Chọn cách kể chuyện mới cho đề tài quen thuộc
Trong dòng chảy của âm nhạc Việt Nam đương đại, các ca khúc ngợi ca quê hương, đất nước chưa bao giờ vắng bóng. Nếu trước đây, âm nhạc yêu nước thường gắn với những giai điệu hào sảng, mang tính cổ động mạnh mẽ, thì ngày nay nhiều nghệ sĩ đã lựa chọn lối tiếp cận mềm mại hơn, giàu tính tự sự và gần gũi, phù hợp hơn với tâm thức, thị hiếu của từng thế hệ khán giả.
Ra mắt từ ngày 20/4 trên YouTube và các nền tảng số, MV Ánh sao Việt Nam của NSƯT Võ Minh Lâm được xây dựng như một hành trình xuyên suốt từ quá khứ đến hiện tại, trong đó mỗi con người Việt Nam được ví như một “vì sao” góp phần tạo nên bầu trời Tổ quốc. Hình tượng “ánh sao” trở thành sợi dây kết nối giữa các thế hệ – từ những người lính xưa với giáp trận, thanh gươm giữ nước; những chiến sĩ Trường Sơn mở đường trong mưa bom bão đạn; đến những tấm gương anh hùng như Đặng Thùy Trâm, Võ Thị Sáu... và thế hệ trẻ hôm nay đang tiếp tục dựng xây đất nước.
Điểm đáng chú ý của MV là ở cách tái hiện lịch sử bằng ngôn ngữ hình ảnh giàu tính biểu tượng. Những chi tiết như rồng thời Lý, chim Lạc, lát cắt trận chiến Bạch Đằng Giang, khởi nghĩa Hai Bà Trưng... không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn thể hiện sự nghiên cứu nghiêm túc về lịch sử - văn hóa dân tộc. Sự tham gia của NSND Mỹ Uyên góp phần làm tăng chiều sâu biểu đạt, khi hình ảnh người phụ nữ Việt Nam được khắc họa như biểu tượng của sự hy sinh, bền bỉ qua các thời kỳ.
Nếu Ánh sao Việt Nam thiên về tính biểu tượng và quy mô dàn dựng, thì MV OST Con đã thấy gì? (phát hành ngày 20/4) của Du Uyên và nghệ sĩ Thanh Hằng chọn hướng đi gần gũi, giàu chất tự sự về tình thân và thời cuộc, ca ngợi tình yêu quê hương đất nước với đoạn nhấn phác họa hình ảnh người mẹ Việt Nam anh hùng chờ đợi đứa con đi theo tiếng gọi non sông. Lời ca da diết, phiên bản mộc mạc với piano được chia sẻ song song giúp khán giả tiếp cận bài hát ở một sắc thái giản dị hơn, từ đó tăng khả năng lan tỏa.
Hòa quyện truyền thống và hiện đại
Điểm sáng đáng chú ý của MV chủ đề yêu nước năm nay là những thử nghiệm mới trong hòa âm phối khí và cách kể chuyện. MV Có Bác trong tim (ra mắt từ 22/4 trên kênh YouTube Gia Đình Lớn, các nền tảng nhạc số) lấy cảm hứng từ Như có Bác trong ngày đại thắng được nhạc sĩ Phạm Tuyên viết vào tháng 4/1975 - là ví dụ tiêu biểu khi ca sĩ Tùng Dương kết hợp cùng rapper nhí Xệ Xệ làm mới ca khúc đã rất quen thuộc. Bản phối sử dụng nền Trap/Hip-hop kết hợp với các nhạc cụ dân tộc như sáo, đàn tranh, tạo nên không gian âm nhạc vừa quen thuộc vừa mới mẻ. Cách xử lý này giúp giữ được bản sắc Việt Nam, đồng thời phù hợp hơn với thị hiếu của khán giả trẻ. Và dù có sự cách tân mạnh mẽ, ca khúc vẫn giữ được tinh thần cốt lõi – tình cảm thiêng liêng dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và niềm tự hào dân tộc.
Ấn tượng nổi bật của MV Có Bác trong tim còn là, nếu Tùng Dương mang đến chiều sâu, nội lực của một nghệ sĩ giàu trải nghiệm, thì Xệ Xệ lại đại diện cho sự hồn nhiên, trong trẻo của thế hệ mới, tạo nên một tổng thể hài hòa, dễ tiếp cận với nhiều đối tượng khán giả. Việc lựa chọn bối cảnh quay tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam cũng là một dụng ý nghệ thuật rõ ràng. Những hiện vật, tư liệu lịch sử cùng sự xuất hiện của chính nhạc sĩ Phạm Tuyên đã tạo nên một “cuộc đối thoại” giàu cảm xúc giữa các thế hệ, nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau trong cùng một mạch nguồn yêu nước.
