy con khoa học nhằm hạn chế tình trạng trẻ em trong độ tuổi thành niên vi phạm đạo đức, pháp luật. Đồng thời, các CLB tổ chức nhiều buổi giao lưu văn hóa văn nghệ, thi đấu thể thao nhân kỉ niệm những ngày lễ lớn của đất nước và địa phương. Thành viên trong các CLB thường xuyên bày tỏ tâm tư, nguyện vọng của bản thân để được chia sẻ và tư vấn. Nội dung sinh hoạt được thay đổi, hình thức đa dạng, phong phú. 8 CLB đã tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, lồng ghép với công tác hòa giải và tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật. Vào những ngày: Ngày Quốc tế hạnh phúc 20/3, Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, Ngày Thế giới xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ 25/11 hằng năm, các CLB đều tổ chức giao lưu văn nghệ, tọa đàm với nội dung về gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình nhằm truyền tải thông điệp giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa gia đình Việt Nam, kỹ năng ứng xử, xây dựng gia đình văn hóa.
Chính vì vậy, từ năm 2010 đến nay, mô hình phòng chống bạo lực gia đình tại xã Kỳ Xuân đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Các thành viên trong gia đình tăng thêm hiểu biết, nhận thức, sống hòa thuận. Tình làng nghĩa xóm ngày càng gắn kết. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo. Đối với các hộ gia đình xảy ra bạo lực gia đình hoặc vì nhiều lý do khá nhau có nguy cơ tan vỡ đều được Ban chủ nhiệm các CLB quan tâm, thường xuyên giúp đỡ. Nhiều cặp vợ chồng có những mâu thuẫn lớn đã được các CLB và đội phòng chống bạo lực gia đình kịp thời hòa giải. Trong hơn 16 năm qua, các CLB Phòng, chống bạo lực gia đình ở xã Kỳ Xuân đã trực tiếp hòa giải 22 vụ bạo lực gia đình trong đó có 8 vụ về hạnh phúc gia đình, 3 vụ mâu thuẫn cha con, 2 vụ về đất đai, 9 vụ uống rượu gây rối mất trật tự. Điển hình như trường hợp vợ chồng anh Lê Ngọc Phong ở thôn Trần Phú, khi xảy ra mâu thuẫn người vợ đã từng bị chồng đánh và cạo trọc đầu dẫn đến việc vợ chồng sống ly thân, người chồng bị dư luận xã hội lên án. Thế nhưng, được sự quan tâm giúp đỡ giáo dục của CLB, vợ chồng anh Lê Ngọc Phong đã trở lại sống với nhau hạnh phúc. CLB Phòng chống bạo lực gia đình xã Kỳ Xuân cũng đã rất thành công khi giúp vợ chồng ông Lê Xuân Thành năm nay 78 tuổi, sau 31 năm sống ly thân đã trở lại sống hòa thuận cùng nhau. Hay như trường hợp anh Nguyễn Tiến Thuận nhiều lần đánh vợ phải về ở với mẹ đẻ nhưng được sự giúp đỡ, giáo dục của đội can thiệp phòng, chống bạo lực gia đình của thôn Xuân Phú nên vợ chồng anh chị đoàn tụ, hiện nay gia đình sống hạnh phúc, kinh tế khá giả.
Chia sẻ với chúng tôi, ông Nguyễn Đình Hiệu, công chức phòng Văn hóa - Xã hội xã Kỳ Xuân cho biết: “Những ngày đầu mới thành lập, mô hình can thiệp phòng, chống bạo lực gia đình còn gặp nhiều khó khăn, thử thách bởi nhiều người vẫn thích “chuyện nhà tôi, tôi tự lo liệu được”. Ban đầu, nhiều người cứ cho rằng, họ có quyền được bạo hành với những người thân trong gia đình mà không hề hay biết hành động đó đã vi phạm pháp luật. Khi ban chủ nhiệm đưa ra các điều khoản pháp luật quy định, họ mới nhận ra và chịu thay đổi cách suy nghĩ lệch lạc đó”.
Hiệu quả mô hình CLB Phòng, chống bạo lực gia đình của xã Kỳ Xuân đã phát huy nhiều tác dụng tích cực, nhận thức của các thành viên trong gia đình được nâng lên rõ nét. Nó không những tạo điều kiện cho phụ nữ nâng cao kiến thức về dân số, kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, an toàn thực phẩm, nâng cao năng lực hoạt động cộng đồng… mà còn góp phần làm thay đổi hành vi nhận thức của nam giới trong việc xây dựng gia đình hạnh phúc, bài trừ tư tưởng “trọng nam khinh nữ”. Đặc biệt, thông qua các hoạt động của các CLB Phòng, chống bạo lực gia đình cũng đã tạo nên sự liên kết, phối hợp chặt chẽ giữa các ban, ngành, đoàn thể của địa phương trong việc triển khai lồng ghép vào các hoạt động của phong trào xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa, phong trào xây dựng nông thôn mới…
Bài và ảnh: NGUYỄN NGA
Nguồn: Tạp chí VHNT số 643, tháng 5-2026
