Đây không chỉ là món quà tinh thần dành tặng người dân trong dịp đặc biệt của thành phố mà còn là cơ hội để khán giả tiếp cận những tác phẩm sân khấu chất lượng cao, nhiều vở từng đoạt giải thưởng tại các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp. Hoạt động này cũng góp phần đưa nghệ thuật đến gần công chúng, lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa và nhân văn thông qua ngôn ngữ sân khấu.
Từ đề tài lịch sử, cách mạng đến xã hội đương đại của kịch nói
Sáu nhà hát và sân khấu kịch nói sẽ thực hiện 18 suất diễn miễn phí, mỗi đơn vị đảm nhận ba suất diễn tại Nhà hát Trần Hữu Trang (phường Bến Thành), sân khấu của đơn vị và một số địa điểm phục vụ cộng đồng. Các tác phẩm được lựa chọn lần này tập trung vào đề tài lịch sử, cách mạng và những vấn đề xã hội đương đại.
Nhà hát Kịch TP.HCM giới thiệu Thanh gươm và bà mẹ (tác giả: Phan Vũ, đạo diễn: NSND Trần Ngọc Giàu), tác phẩm vừa ra mắt vào tháng 4/2026. Vở diễn kể câu chuyện kéo dài qua nhiều thập niên trong gia đình một người mẹ mù có chồng theo cách mạng nhưng con lại đứng ở bên kia chiến tuyến. Từ những mất mát và chia ly, tác phẩm gợi mở suy ngẫm về hòa giải dân tộc, sự cảm thông và giá trị của hòa bình.
Nhà hát Kịch 5B mang đến vở diễn Đồng chí, từng đoạt Huy chương vàng tại Liên hoan Sân khấu TP.HCM lần thứ nhất năm 2024 và được mời tham dự liên hoan sân khấu tại Busan (Hàn Quốc). Không chỉ khắc họa phẩm chất của người lính trong chiến tranh, vở diễn còn phản ánh những thử thách họ phải đối diện khi trở về đời thường.
Sân khấu Trịnh Kim Chi tham gia với vở Ngày ấy cổng trời, là câu chuyện xúc động về những nữ thanh niên xung phong mở đường Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ. Qua những số phận tuổi đôi mươi đầy nhiệt huyết, vở diễn tái hiện một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc. Trong khi đó, Sân khấu Quốc Thảo giới thiệu Cánh đồng rực lửa, tái hiện những năm tháng chiến đấu kiên cường của quân và dân vùng đất Vĩnh Lộc, nhắc nhớ thế hệ hôm nay về giá trị của độc lập và hòa bình.
Một vở kịch được mong đợi nhất là Đức thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử của Nhà hát kịch Idecaf. Ra mắt từ năm 2024, vở diễn nhanh chóng tạo tiếng vang và giành Huy chương vàng tại Liên hoan Sân khấu TP.HCM lần thứ nhất. Với cách tiếp cận lịch sử giàu kịch tính cùng sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tên tuổi, vở kịch đã có hơn 100 suất diễn phục vụ công chúng, trong đó có nhiều suất dành cho học sinh, sinh viên.
Bên cạnh những câu chuyện lịch sử và cách mạng, Sân khấu kịch Hồng Vân mang đến Một cuộc chiến khác từng được đánh giá cao tại Liên hoan Sân khấu chuyên nghiệp về hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân năm 2025. Vở diễn khai thác áp lực nghề nghiệp, trách nhiệm cá nhân và những góc khuất xã hội, qua đó tôn vinh bản lĩnh và sự tận tụy của lực lượng thực thi pháp luật.
