Trình bày báo cáo đề dẫn, TS Nguyễn Thị Minh Ngọc, Trưởng phòng Khoa học Công nghệ, Truyền thông và Hợp tác quốc tế của trường nhấn mạnh: Trong bối cảnh hiện nay, thiết kế sáng tạo đang được đặt vào vị trí quan trọng, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu. Bên cạnh đó, Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định thiết kế sáng tạo là một trong 10 ngành công nghiệp văn hóa.
TS Nguyễn Thị Minh Ngọc cho biết, đề tài “Đào tạo nguồn nhân lực mỹ thuật ứng dụng tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam trong bối cảnh phát triển công nghệ số”, mã số B2025-GNT-01, được thực hiện từ tháng 1/2025 đến tháng 12/2026. Mục tiêu tổng quát của đề tài là đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực mỹ thuật ứng dụng tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành mỹ thuật ứng dụng trong bối cảnh toàn cầu hóa và Cách mạng công nghiệp 4.0.
Để đạt mục tiêu đó, đề tài hệ thống hóa cơ sở lý luận; điều tra, phân tích thực trạng và đánh giá chất lượng đào tạo, tập trung vào hai ngành Thiết kế thời trang và Thiết kế đồ họa, với khảo sát tại các trường đại học ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam. Hội thảo là một nội dung trong nhiệm vụ của đề tài, nhằm lắng nghe ý kiến của nhà khoa học, nhà quản lý, hiệp hội nghề nghiệp, giảng viên và nhà thiết kế hành nghề trước khi nhóm nghiên cứu hoàn thiện các giải pháp.
Hội thảo đặt ra các vấn đề: cơ hội, thách thức và giải pháp, trong đó, cơ hội cho Công nghiệp văn hóa và thị trường số đang mở ra những nhu cầu nhân lực thiết kế nào? Người học cần những năng lực mới nào?, Thách thức: Làm sao tránh lệ thuộc công cụ, giữ nền tảng tạo hình, tính nguyên bản và quyền tác giả khi AI tham gia sâu vào sáng tác? Các giải pháp cần đổi mới gì về chuẩn đầu ra, phương pháp dạy học, đánh giá và liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp? Và có nên bồi dưỡng năng lực thiết kế sáng tạo từ bậc phổ thông?
Tại Hội thảo, TS Trương Ngọc Lân, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, trình bày tham luận “Vai trò của Hiệp hội nghề nghiệp trong đào tạo nhân lực”, trong đó nhận định hiệp hội nghề nghiệp là cầu nối quan trọng giữa nhà trường và thực tiễn nghề; tham luận của PGS,TS Nguyễn Đức Thắng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Đông Á “Quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực mỹ thuật ứng dụng trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa, ứng dụng công nghệ, AI và chuyển đổi số”, đặt ra mô hình quản trị đào tạo tích hợp nền tảng mỹ thuật, công nghệ, sáng tạo, thị trường và bản sắc văn hóa, với quan điểm AI là đối tác hỗ trợ chứ không thay thế người sáng tạo.
Tham luận của TS Nguyễn Thị Bích Liễu, Trường Đại học Mở Hà Nội “Tái định hình năng lực nghề nghiệp của nhà thiết kế trong kỷ nguyên số: đề xuất đối với giáo dục đại học Việt Nam”, nêu bật vấn đề năng lực nghề nghiệp không chỉ là dùng thành thạo công cụ, mà còn là tư duy thiết kế, hợp tác liên ngành, trách nhiệm xã hội và khả năng thích ứng.
TS Vũ Huyền Trang (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành) với tham luận “Sự phát triển công nghệ trong đào tạo ngành thiết kế thời trang hiện nay”, đã mang đến góc nhìn từ thực tiễn đào tạo thiết kế thời trang. Ngoài ra, tham luận “Ứng dụng Meshy AI trong dạy học mĩ thuật nhằm phát triển năng lực thiết kế sáng tạo cho học sinh trung học cơ sở” của ThS Lưu Ngọc Trâm cho thấy công cụ AI tạo hình 3D đã có thể đưa vào lớp học phổ thông, gợi mở sự liên thông giữa giáo dục phổ thông và đào tạo thiết kế bậc đại học...
Các tham luận đã tập trung vào các nội dung: ứng dụng công nghệ số và AI , mở rộng phương thức sáng tạo, nâng cao năng lực nghề nghiệp và tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo và thị trường lao động. Từ đó, chỉ ra thách thức : yêu cầu năng lực nghề nghiệp của các nhà thiết kế thay đổi nhanh đặt ra áp lực đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, đội ngũ giảng viên và điều kiện công nghệ, đồng thời, đảm bảo nền tảng mỹ thuật, tư duy sáng tạo, bản sắc văn hóa, trách nhiệm bản quyền và đạo đức nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề xuất các giải pháp về đổi mới quản trị và đào tạo theo hướng tích hợp nền tảng mỹ thuật, chuyên môn thiết kế công nghệ sáng tạo và nhu cầu thị trường; xây dựng khung năng lực, cập nhật chuẩn đầu ra và đổi mới phương pháp giảng dạy, đánh giá; tăng cường liên kết doanh nghiệp; ứng dụng AI có chọn lọc, lấy con người làm chủ thể sáng tạo, đặc biệt, tất cả các cùng gặp nhau ở một điểm: công nghệ phải phục vụ năng lực sáng tạo của con người.
PGS,TS Nguyễn Thị Phương Thảo cho rằng, các phát biểu, tham luận tại Hội thảo đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong đào tạo nguồn nhân lực, đồng thời làm rõ tính cấp thiết của việc đào tạo nhân lực thiết kế sáng tạo ở Việt Nam hiện nay. Đây là vấn đề đặt ra đối với các cơ sở đào tạo chuyên ngành đồ họa, thiết kế thời trang… nói chung và Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương nói riêng. Những ý kiến đóng góp có ý nghĩa thiết thực đối với Hội thảo, đồng thời là cơ sở quan trọng để nhóm nghiên cứu hoàn thiện đề tài B2025-GNT-01.
