Tag

di sản văn hóa

Từ nơi thờ tự đến không gian di sản: Quá trình di sản hóa đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt

Tóm tắt: Đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt, thuộc xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai (trước đây là tỉnh Bình Định) là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, được biết đến như một không gian thờ tự linh thiêng của ba anh em nhà Tây Sơn (Nguyễn Nhạc - Nguyễn Huệ - Nguyễn Lữ), hiện nay là một địa điểm quan trọng mang nhiều giá trị văn hóa và ý nghĩa lịch sử đối với địa phương và quốc gia. Bài viết tiếp cận di sản không phải là một giá trị sẵn có, mà là sự vận động xã hội, để phân tích quá trình di sản hóa tại đền thờ. Trên cơ sở tiếp cận trường hợp nghiên cứu, bài viết tập trung làm rõ ba phương diện chính của quá trình di sản hóa: đền thờ được lựa chọn như một đối tượng di sản; đền được gán thêm các lớp nghĩa vượt ra ngoài chức năng thờ tự và trở thành một biểu tượng lịch sử - văn hóa; các thực hành lễ hội và nghi lễ tưởng niệm góp phần duy trì và phổ biến ý nghĩa di sản của đền thờ trong đời sống hiện đại. Từ đó, nghiên cứu cho thấy đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt ngày nay đã trở thành nơi giao thoa ký ức lịch sử, thực hành văn hóa, giáo dục truyền thống và diễn ngôn di sản. Trường hợp này góp phần gợi mở cách nhìn rộng hơn về các đền thờ nhân vật lịch sử ở Việt Nam như những không gian, nơi mà quá khứ liên tục được kiến tạo, gán nghĩa và tái tổ chức trong hiện tại.

Một số định hướng phát triển du lịch văn hóa tâm linh tỉnh Bắc Ninh

Tóm tắt: Bắc Ninh - vùng đất cổ với bề dày lịch sử hàng nghìn năm, sở hữu hệ thống di tích, lễ hội và không gian văn hóa tâm linh đặc sắc, mang đậm bản sắc truyền thống và tín ngưỡng của người Việt. Trong bối cảnh phát triển du lịch bền vững, du lịch văn hóa tâm linh đang trở thành loại hình có sức hấp dẫn đặc biệt. Trong những năm gần đây, du lịch tâm linh Bắc Ninh có xu hướng tăng trưởng, đặc biệt vào mùa lễ hội. Tỉnh Bắc Ninh đã có nhiều chính sách phát triển du lịch tâm linh như phát triển du lịch cộng đồng, tổ chức các tour du lịch gắn với không gian văn hóa lễ hội, tín ngưỡng dân gian, trình diễn nghệ thuật; tăng cường truyền thông trên các nền tảng số... Với định hướng phát triển bền vững, gắn bảo tồn với khai thác hợp lý, Bắc Ninh có tiềm năng trở thành trung tâm du lịch văn hóa tâm linh tiêu biểu của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước. Bài viết tập trung nghiên cứu, đánh giá tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh của tỉnh Bắc Ninh thông qua hệ thống di tích, lễ hội truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa. Qua đó, bài viết làm rõ vai trò của du lịch văn hóa tâm linh trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương, đề xuất một số định hướng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng này gắn với phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Bắc Ninh.

Khai thác các giá trị của di sản văn hóa Lam Kinh để phát triển du lịch bền vững

Tóm tắt: Lam Sơn - Lam Kinh là vùng đất thiêng, quê hương của người anh hùng dân tộc Lê Lợi, nơi phát tích cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đánh đuổi giặc Minh trong mười năm đầy gian khổ (1418-1428), cũng là nơi an nghỉ vĩnh hằng của các vua, thái hoàng, thái hậu triều Lê Sơ. Khu di tích Lam Kinh (Thanh Hóa) có nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa đã được khai thác hiệu quả để phát triển du lịch bền vững. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc khai thác giá trị di sản Lam Kinh cho phát triển du lịch còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng to lớn của hệ thống đồ sộ di tích lịch sử văn hóa này. Bài viết đề cập đến giá trị của di sản văn hóa Lam Kinh; kết quả khai thác những giá trị lịch sử, văn hóa phục vụ phát triển du lịch và những khó khăn gặp phải, đồng thời đưa ra các giải pháp để thúc đẩy phát triển du lịch tại khu di tích Lam Kinh.

Di tích lịch sử văn hóa - Nguồn lực nhân văn cho phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội

Tóm tắt: Với vị thế là trung tâm chính trị, hành chính và văn hóa của cả nước, Thủ đô Hà Nội sở hữu hệ thống di tích phong phú, đa dạng về loại hình và giá trị, phản ánh chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội. Trên cơ sở tiếp cận hệ thống di tích như một nguồn lực nhân văn, bài viết khái quát hệ thống di tích của Hà Nội và làm rõ việc chuyển hóa các giá trị vào đời sống thông qua giáo dục truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa cộng đồng, phát triển du lịch văn hóa và thúc đẩy các hoạt động sáng tạo văn hóa. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác giá trị di tích cho phát triển bền vững Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn hiện nay.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên: Lễ hội nâng tầm di sản

Lễ hội Cồng chiêng Đông Nam Á 2025 với chủ đề “Âm vang Di sản - Gắn kết tương lai” đã được tổ chức quy mô từ ngày 22/11 đến 20/12/2025 tại tỉnh Lâm Đồng là hoạt động thiết thực kỷ niệm 20 năm Không gian Văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh là “Kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại”; đồng thời triển khai các cam kết khi gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo (UCCN) của UNESCO trong lĩnh vực Âm nhạc của tỉnh Lâm Đồng.

Di sản Hồ Chí Minh: “Kho báu” tinh thần đưa dân tộc vững bước vào kỷ nguyên vươn mình

Thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tái bản 3 công trình đồ sộ về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là những bộ sách lịch sử quý giá mà còn là hệ thống tư liệu chính thống, kết tinh giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, trở thành điểm tựa vững chắc soi sáng con đường phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Chuông đồng Phật giáo thời Nguyễn - Biểu tượng triết mỹ và di sản văn hóa

Tóm tắt: Chuông đồng Phật giáo thời Nguyễn - một di sản văn hóa quan trọng tại Việt Nam với giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ độc đáo, phản ánh triết lý cũng như tinh thần Phật giáo của triều đại nhà Nguyễn (1802-1945). Chuông đồng thời kỳ này không chỉ là công cụ nghi lễ mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh, thể hiện sự hòa quyện giữa nghệ thuật tạo hình và triết lý Phật giáo. Khám phá bối cảnh lịch sử, văn hóa triều Nguyễn giúp làm sáng tỏ vai trò của chuông đồng trong tín ngưỡng và đời sống cộng đồng. Việc phân tích các thành tố di sản với hệ thống chạm khắc trên bề mặt chuông như rồng, phượng, hoa sen… góp phần giải mã những ý nghĩa triết học và giá trị thẩm mỹ của Phật giáo mà chuông đồng truyền tải, nhấn mạnh tính độc đáo của chuông đồng như một biểu tượng tôn giáo và mỹ thuật phong kiến. Ngoài ra, đề xuất các phương pháp bảo tồn trong bối cảnh hiện đại nhằm lan tỏa giá trị văn hóa và tinh thần của di sản này đến các thế hệ tương lai.