Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp được tổ chức lần đầu tiên tại thủ đô Paris, diễn ra từ ngày 24 đến 31/10, với nhiều hoạt động đa dạng của nghệ thuật biểu diễn như rối nước, kịch nói, múa đương đại và sân khấu truyền thống: tuồng, chèo, cải lương. Ban Tổ chức mong muốn và hướng tới: Paris thực sự trở thành một sân khấu lớn của nghệ thuật Việt Nam. Nơi mà công chúng Pháp có thể chạm tới tâm hồn người Việt thông qua văn hóa nghệ thuật.
Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Ngô Lê Văn cho biết, năm 2026 đánh dấu 50 năm Việt Nam trở thành thành viên của UNESCO (1976 – 2026), đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt để nhìn lại chặng đường hợp tác toàn diện, hiệu quả; khẳng định những đóng góp ngày càng chủ động, thực chất của Việt Nam đối với UNESCO.
Đồng thời, đây cũng là dịp để định hướng khuôn khổ hợp tác mới phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Lãnh đạo UNESCO đặc biệt coi trọng quan hệ với Việt Nam, khẳng định Việt Nam là đối tác chiến lược, tin cậy, trách nhiệm của UNESCO, điển hình của hợp tác thành công giữa quốc gia thành viên với Tổ chức.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, quan hệ Việt Nam – Pháp đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất từ trước tới nay, với việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 10/2024, ngay sau dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Pháp là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu. Hợp tác văn hóa, giáo dục, Pháp ngữ và giao lưu nhân dân luôn là điểm sáng, là nền tảng bền vững của quan hệ hai nước. Pháp cũng là nơi sinh sống của khoảng 300.000 người Việt Nam, một cộng đồng hòa nhập tốt, có nhiều đóng góp cho xã hội sở tại và luôn hướng về quê hương.
Thứ trưởng Ngô Lê Văn cho biết, “Ngày Việt Nam tại Pháp năm 2026” hướng tới ba mục tiêu chính: giới thiệu, quảng bá rộng rãi tới công chúng Pháp và bạn bè quốc tế về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam; lan tỏa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, ổn định, đổi mới, hội nhập sâu rộng, tự tin và giàu bản sắc, đang vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc; cụ thể hóa việc triển khai Chiến lược Ngoại giao văn hóa đến năm 2030, đưa văn hóa vừa trở thành nền tảng, vừa là sức mạnh mềm, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ Việt Nam – Pháp và quan hệ Việt Nam – UNESCO, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Đồng thời, phát huy vai trò của đối ngoại nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài; tạo không gian để cộng đồng người Việt tại Pháp, đặc biệt là thế hệ trẻ, gắn bó với văn hóa, nghệ thuật truyền thống, khơi dậy niềm tự hào dân tộc; đồng thời mở rộng mạng lưới bạn bè quốc tế yêu mến, gắn bó với Việt Nam.
“Điểm nhấn của chương trình năm nay là Tuần Sân khấu Việt Nam. Sân khấu là loại hình nghệ thuật tổng hợp, kết tinh của văn học, âm nhạc, múa, mỹ thuật và nghệ thuật biểu diễn, phản ánh rõ nét tâm hồn, lịch sử và khát vọng của dân tộc Việt Nam. Từ những loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc đến các sáng tạo đương đại, sân khấu Việt Nam vừa gìn giữ được bản sắc, vừa không ngừng đổi mới để đối thoại với công chúng hôm nay” – Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh.
Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông nhấn mạnh: Trong kho tàng văn hóa Việt Nam, sân khấu có vị trí đặc biệt. Qua nhiều thế hệ, các loại hình như chèo, tuồng, cải lương, múa rối nước cùng với kịch nói, múa và các hình thức nghệ thuật đương đại đã góp phần phản ánh lịch sử, đời sống, tâm hồn và những giá trị văn hóa của dân tộc.
Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết, Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp lần này mong muốn giới thiệu một diện mạo đa dạng, giàu bản sắc nhưng cũng năng động và sáng tạo của sân khấu Việt Nam. Từ những di sản sân khấu truyền thống đến những tác phẩm đương đại, từ múa rối nước đến kịch nói và múa, các chương trình được lựa chọn nhằm giúp khán giả quốc tế có cơ hội tiếp cận nhiều chiều hơn với nghệ thuật Việt Nam.
“Chủ đề xuyên suốt của Tuần Sân khấu là “Những cuộc gặp gỡ – Rencontre”. “Gặp gỡ” ở đây không chỉ là gặp gỡ giữa nghệ sĩ và công chúng, mà rộng hơn là gặp gỡ giữa hai nền văn hóa, giữa truyền thống và hiện đại, giữa di sản và sáng tạo, giữa Việt Nam và Pháp” – Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Bộ VHTTDL, điểm nhấn đáng chú ý là tác phẩm Hồn Trương Ba, da hàng thịt của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ được đạo diễn người Pháp Anne Bouvier dàn dựng với sự tham gia biểu diễn của các nghệ sĩ Việt Nam.
Đây là một thử nghiệm có ý nghĩa về giao lưu và hợp tác sáng tạo. Một tác phẩm sân khấu Việt Nam được tiếp cận từ góc nhìn của nghệ sĩ Pháp sẽ tạo nên một cuộc đối thoại nghệ thuật, qua đó giúp hai bên hiểu sâu hơn về ngôn ngữ sân khấu, về những khác biệt cũng như những điểm tương đồng trong cảm nhận và sáng tạo nghệ thuật.
Cùng với đó, các chương trình múa rối nước, những di sản sân khấu Việt Nam, múa đương đại “Dó”, chương trình “Trương Chi” qua cảm nhận của nghệ sĩ Pháp, các hoạt động giao lưu, hội thảo và quảng bá văn hóa sẽ tạo nên một bức tranh tương đối toàn diện về sân khấu Việt Nam hôm nay.
Tuần Sân khấu không chỉ hướng tới mục tiêu biểu diễn và quảng bá nghệ thuật. Thứ trưởng Bộ VHTTDL kỳ vọng đây sẽ là một hoạt động ngoại giao văn hóa và văn hóa đối ngoại, góp phần giới thiệu với công chúng Pháp và bạn bè quốc tế hình ảnh một Việt Nam giàu truyền thống, giàu bản sắc, nhưng đồng thời năng động, sáng tạo, tự tin và chủ động hội nhập.
Thông qua nghệ thuật, khán giả có thể tiếp cận Việt Nam không chỉ bằng những thông tin về đất nước, mà bằng những câu chuyện, cảm xúc, hình ảnh và giá trị nhân văn được truyền tải trực tiếp trên sân khấu.
Đối với cộng đồng người Việt Nam tại Pháp, các chương trình của Tuần Sân khấu cũng là dịp để kết nối với quê hương, góp phần nuôi dưỡng tình yêu văn hóa dân tộc và sự gắn bó giữa các thế hệ người Việt với đất nước.
Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, một mục tiêu quan trọng khác của Tuần Sân khấu là thúc đẩy hợp tác sân khấu Việt Nam – Pháp. Thứ trưởng mong muốn các cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ, đạo diễn, nhà hát và các chuyên gia hai nước không dừng lại trong khuôn khổ một tuần sự kiện, mà sẽ tạo nền tảng cho những hợp tác lâu dài: đồng dàn dựng, trao đổi nghệ sĩ, giao lưu chuyên môn, đào tạo, nghiên cứu và cùng phát triển các dự án nghệ thuật mới.
“Đây cũng là cơ hội để sân khấu Việt Nam tăng cường kết nối với đời sống nghệ thuật Pháp và châu Âu, đồng thời để các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và công chúng Pháp có thêm cơ hội khám phá chiều sâu và sức sáng tạo của văn hóa Việt Nam” – Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh.
Thông tin về các hoạt động, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL) Nguyễn Phương Hòa cho biết, Tuần Sân khấu Việt Nam sẽ diễn ra tại nhiều địa điểm ở Paris, từ Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp – ngôi nhà chung của cộng đồng người Việt – đến những không gian nghệ thuật uy tín như Nhà hát Marigny, Le Grand Rex và Carreau du Temple.
