Mỗi khi hoa đào khoe sắc thắm, mưa Xuân phơi phới bay cũng là lúc các chiếu Chèo ở xã Tây Đô (tỉnh Thanh Hóa) lại rộn ràng tiếng trống hội, tiếng phách và mượt mà các giai điệu. Mùa Xuân mới này, lòng người thêm vui tươi và phấn khởi bởi những thành tựu quan trọng đạt được của quê hương, khiến cho điệu chèo thêm mượt mà, đằm thắm, làm say đắm lòng người.

Tóm tắt: Hiện nay, việc dạy chữ Thái ở tỉnh Thanh Hóa và những tài liệu được sử dụng để giảng dạy chữ Thái truyền thống nơi đây là khác nhau trong địa bàn. Tình trạng đó có ảnh hưởng nhất định đến kết quả truyền dạy chữ Thái cổ truyền thống cho học sinh phổ thông cũng như cho người dân với mục đích bảo tồn văn hóa Thái của địa phương. Bài viết phân tích sự hiện diện những dạng thức chữ Thái truyền thống khác nhau được sử dụng dạy học nhằm bảo tồn văn hóa Thái ở địa phương; đồng thời nêu ra suy nghĩ của mình đối với vấn đề cách thức truyền dạy chữ Thái trong cộng đồng cũng như trong nhà trường phổ thông nhằm mục đích lưu giữ và phát huy văn hóa người Thái ở Thanh Hóa.

Tóm tắt: Bài viết khảo sát lễ hội biển Thanh Hóa trong bối cảnh du lịch phục hồi sau đại dịch và xu hướng “sự kiện hóa” lễ hội. Mục tiêu là nhận diện hệ giá trị văn hóa, phân tích biến đổi đương đại dưới tác động của thị trường, quản trị điểm đến và truyền thông số, đồng thời gợi mở hàm ý quản trị bền vững. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính dựa trên dữ liệu thứ cấp, gồm tổng quan tài liệu, phân tích tư liệu chính sách, thống kê và trường hợp minh họa. Kết quả cho thấy lễ hội biển ngày càng vận hành như một “hệ sự kiện” có kế hoạch với các cấu phần: khai mạc mùa du lịch, trình diễn nghệ thuật, hoạt động thể thao, giải trí, không gian dịch vụ và truyền thông số. Giá trị văn hóa thể hiện qua bốn lớp: tâm linh, tín ngưỡng, cộng đồng, xã hội, nghệ thuật, thẩm mỹ và tri thức môi trường, sinh kế. Quá trình sự kiện hóa, chuyên nghiệp hóa và thương mại hóa tạo cơ hội kích cầu, nhưng làm tăng rủi ro suy giảm tính xác thực, bất cân xứng lợi ích và áp lực môi trường - sức chứa. Từ vấn đề đặt ra, bài viết đề xuất cân bằng xác thực văn hóa và hiệu quả kinh tế thông qua kịch bản dựa trên di sản sống, tăng đồng quản trị cộng đồng, quản lý tác động theo vòng đời sự kiện và đánh giá đa chiều.

Tóm tắt: Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, có 11 huyện miền núi (tính đến tháng 6-2025), với diện tích trên 11.000 km² (chiếm hơn 75% diện tích toàn tỉnh) và gần 1,2 triệu đồng bào dân tộc thiểu số (chủ yếu là Mường, Thái, Dao, Mông, Thổ và Khơ Mú). Nhận thức được vị trí, vai trò to lớn của địa bàn miền núi trong chiến lược phát triển chung của tỉnh, trong những năm 2010-2020, Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa đã tập trung lãnh đạo, đề ra nhiều chủ trương và giải pháp phù hợp để phát triển toàn diện, nhất là việc kết hợp giữa bảo tồn văn hóa dân tộc với phát triển kinh tế, xã hội. Vì vậy, văn hóa các dân tộc thiểu số khu vực miền núi được bảo lưu, nhiều di sản văn hóa phi vật thể được nâng tầm quốc gia, việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gắn với phát triển văn hóa - xã hội, nâng cao dân trí, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đạt được nhiều kết quả quan trọng

Tóm tắt: Bài báo phân tích mối quan hệ giữa truyền thống và sự biến đổi trong nghi lễ tang ma của người Mông ở miền núi Thanh Hóa. Các nghi thức tang ma truyền thống vẫn được duy trì, phản ánh quan niệm về linh hồn, đạo hiếu và sự cố kết cộng đồng. Tuy nhiên, trước tác động của đời sống đương đại, tang lễ đã có những điều chỉnh đáng kể: thời gian rút ngắn, nghi lễ giản lược, xu hướng tổ chức tiết kiệm và thiết thực hơn, cùng với sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của thế hệ trẻ. Những thay đổi này cho thấy sức sống nội sinh và khả năng thích nghi linh hoạt của văn hóa Mông trong dòng chảy hiện đại hóa, đồng thời khẳng định tính bền vững của các giá trị truyền thống khi được kế thừa và điều chỉnh phù hợp với bối cảnh mới.