Sách ảnh 90 gương mặt thân quen được NSNA Minh Đạo ra mắt đúng dịp ông 90 tuổi. Ở độ tuổi đã cao, ông vẫn giữ trong mình ngọn lửa sáng tạo bền bỉ, không tắt. Cuốn sách ảnh được ông thực hiện như một dấu ấn đặc biệt của đời nghệ sĩ, nơi ghi lại những gương mặt đã cùng ông chia sẻ tình yêu nhiếp ảnh trong suốt nhiều thập niên. Mỗi bức chân dung không chỉ là hình ảnh, mà còn là một mảnh ký ức, một mối duyên nghề, một câu chuyện về con người và thời gian.

z7419825030955_6b8c946d2112f82da3379fa4bb0c76ff.jpg
Tác phẩm sách ảnh "90 gương mặt thân quen"

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống Hồ Sỹ Minh cho biết, NSNA Ngô Minh Đạo là một tên tuổi lớn, một "người chép sử bằng hình ảnh" tiêu biểu của Thông tấn xã Việt Nam. Ông từng là phóng viên ảnh chiến trường, phóng viên chuyên trách tháp tùng các đồng chí lãnh đạo cao cấp Đảng và Nhà nước. Suốt cuộc đời nghề nghiệp, ông đã để lại hàng ngàn bức ảnh tư liệu quý giá về các hoạt động của lãnh đạo cấp cao. 

Tuy nhiên, thay vì chọn công bố những khoảnh khắc chính trường rực rỡ, ông lại chọn xuất bản tập sách chân dung về đồng nghiệp và những người bạn thân quen. Đây là một hướng đi khác biệt, thể hiện tư duy nhân văn sâu sắc. Với ông, những người cầm máy luôn dành cả đời để ghi lại vẻ đẹp cho đời, nhưng đôi khi lại quên mất chính gương mặt của mình.

Vì vậy, NSNA Ngô Minh Đạo đã dành nhiều tâm sức để tìm kiếm những khoảnh khắc chân thật, dung dị nhất của đồng nghiệp trong các cuộc gặp gỡ, giao lưu. Chỉ với chiếc điện thoại thông minh và sự tác nghiệp thầm lặng, ông đã bắt trọn những khoảnh khắc "bất thần", giàu cảm xúc, thể hiện được thần thái tự nhiên nhất của từng nhân vật. 

z7419272759936_0419f7b1838372cab3d30cb0d96518dc.jpg
 Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống Hồ Sỹ Minh phát biểu tại sự kiện

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam đánh giá cao sự thành công của tập sách ảnh. “Không cần ống kính tele xa xỉ, không cần thiết bị đồ sộ hay phòng chụp hiện đại, cũng không đưa nhân vật vào những bối cảnh (background) hào nhoáng; cái tài của ông là bắt được "hồn cốt" của nhân vật ở bất cứ đâu. Bằng kinh nghiệm, vốn sống và sự hòa quyện giữa phẩm chất "chiến sĩ" và "nghệ sĩ", ông đã khắc họa thành công 90 chân dung bằng tất cả sự tỉnh nhanh của một người làm báo lão luyện” – ông Hồ Sỹ Minh nhấn mạnh.

Tại buổi lễ ra mắt sách ảnh, tác giả Ngô Minh Đạo cho biết, cuốn sách là kết quả của một hành trình dài, được thực hiện bằng sự kiên nhẫn, lắng nghe và trân trọng con người.

“Mỗi nhân vật trong sách đều là một câu chuyện sống động của thời đại. Tôi coi việc chụp ảnh chân dung không chỉ là ghi nhận hình ảnh, mà là ghi lại một phần ký ức chung của đời sống văn hóa – xã hội" – nhà báo bày tỏ.

Khác với cách tiếp cận chân dung mang tính sắp đặt hay phô diễn kỹ thuật, cuốn sách được thực hiện theo tinh thần tôn trọng sự tự nhiên, đời thường. Nhiều bức ảnh được chụp trong những khoảnh khắc rất giản dị: tại quán cà phê, góc làm việc, trong những cuộc gặp gỡ thân tình giữa bạn bè, đồng nghiệp. Chính điều đó tạo nên sự gần gũi, chân thật – đúng như tên gọi “gương mặt thân quen". 

z7419269008970_6faf9997ba20f1ad7103e22f2c4c8123.jpg
Nhà báo, NSNA Ngô Minh Đạo (thứ 3 từ trái sang) tại lễ ra mắt sách

NSNA Ngô Minh Đạo cũng cho biết, bên cạnh giá trị nghệ thuật, 90 gương mặt thân quen còn mang ý nghĩa tư liệu. Cuốn sách góp phần lưu giữ hình ảnh của một thế hệ những người làm báo, làm nghệ thuật, những nhân vật đã và đang âm thầm cống hiến cho đời sống tinh thần của xã hội. Nhiều gương mặt trong sách là những nhân chứng sống của các giai đoạn lịch sử, văn hóa quan trọng, được ghi lại bằng góc nhìn nhân văn và điềm đạm.

Là người chắp bút viết lời tựa cuốn sách, nhà báo Trần Mai Hưởng – nguyên Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam cho biết, ông rất vui khi được chọn viết phần giới thiệu cho sách ảnh 90 Gương mặt thân quen của nhà báo lão thành, NSNA Ngô Minh Đạo.