Ở màu sắc nhẹ nhàng hơn, nhạc kịch Bông cánh cò của Sân khấu kịch Hồng Vân là một không gian đậm chất Nam Bộ với những làn điệu dân ca quen thuộc cùng câu chuyện giàu tính nhân văn về tình người, tình quê hương, được biểu diễn vào các ngày 1 và 2/7. Nhà hát Kịch Idecaf còn góp mặt với Má ơi Út dìa!, vở diễn đề cập trực diện đến tác hại của ma túy. Thông qua câu chuyện gia đình nhiều cảm xúc, tác phẩm gửi đi lời cảnh báo về những hệ lụy mà tệ nạn này gây ra cho cá nhân và xã hội, đồng thời nhấn mạnh vai trò của tình thân trong việc giúp con người vượt qua sai lầm.
Đưa cải lương, hát bội đến gần công chúng
Bên cạnh các câu chuyện kịch nói, loại hình nghệ thuật cải lương và hát bội cũng được biểu diễn phục vụ công chúng trong dịp lễ này, góp phần bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc.
Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang tham gia giới thiệu bốn vở diễn tiêu biểu, công diễn xen kẽ với lịch diễn của kịch nói bao gồm: Tiếng trống Mê Linh, Tiếng hò sông Hậu, Khách sạn Hào Hoa và San hô đỏ. Mỗi vở diễn mang một màu sắc riêng, từ những câu chuyện lịch sử dân tộc, truyền thống cách mạng đến các vấn đề của đời sống hiện đại.
Trong đó, Tiếng trống Mê Linh tiếp tục khẳng định sức sống của một tác phẩm kinh điển khi tái hiện hình tượng Hai Bà Trưng cùng tinh thần quật cường của dân tộc Việt Nam. Những lớp diễn giàu tính sử thi cùng âm nhạc truyền thống đặc sắc đã giúp tác phẩm giữ được vị trí quan trọng trong lòng nhiều thế hệ khán giả.
Nếu Tiếng trống Mê Linh gợi nhắc về lịch sử dựng nước và giữ nước thì Tiếng hò sông Hậu (công diễn tối 18/7) lại đưa người xem trở về vùng đất Nam Bộ giàu nghĩa tình, nơi những người dân bình dị đã đứng lên bảo vệ quê hương trong thời kỳ chiến tranh. Trong khi đó, Khách sạn Hào Hoa (công diễn tối 3/7) mang màu sắc hiện đại, phản ánh những câu chuyện đời thường bằng lối kể gần gũi, hài hước nhưng vẫn giàu tính nhân văn.
Đáng chú ý, San hô đỏ thể hiện nỗ lực làm mới sân khấu cải lương khi khai thác chủ đề biển đảo và chủ quyền quốc gia. Vở diễn khắc họa hình ảnh những con người ngày đêm bám biển, bảo vệ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc, qua đó cho thấy khả năng tiếp cận những vấn đề đương đại của nghệ thuật cải lương.
Một điểm nhấn đặc biệt là sự trở lại của chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên Sắc - ấn ngọc Nam phương của Nhà hát nghệ thuật Hát bội TP.HCM. Đây là dự án mang ý nghĩa bảo tồn và phát huy giá trị di sản của hát bội, định hướng trở thành sản phẩm của du lịch văn hóa được Sở VHTT TP.HCM chỉ đạo, từng tạo hiệu ứng rất tốt khi ra mắt đầu năm 2026. Sắc - ấn ngọc Nam phương sẽ tái ngộ khán giả với hai suất diễn ngày 3/7 tại Nhà hát Thành phố. Dự án thể hiện hướng đi mới khi kết hợp hát bội với xiếc, múa dân gian, nhảy hiện đại và các thủ pháp mỹ thuật sân khấu đương đại.
Nửa thế kỷ kể từ ngày thành phố vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, sân khấu vẫn giữ vai trò là không gian lưu giữ ký ức lịch sử, phản ánh hơi thở đời sống và kết nối cộng đồng bằng những giá trị nhân văn bền vững, đồng thời trở thành một "đặc sản" không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân nơi đây. Chuỗi suất diễn miễn phí lần này không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc lịch sử của thành phố, tri ân khán giả mà còn là dịp để khẳng định sức sống của sân khấu trong đời sống văn hóa đô thị hôm nay.
