3.2. Thảo luận

Theo nhận xét của Trần Ngọc Thêm (2022, tr.27), du lịch Tây Ninh trong thời gian dài chủ yếu tập trung vào du lịch hành hương Núi Bà Đen, trong khi nhiều tài nguyên khác bị phân tán và chưa đóng góp đáng kể. Khu du lịch Núi Bà Đen chiếm khoảng 91% lượng khách toàn tỉnh, nhưng phần lớn là khách Việt Nam đi hành hương, còn khách quốc tế chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ, khoảng 9%.

Một trở ngại lớn khác là giao thông. Tuyến đường từ trung tâm TP.HCM đến Cửa khẩu Mộc Bài dài khoảng 80km nhưng thường mất ít nhất 2,5 giờ do ùn tắc giao thông trên Quốc lộ 22. Đoạn đường từ Hóc Môn đến Củ Chi thường xuyên quá tải vì xe tải, xe khách và xe cá nhân cùng lưu thông trên cùng làn đường. Việc di chuyển chậm khiến các hãng lữ hành khó xây dựng chương trình lưu trú dài ngày tại Tây Ninh.

Bên cạnh đó, hệ thống nhà hàng phục vụ khách quốc tế cũng còn hạn chế. Trước đây, khách thường ăn trưa tại các nhà hàng như Ngọc Tuyết, Thu Thảo hay Lan Phương. Hiện nay, với sự xuất hiện của khách sạn 5 sao, khách sạn 4, khách sạn 3 sao và nhiều khách sạn 2 sao tại thành phố Tây Ninh (nay thuộc địa bàn phường Tân Ninh, phường Bình Minh và phường Ninh Thạnh), chất lượng dịch vụ đã được cải thiện hơn. Đặc biệt,  “Nghệ thuật chế biến món ăn chay huyện Gò Dầu, huyện Trảng Bàng, huyện Dương Minh Châu, thị xã Hòa Thành, thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh” (gọi tắt là “Nghệ thuật chế biến món ăn chay Tây Ninh”) được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 2022). Do đó, có thể đưa các món chay vào thử nghiệm để phục vụ du khách nước ngoài, kết hợp với việc thuyết phục các công ty du lịch thử cho du khách nước ngoài dùng một bữa chay khi đến Tây Ninh. Trên thực tế, rất nhiều đoàn khách du lịch inbound, đặc biệt là khách đến từ Israel thích ăn chay hoặc ăn kiêng theo tập quán ăn uống của họ mà trong quá trình làm hướng dẫn viên du lịch inbound trước đây, chúng tôi đã có dịp quan sát và phục vụ (trích Biên bản phỏng vấn LP01).

Thêm vào đó, về vị trí địa lý, Tây Ninh nằm chếch về phía Tây của vùng Đông Nam Bộ nên khó kết nối với các tuyến du lịch khác. Tuy nhiên, sự phát triển của Cửa khẩu Mộc Bài đã tạo điều kiệnđể khách quốc tế di chuyển giữa Việt Nam và Campuchia bằng đường bộ, qua đó tăng cơ hội đón khách du lịch inbound cho Tây Ninh. Dù vậy, cơ sở hạ tầng tại khu vực cửa khẩu vẫn còn hạn chế, thiếu nhà hàng, khách sạn và các dịch vụ hỗ trợ du lịch.

Một vấn đề khác thường được khách quốc tế than phiền là thủ tục nhập cảnh tại Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài còn chậm. Nhiều đoàn khách phải chờ hơn một giờ, thậm chí hơn hai giờ để hoàn tất thủ tục. Điều này ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách cũng như lịch trình của các Công ty lữ hành. Nếu thời gian làm thủ tục có thể rút ngắn xuống còn khoảng 30 phút, Tây Ninh sẽ có nhiều cơ hội hơn để giữ chân khách du lịch quốc tế.

Ngoài các điểm truyền thống đã nêu trên, Tây Ninh cần thử nghiệm thêm những sản phẩm du lịch mới để thu hút khách du lịch nước ngoài cũng như kéo dài dừng chân của họ tại vùng đất Tây Ninh, chẳng hạn như: du lịch cộng đồng của người Khmer, Chăm; du lịch nông nghiệp với các trang trại mía, đậu phộng, trà Hoàn Ngọc; hay du lịch sinh thái quanh hồ Dầu Tiếng. Công tác marketing và quảng bá đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhằm thuyết phục các hãng lữ hành quốc tế đưa Tây Ninh trở thành điểm lưu trú qua đêm trong hành trình từ Campuchia đến TP.HCM hoặc ngược lại.

Một điểm cần chú ý nữa là hình ảnh “Cô bé Napalm (tức hình em bé Phan Thị Kim Phúc bị bỏng bởi bom napalm) đã giúp nhiều du khách quốc tế biết đến Trảng Bàng và Tây Ninh. Nhiều đoàn khách từ châu Âu, Bắc Mỹ và Israel vẫn quan tâm tìm hiểu chiến tranh Việt Nam thông qua câu chuyện Cô bé Napalm” (trích Biên bản phỏng vấn TG01).

Như vậy, trong chiến lược xây dựng thương hiệu du lịch, Tòa Thánh Tây Ninh và Núi Bà Đen cần được xác định là hai “điểm tham quan hạt nhân”, đóng vai trò trung tâm để kết nối các điểm đến khác. Nếu được đầu tư đồng bộ về dịch vụ, nghỉ dưỡng và giải trí, Tây Ninh hoàn toàn có thể trở thành điểm dừng chân qua đêm hấp dẫn đối với khách quốc tế.

