Khám phá văn hóa qua lời ca, điệu múa

Trong tiết trời thu tháng mười, không gian Hoàng thành Thăng Long thu hút đông đảo người dân và du khách đến thưởng thức các chương trình nghệ thuật. Những màn biểu diễn nhiệt huyết của các nghệ sĩ, sự hưởng ứng cùng những tràng pháo tay của khán giả tạo nên không khí sôi động tại sân khấu tròn.

Những ngày diễn ra Lễ hội, tại sân khấu tròn đã diễn ra các chương trình có sự tham gia của nhiều nhà hát, trung tâm văn hóa, đoàn nghệ thuật trong nước và quốc tế. Từ những làn điệu dân ca, tiết mục sân khấu truyền thống Việt Nam đến âm nhạc, điệu múa của các nước, công chúng có cơ hội thưởng thức và khám phá sự đa dạng văn hóa qua nghệ thuật biểu diễn.

Với bà Phạm Tuyết Mai, 62 tuổi, ở phường Đống Đa, Hà Nội, khi nghe thông tin về lễ hội đã khiến bà muốn đến tham dự. Bên cạnh việc thưởng thức ẩm thực Việt Nam và các nước, điều thu hút bà là những chương trình biểu diễn ngay trong không gian di sản.

Bà Mai chia sẻ, những điệu múa của Ấn Độ, âm nhạc sôi động của Nga, các giai điệu rộn ràng, vui tươi của Myanmar… đã mang đến cho bà những trải nghiệm mới. Bên cạnh đó, khi chứng kiến du khách quốc tế dành những tràng pháo tay cho các nghệ sĩ biểu diễn chèo, tuồng và cải lương Việt Nam, bà cảm thấy sự giao lưu ấy càng thêm ý nghĩa.

“Người dân chúng tôi được tham gia những sự kiện văn hóa như thế này không chỉ có thêm niềm vui, mà còn được thưởng thức nghệ thuật của nhiều vùng miền trong nước, biết thêm những nét văn hóa độc đáo của các quốc gia trên thế giới”- bà Mai bày tỏ.

Đó cũng là điều mà cô Charishma, giáo viên múa của Trung tâm Văn hóa Ấn Độ tại Hà Nội mong muốn khi giới thiệu Kuchipudi, một loại hình múa của miền Nam Ấn Độ đến với lễ hội. Theo cô, đoàn mang đến hai tiết mục: một do các học viên nữ Việt Nam biểu diễn và một do các em thiếu nhi người Ấn Độ trình diễn.

“Tiết mục của các học viên nữ mang giai điệu vui tươi, kết hợp một hoạt cảnh nhỏ thể hiện niềm hân hoan khi cùng nhau nhảy múa. Trong khi đó, tiết mục của các em thiếu nhi mang hình thức lời cầu nguyện dâng lên vị thần tượng trưng cho sức mạnh, sử dụng đạo cụ là cây chùy Gada để thể hiện câu chuyện” - cô Charishma cho biết.

Charishma cũng cho biết đây là lần thứ hai cô đưa lớp của mình tham gia lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội. Cô trân trọng cơ hội mà phía Việt Nam tạo ra để các quốc gia giới thiệu văn hóa và giao lưu với nhau. Khi quan sát nghệ thuật Việt Nam, điều khiến cô chú ý là tình cảm của người biểu diễn dành cho văn hóa dân tộc.

“Các động tác múa có thể khác nhau, nhưng tôi nhận thấy người Việt Nam và người Ấn Độ có chung niềm đam mê dành cho nghệ thuật múa. Mọi người đều gắn bó sâu sắc với cội nguồn văn hóa của mình. Đó là điều tôi rất trân trọng”, Charishma nói.

Sự gần gũi ấy được hình thành từ việc cùng biểu diễn, quan sát và tìm hiểu về nhau. Với nghệ sĩ, lễ hội còn là dịp trao đổi kinh nghiệm nghề nghiệp, tiếp cận phong cách làm việc và cách tổ chức biểu diễn của đồng nghiệp quốc tế.