Theo nhà báo Trần Mai Hưởng, NSNA Ngô Minh Đạo là người gắn bó bền bỉ với nghề Thông tấn suốt nhiều năm. Là một phóng viên chiến trường nổi tiếng, ông có nhiều tác phẩm đoạt giải trong nước và quốc tế. Cùng với các đồng nghiệp cùng thế hệ, ông là một trong những người “chép sử trong lửa đạn”, để lại những hình ảnh ghi dấu các khoảnh khắc lịch sử của đất nước qua từng thời kỳ.

“Vì vậy, việc NSNA Minh Đạo thực hiện tập sách ảnh 90 gương mặt thân quen chụp chính những đồng nghiệp của mình là một điều rất đặc biệt. Ở tuổi ấy, để làm được một cuốn sách như vậy, cần một tấm lòng lớn dành cho cuộc đời, cho bạn bè đồng nghiệp và cho nghề” – nhà báo Trần Mai Hưởng chia sẻ.

z7419859365530_8eeaf1cc556104f8d1015b50c22b9dff.jpg
NSNA Ngô Minh Đạo và các nhân vật trong sách chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện

Tại lễ ra mắt sách ảnh, nhà báo Phạm Tiến Dũng, nguyên Trưởng ban Biên tập Ảnh TTXVN, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống cho biết, nhà báo Ngô Minh Đạo xuất thân từ một gia đình nhiếp ảnh, từ ông cụ thân sinh đến bản thân Ngô Minh Đạo và các con đều hoạt động trong lĩnh vực này. Vì thế, ngay trang đầu tiên của cuốn sách là phần giới thiệu về người cha – nhà nhiếp ảnh Quỳnh Sơn, hoạt động nhiếp ảnh từ thời kháng chiến chống Pháp, cũng là người đã đưa nhà báo Minh Đạo vào nghề. 

Vì vậy, cuốn sách được bố cục mở đầu bằng hình ảnh người cha và khép lại là chân dung của người con trai thứ ba của nhà báo Ngô Minh Đạo, hiện cũng đang theo nghề nhiếp ảnh. Điều đó cho thấy mạch nối thế hệ vẫn tiếp diễn. Các chân dung trong sách cũng trải dài qua nhiều lứa tuổi: có người đã ngoài 90 tuổi, có người mới hơn 30 tuổi. Dù đều là những gương mặt thân quen, điều đáng trân trọng hơn cả là tâm huyết của tác giả: một nhà báo đã 90 tuổi vẫn dành công sức thực hiện cuốn sách để giới thiệu các nhà nhiếp ảnh. Trên hết, đó là một tấm lòng.

“Các nhà nhiếp ảnh thường ít khi tự nói về mình. Nhưng NSNA Ngô Minh Đạo đã dùng cuốn sách này để giới thiệu họ, tạo nên một tư liệu quý. Mỗi bức ảnh đều đi kèm một đoạn viết ngắn về nhân vật, giúp người đọc hiểu rõ hơn con người phía sau ống kính. Chính cách làm đó khiến cuốn sách càng có giá trị, bởi về sau sẽ trở thành nguồn tư liệu quan trọng để nhìn lại và tìm hiểu về thế hệ đang làm nhiếp ảnh hiện nay” – NSNA Phạm Tiến Dũng bày tỏ.

Chia sẻ tại sự kiện, nhà phê bình nhiếp ảnh Vũ Huyến cho rằng, cuốn sách ảnh này như một mảnh ghép quan trọng trong sự nghiệp đồ sộ của Ngô Minh Đạo. Nếu như trước đây ông đã thành công rực rỡ với các mảng ảnh tư liệu lịch sử hay tập sách chân dung về Thủ tướng Phạm Văn Đồng, thì 90 gương mặt thân quen lại là một lời tự tình với nghề và với bạn bè. Cuốn sách hội tụ gương mặt của ba thế hệ: từ thế hệ cầm máy vào những năm 1940–1950; thế hệ trưởng thành trong kháng chiến và sau năm 1975; và cả thế hệ nhiếp ảnh hiện đại từ những năm 2000.

Những khoảnh khắc trong ảnh không hề có sự sắp đặt hay gượng ép, mà hiện lên với đầy đủ các cung bậc cảm xúc vui, buồn, suy tư, phản ánh chân thực phong cách sống và làm việc của những người cầm máy. Tác giả đã dùng ống kính để thay lời muốn nói, thể hiện sự thấu hiểu và gắn kết bền chặt với những người cùng lý tưởng nghệ thuật.

Nhà phê bình nhiếp ảnh Vũ Huyến nhấn mạnh, sự ra đời của tác phẩm ở tuổi 90 là minh chứng rõ nét cho sức sáng tạo bền bỉ và niềm đam mê không mệt mỏi của NSNA Ngô Minh Đạo. Qua đó, ông truyền đi một thông điệp mạnh mẽ tới thế hệ trẻ rằng đỉnh cao của nhiếp ảnh không chỉ nằm ở kỹ thuật hay thiết bị hiện đại, mà quan trọng nhất chính là cái tâm, cái tình và sự trân trọng đối với con người.