Mở đầu chuỗi hoạt động, trong hai ngày 24 và 25/10, chương trình múa rối nước sẽ được tổ chức tại quảng trường trung tâm Paris, đưa nghệ thuật dân gian Việt Nam đến gần hơn với người dân và du khách.
Bà Nguyễn Phương Hòa cho biết, lễ khai mạc chính thức diễn ra ngày 26/10 tại Nhà hát Marigny với vở “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của tác giả Lưu Quang Vũ, do Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam dàn dựng. Vở diễn do Anne Bouvier đạo diễn, Đỗ Doãn Bằng thiết kế sân khấu và trang phục, Khải Hưng phụ trách ánh sáng, Lưu Quang Minh phụ trách âm nhạc, cùng sự tham gia của các diễn viên Anh Tú, Thanh Sơn, Lương Thu Trang, Thu Quỳnh, Bá Anh, Ánh Dương, Lý Chí Huy, Quang Minh, Thanh Bình, Phan Thắng…
Ngày 27/10, cũng tại Nhà hát Marigny, chương trình “Truyền thuyết Việt Nam” giới thiệu hai câu chuyện “Con Rồng Vàng” và “Người đánh cá ở đáy tách trà”, dưới sự chỉ đạo của đạo diễn Olivier Dhénin Hữu, cùng Winterreise Compagnie Théâtre. Chương trình kết nối trí tưởng tượng trong các câu chuyện Việt Nam với phong cách thể hiện sân khấu Pháp.
Điểm nhấn tiếp theo là đêm nghệ thuật “Từ di sản đến đương đại”, diễn ra ngày 28/10 tại Le Grand Rex. Chương trình đưa khán giả khám phá sự đa dạng của sân khấu Việt Nam qua múa đương đại và các loại hình nghệ thuật truyền thống như tuồng, chèo, cải lương, thể hiện sự tiếp nối giữa di sản và sáng tạo.
Để tạo thêm cơ hội thưởng thức cho công chúng Paris, vở “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” sẽ tiếp tục được biểu diễn ngày 29/10; chương trình “Từ di sản đến đương đại” trở lại vào ngày 30/10 cùng tại Carreau du Temple.
Tuần lễ khép lại ngày 31/10 tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp bằng đêm giao lưu giữa các nghệ sĩ Pháp và Việt Nam, khán giả cùng những người yêu nghệ thuật sân khấu.
“Thông qua các tác phẩm và chương trình biểu diễn, chúng tôi mong muốn tạo nên sự hòa quyện giữa Đông và Tây, mở rộng đối thoại nghệ thuật đương đại, đồng thời mang đến nhiều góc nhìn để kể câu chuyện về một Việt Nam giàu bản sắc” – Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế bày tỏ.
Bên cạnh biểu diễn, Tuần lễ cũng chú trọng trao đổi học thuật, chia sẻ kỹ năng, kỹ thuật giữa các nghệ sĩ, qua đó mở ra những hướng hợp tác mới. Một dấu ấn của chương trình là ấn phẩm “Khám phá sân khấu Việt Nam”, tập hợp các nghiên cứu có giá trị về nghệ thuật sân khấu nước nhà, góp phần cung cấp thêm tư liệu cho hoạt động tìm hiểu, nghiên cứu và giao lưu chuyên môn.
Một phần quan trọng khác là cuốn sách giới thiệu về sân khấu Việt Nam, được biên soạn hướng tới độc giả Pháp và dự kiến chuyển ngữ sang tiếng Pháp với tên gọi “ Khám phá sân khấu Việt Nam. Đây không phải công trình nghiên cứu mà nó dành để giới thiệu cho người đọc Pháp về sân khấu Việt Nam theo một cách giản dị nhất, khái quát nhất. Cuốn sách gồm những bài tiểu luận, khảo cứu và những kịch bản đã được khẳng định với thời gian.