Đưa di sản Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế

Trong vai trò điều phối các chương trình tại sân khấu tròn, NSƯT Hoàng Tùng, chuyên viên phòng Nghệ thuật, Cục Nghệ thuật Biểu diễn cho biết, các chương trình biểu diễn của các đoàn nghệ thuật hướng tới lan tỏa giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc, qua đó, khơi gợi sự mong muốn của bạn bè quốc tế đến với Việt Nam để tìm hiểu văn hóa và đất nước ta; đồng thời giúp người Việt Nam có thêm cơ hội khám phá văn hóa thế giới.

Cùng với các đoàn nghệ thuật khác, xuyên suốt trong ba ngày từ mùng 2 đến 4/10, các nghệ sĩ Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam đã giới thiệu nhiều tiết mục đặc sắc của các loại hình tuồng, chèo và cải lương đến với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế. 

Là diễn viên nghệ thuật chèo thuộc Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam, nghệ sĩ Trần Ngát cho biết, Nhà hát tham gia với ba đoàn nghệ thuật: chèo, tuồng và cải lương. Các nghệ sĩ mang đến những tiết mục tiêu biểu như Thị Mầu lên chùa, Xã trưởng – Mẹ Đốp, Thử chuông thử trống, tổ khúc chèo, Lý giao duyên, Cây đa quán dốc; trích đoạn cải lương Dạ cổ hoài lang…; cùng các trích đoạn tuồng Đào Tam Xuân đề cờ, Sơn Hậu…

Với Trần Ngát, được giới thiệu những làn điệu chèo mượt mà, đằm thắm tới bạn bè quốc tế và công chúng trong nước là niềm vinh dự của một nghệ sĩ nước chủ nhà. Sự đón nhận của khán giả tiếp thêm động lực cho bản thân cô cũng như những người đang gìn giữ nghệ thuật truyền thống.

“Du khách và bạn bè quốc tế đón nhận nồng nhiệt, dành những tràng pháo tay lớn cho các nghệ sĩ Việt Nam. Đó là niềm tự hào và hạnh phúc của tôi cũng như các nghệ sĩ nhà hát”- Trần Ngát bày tỏ.

Bên cạnh biểu diễn, Trần Ngát còn trực tiếp theo dõi các chương trình của nghệ sĩ quốc tế tại sân khấu tròn. Nguồn năng lượng tươi vui và niềm tự hào mà đồng nghiệp gửi gắm trong từng tiết mục giúp cô thêm yêu vẻ đẹp văn hóa của các nước.

Sau khi thưởng thức các tiết mục nghệ thuật do các nghệ sĩ Việt Nam biểu diễn, Quách Uyển Thanh - sinh viên Học viện Nghệ thuật Quảng Tây, Trung Quốc cho biết, đây là lần đầu tiên cô được đến và tham gia lễ hội tại Việt Nam. Thông qua lễ hội, cô mong muốn giới thiệu văn hóa Trung Quốc tới đông đảo khán giả Việt Nam cũng như bạn bè quốc tế. Với Uyển Thanh, sự kiện này cũng mang lại cơ hội học hỏi bổ ích cho chuyên ngành cô đang theo học.

"Đến với Lễ hội, tôi không chỉ được tìm hiểu văn hóa của các quốc gia, mà còn được tìm hiểu về văn hóa Việt Nam thông qua các tiết mục trên sân khấu. Tôi  thấy nghệ thuật biểu diễn của các bạn rất đa dạng, phong phú. Đồng thời, sự hiếu khách của người dân Hà Nội cũng đã để lại trong tôi nhiều ấn tượng" - Uyển Thanh chia sẻ. 

Từ cảm nhận của khán giả đến trải nghiệm của nghệ sĩ, các chương trình biểu diễn cho thấy ý nghĩa thiết thực của việc tổ chức một lễ hội văn hóa quốc tế tại Việt Nam. Người dân Thủ đô được thưởng thức nhiều loại hình nghệ thuật, gặp gỡ các nền văn hóa ngay trong không gian di sản; nghệ sĩ có cơ hội trao đổi, học hỏi và giới thiệu bản sắc dân tộc tới đông đảo khán giả.

Thông qua các hoạt động biểu diễn, giao lưu nghệ thuật, những giá trị văn hóa Việt Nam và thế giới được giới thiệu, sẻ chia và lan tỏa, góp phần tăng cường sự hiểu biết, vun đắp tình hữu nghị giữa các dân tộc. Đó cũng là cách lễ hội hiện thực hóa tinh thần “Hội tụ Di sản – Kiến tạo Tương lai”.