Ngoài hệ thống cáp treo hiện có, địa phương cũng nên tiếp tục phát triển tuyến leo núi an toàn, chuyên nghiệp như một số ý kiến đã đề cập nhằm thu hút nhóm khách du lịch nước ngoài yêu thích du lịch leo núi. Thêm vào đó, cần chú trọng bảo vệ môi trường, đặc biệt là vấn đề rác thải tại Hồ Dầu Tiếng để phát triển du lịch nghỉ dưỡng ven hồ cho du khách nước ngoài như nhiều quốc gia đã làm.

Sau cùng, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự hợp tác với các doanh nghiệp lữ hành. Việc mời các Công ty lữ hành quốc tế khảo sát, phản biện và xây dựng chương trình tham quan phù hợp sẽ giúp Tây Ninh phát triển sản phẩm sát với nhu cầu thực tế của khách quốc tế. Chỉ khi các điểm đến của Tây Ninh xuất hiện thường xuyên trong chương trình tour inbound, du lịch địa phương mới có thể phát triển bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh khách du lịch inbound trên thị trường quốc tế.

4. Kết luận

Qua phân tích ý kiến của 4 nhóm đối tượng với 16 người tham gia trả lời phỏng vấn về chủ đề “Tiềm năng phát triển và thu hút khách du lịch Inbound ở Tây Ninh” và thông qua quan sát tham dự của các tác giả, bài viết đã cho thấy hầu hết du khách inbound đến Tây Ninh chỉ để tham quan Tòa Thánh Tây Ninh và đây cũng là chỉ số/ chỉ báo quan trọng về số lượng và chất lượng khách nước ngoài đến Tây Ninh thời gian qua. Một lượng du khách inbound chưa nhiều tham quan Núi Bà Đen mà chủ yếu là khách Mỹ trở về thăm chiến trường xưa và khách du lịch nước ngoài ưa thích trải nghiệm leo núi, thể thao. Cũng có những đoàn du khách ghé tham quan Trảng Bàng (quê hương của “Cô bé Napalm”). Với điều kiện và xu hướng phát triển mới hiện nay, các khách sạn 5 sao, 4 sao và 3 sao ngày càng nhiều, Núi Bà Đen trở thành điểm nghỉ dưỡng và trải nghiệm cảnh quan đẹp đặc biệt là sau khi tập đoàn Sun Group đầu tư hệ thống cáp treo lên tới đỉnh Núi Bà Đen và góp phần xây dựng hệ sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp là những điều kiện cần thiết để thu hút khách inbound đến với Tây Ninh. Tuy nhiên, Tây Ninh có khả năng trở thành một điểm đến thu hút khách inbound nhiều hơn và lâu hơn hay không vẫn còn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ! Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch, thủ tục xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Mộc Bài, khai thác các điểm tham quan mới, chính sách quảng bá du lịch tại địa phương tốt hơn, phối hợp với các bên liên quan, đặc biệt là các hãng lữ hành cùng nhiều nỗ lực khác nữa không chỉ của ngành Du lịch mà còn là của các cơ quan quản lý nhằm thu hút sự tích cực tham gia của các thành phần xã hội vào hoạt động du lịch… Điều quan trọng hàng đầu là làm sao cho các hãng lữ hành tin tưởng có thể đưa thêm các điểm tham quan ở Tây Ninh vào chương trình tham quan của họ cho khách nước ngoài để khách inbound đến và qua đêm ở Tây Ninh nhiều hơn. Đó chính là những định hướng giải pháp trọng tâm để hy vọng trong tương lai không xa, Tây Ninh có thể trở thành một điểm đến trọng điểm đón được nhiều khách du lịch inbound.

____________________

 Tài liệu tham khảo

1. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. (2022). Về việc công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Quyết định số 75QĐ-BVHTTDL, ngày 12/1/2022.

2. Phan Văn Dốp. (2021). Tộc danh và quá trình định cư của người Tàmun ở Tây Ninh, in trong Tây Ninh đất và người. Nhà xuất bản Thanh niên.

3. Phòng Quản lý du lịch tỉnh Tây Ninh. (2022). Thống kê khách du lịch quốc tế đến Tây Ninh trong năm năm (2015-2019). Thông tin từ Phòng Quản lý Du lịch tỉnh Tây Ninh.

4. Quốc hội. (2025). Về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Nghị quyết số 202/2025/QH15, ngày 12/6/2025.

5. Tỉnh ủy Tây Ninh. (1986). Lược sử Tây Ninh. Ban tổng kết chiến tranh. Xuất bản Tỉnh ủy Tây Ninh.

6. Trần Ngọc Thêm. (2022). Tây Ninh - từ bản sắc đến tích hợp nguồn lực đa dạng để tăng tốc phát triển du lịch, in trong Nhận diện bản sắc văn hóa và truyền thống gia đình tỉnh Tây Ninh. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày Tòa soạn nhận bài: 10/7/2026; Ngày phản biện, đánh giá, sửa chữa: 20/7/2026; Ngày duyệt đăng: 31/7/2026.

TS VÕ VĂN THÀNH – Ths ĐOÀN THỊ LỘC – NCS TRẦN TRỌNG THÀNH

Nguồn: Tạp chí VHNT số 651, tháng 8/2026