Đây là hoạt động mở đầu chuỗi sự kiện giới thiệu một số thành tựu nổi bật của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975- 30/4/2026), Ngày Khoa học công nghệ Việt Nam và Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5); đồng thời hưởng ứng tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, góp phần tuyên truyền, lan tỏa nhận thức về vai trò của khoa học và công nghệ, đặc biệt là khoa học xã hội và nhân văn, trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

dai bieu tham quan trung bay.jpg
Các đại biểu tham quan không gian trưng bày - Ảnh: Chu Cường

Tham dự lễ khai mạc có: GS, TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội (KHXH) Việt Nam; PGS, TS Lê Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học và tôn giáo; PGS, TS Lâm Bá Nam, Chủ tịch Hội Dân tộc học Việt Nam; PGS, TS Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.

“Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội” giới thiệu những thành tựu nghiên cứu tiêu biểu, các công trình khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn cao, nhằm khẳng định những đóng góp quan trọng của khoa học xã hội Việt Nam đối với việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; góp phần làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản về lịch sử, văn hóa, con người và xã hội Việt Nam.

Đồng thời,  tạo điều kiện tăng cường giao lưu học thuật, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và trao đổi kinh nghiệm giữa các nhà khoa học, các cơ quan quản lý và các tổ chức trong và ngoài nước.

GS TS Lê Văn Lợi.jpg
GS, TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam phát biểu tại Lễ khai mạc - Ảnh: Chu Cường

Phát biểu tại buổi lễ, GS, TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam nhấn mạnh: “Thông qua trưng bày này, chúng tôi mong muốn truyền tải một thông điệp sâu sắc: Khoa học xã hội không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu học thuật, mà còn là nguồn tri thức quan trọng góp phần định hướng sự phát triển bền vững của quốc gia”. Đồng thời, khẳng định: “Trong định hướng phát triển của mình, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phấn đấu trở thành một trung tâm nghiên cứu khoa học xã hội hàng đầu của quốc gia, ngang tầm với các tổ chức nghiên cứu tiên tiến trong khu vực và trên thế giới, đồng thời cung cấp ngày càng nhiều luận cứ khoa học có giá trị cho Đảng và Nhà nước. Trong tiến trình đó, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giữ vai trò quan trọng, không chỉ là một thiết chế văn hóa - khoa học đặc sắc của Viện Hàn lâm mà còn là cầu nối hiệu quả giữa nghiên cứu khoa học và công chúng, góp phần đưa tri thức khoa học đến gần hơn với công chúng và đời sống xã hội”.

Điểm nhấn của trưng bày này là giới thiệu những phát hiện mới, đồng thời trình bày các luận cứ khoa học của ngành Khảo cổ học và Sử học đã góp phần làm sáng tỏ tiến trình hình thành và phát triển của lịch sử - văn hóa cội nguồn dân tộc Việt Nam. Những phát hiện từ các di chỉ khảo cổ học từ thời Tiền sử với các công cụ đá sơ kỳ, Hậu kỳ đá cũ đến giai đoạn Tiền Đông Sơn - Đông Sơn, Tiền Sa Huỳnh - Sa Huỳnh, Tiền Đồng Nai - Đồng Nai đã cung cấp bằng chứng về sự tồn tại của thời đại các Vua Hùng trong lịch sử. Những tư liệu này góp phần quan trọng vào việc khẳng định và đưa giai đoạn lịch sử quan trọng này vào chính sử Việt Nam. 

Đặc biệt, trưng bày còn giới thiệu hai bộ trang phục mới của dân tộc Chứt được xây dựng trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ (cấp Sở) “Nghiên cứu, đề xuất mẫu trang phục của dân tộc Chứt ở tỉnh Quảng Bình” năm 2024. 

Ngoài ra, trong trưng bày này còn giới thiệu tới công chúng việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, qua đó mở ra những hướng phát triển mới cho nghiên cứu khoa học xã hội Việt Nam trên mọi lĩnh vực. Đồng thời, việc thiết lập mạng lưới hợp tác rộng với nhiều viện hàn lâm và tổ chức nghiên cứu uy tín trên thế giới đã góp phần nâng cao vị thế khoa học xã hội Việt Nam trong cộng đồng học thuật quốc tế.

toa dam   ung dung KQ nghien cuu trang phuc dan tộc Chứt.jpg
Tọa đàm Câu chuyện trang phục dân tộc Chứt ở tỉnh Quảng Trị - Ảnh: Chu Cường

Trưng bày diễn ra đến hết ngày 15/5/2026 tại tòa nhà Trống Đồng - Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.