Ở một hướng tiếp cận khác MV Việt Nam khúc kiêu hùng (sáng tác: Tú Dưa, ra mắt từ 22/4 trên các nền tảng số) của Anh Quân Idol mang màu sắc điện ảnh và giàu chất tự sự. Không lựa chọn lối thể hiện hào sảng quen thuộc, ca khúc được xây dựng như một lời kể nhẹ nhàng, sâu lắng về lịch sử. Hình ảnh người mẹ trở lại bảo tàng (bối cảnh quay ở Bảo tàng Lịch sử Quân đội Việt Nam), đối diện với ký ức chiến tranh đã tạo nên một không gian cảm xúc lắng đọng, gợi nhắc về giá trị của hòa bình và lòng biết ơn đối với quá khứ. Phần âm nhạc kết hợp giữa giao hưởng, rock và chất liệu cinematic tạo nên không khí trang trọng, lắng đọng.
Trong khi đó, ca sĩ Đan Trường với Liên khúc Sử ca: Hào khí Việt Nam – Dòng máu Lạc Hồng (ra mắt từ 26/4) - hai ca khúc rất quen thuộc được thể hiện hoành tráng, kết hợp giữa âm nhạc và yếu tố sân khấu, hòa âm phối khí hiện đại... không chỉ là lời tri ân công đức các Vua Hùng mà còn khơi dậy mạnh mẽ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và truyền tải khát vọng vươn mình của “con cháu Rồng Tiên” trong thời đại mới.
Lan tỏa bằng cảm xúc chân thành
Điểm chung của các MV ra mắt dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 năm nay là nỗ lực làm mới di sản âm nhạc, khai thác chất liệu lịch sử và tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, đồng thời thay đổi cách tiếp cận để dễ dàng chạm đến khán giả, đặc biệt là người trẻ. MV Có Bác trong tim sau 24 giờ phát hành đã đạt 5 triệu lượt xem trên Tiktok, 200 ngàn lượt xem trên Youtube. Trên nền tảng số là những lời bình luận như: Một cách tiếp cận nhạc cách mạng rất mới mẻ, dễ đi vào lòng giới trẻ; một cách tiếp cận lịch sử bằng âm nhạc cực kỳ thông minh và đầy cảm hứng cho giới trẻ; sản phẩm đang kể lại câu chuyện lịch sử của bác Phạm Tuyên bằng ngôn ngữ âm nhạc của ngày hôm nay; Việc làm mới các bài hát bất hủ, giúp thế hệ trẻ dễ tiếp cận và thêm yêu lịch sử nước nhà...
Khán giả ngày nay không chỉ dừng lại ở việc nghe/xem mà còn chủ động tham gia vào quá trình “tái sáng tạo” và lan tỏa thông qua các bản cover, remix hay những nội dung chia sẻ trên mạng xã hội. Tính đến trưa 29/4, MV Ánh sao Việt Nam đã đạt hơn 1 triệu lượt xem trên YouTube và 1677 bình luận. NSƯT Võ Minh Lâm vừa khởi động cuộc thi cover Ánh sao Việt Nam kéo dài đến 17/5. Hình thức tương tác này không chỉ kéo dài “đời sống” của tác phẩm mà còn tạo nên mối kết nối hai chiều giữa nghệ sĩ và công chúng - một đặc điểm nổi bật của môi trường âm nhạc đương đại.
Thực tế cho thấy, thành công của ca khúc Viết tiếp câu chuyện hòa bình hay Nhà tôi có treo một lá cờ, Còn gì đẹp hơn... của năm ngoái đã tạo động lực để nhiều nghệ sĩ tiếp tục khai thác chủ đề yêu nước. Trong bối cảnh thị trường âm nhạc chịu nhiều áp lực thương mại, các MV mang chủ đề yêu nước vẫn tìm được vị trí riêng nếu được đầu tư nghiêm túc và lựa chọn cách thể hiện phù hợp với thị hiếu đương đại.
Những MV ra mắt trong dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 năm nay đã góp phần “viết tiếp” câu chuyện yêu nước bằng những ngôn ngữ mới, chạm đến người nghe bằng những câu chuyện cụ thể, cảm xúc chân thành và hình ảnh gần gũi. Từ đó, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc được khơi dậy một cách tự nhiên, bền bỉ - không chỉ trong những ngày kỷ niệm, mà còn lan tỏa trong đời sống thường nhật của mỗi người Việt Nam.
