Dự phiên khai mạc có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài.
Tham dự phiên khai mạc còn có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng; Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; Phó Chủ tịch Quốc hội; Phó Chủ tịch nước; Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng; Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương và lãnh đạo các địa phương; các vị Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội; các vị đại biểu Quốc hội thuộc 34 Đoàn đại biểu Quốc hội của các tỉnh, thành phố.
Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra trong khoảng 17 ngày
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, trong không khí cả nước đang hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026); Quốc hội khóa XVI khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất để xem xét, cho ý kiến, quyết định nhiều nội dung quan trọng, cấp bách, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa thành công tốt đẹp và Bộ Chính trị đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tiến hành sơ kết 1 năm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; cả nước đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Với nhiệm vụ trọng tâm là công tác lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước thực tiễn đòi hỏi, Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan trong việc thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.
Đồng thời, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương triển khai Kết luận số 17 của Bộ Chính trị và định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, đảm bảo yêu cầu chất lượng và tiến độ đã đề ra.
Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 Nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu 7 dự án luật để làm cơ sở cho các cơ quan hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2. Xem xét 7 vấn đề theo thẩm quyền, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia.
Kỳ họp diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ ngày 3 đến 24/8/2026. Quốc hội dự kiến làm việc cả các ngày thứ Bảy, Chủ nhật, có bố trí thời gian giữa 2 đợt họp để các cơ quan chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội thông qua đợt 2.
Để hoàn thành chương trình Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các vị đại biểu Quốc hội dành thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, nhất là đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp; chấp hành nghiêm Nội quy kỳ họp. Đặc biệt, với quyết tâm đạt mục tiêu tạo 4 bước chuyển chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 đã xác định, cùng Chính phủ, các cơ quan quyết tâm nâng cao hiệu quả thực thi theo đúng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cơ quan của Quốc hội, từng vị đại biểu Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật; chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp. Hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách đặt ra từ thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đi đôi với đảm bảo nguồn lực, điều kiện thực hiện.
Phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu trong quy trình xây dựng, ban hành chính sách pháp luật, đặc biệt là cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra. Theo đó, từng dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo, đánh giá tác động đầy đủ, huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu sự tác động.
Người đứng đầu cơ quan soạn thảo phải trực tiếp chỉ đạo và xử lý những vấn đề lớn, vấn đề khó, còn nhiều ý kiến khác nhau và chịu trách nhiệm về chất lượng dự án, dự thảo luật, nghị quyết. Đặc biệt, đối với các dự án quan trọng quốc gia, cần cho ý kiến cụ thể, kỹ lưỡng về tính khả thi, tổng mức đầu tư, suất đầu tư, cơ cấu vốn, nguồn lực và thu hồi vốn, phương án đền bù tái định cư, đánh giá tác động môi trường và hiệu quả kinh tế - xã hội... hạn chế thấp nhất việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hay đề nghị tăng vốn khi triển khai thực hiện.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan, địa phương, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật đã đạt được những kết quả tích cực, nổi bật là đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.
Với quyết tâm không để thể chế là điểm nghẽn đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các vị đại biểu Quốc hội nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; thảo luận sôi nổi, chất lượng tại Tổ cũng như tại hội trường; chủ động phát hiện các quy định của pháp luật có vướng mắc trong thực tiễn, kiến nghị, đề xuất cụ thể, khả thi, thuyết phục trong sửa đổi, bổ sung từng điều, từng khoản, từng câu từ trong mỗi dự thảo luật, nghị quyết.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tin tưởng, với sự chuẩn bị công phu, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan; cùng với tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, trách nhiệm và trí tuệ của các vị đại biểu Quốc hội, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra, đạt chất lượng cao nhất.
Sẽ xem xét, quyết định 33 nội dung quan trọng
Tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định 33 nội dung; trong đó, xem xét, thông qua 15 dự án luật, 4 dự án nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác; xem xét, quyết định 7 nội dung về các vấn đề quan trọng của đất nước, cụ thể như sau:
Các dự án luật được Quốc hội xem xét, thông qua, bao gồm: Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật Phát triển đô thị; Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi); Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ; Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.
Các dự án nghị quyết quy phạm pháp luật được Quốc hội xem xét, thông qua, bao gồm: Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời; Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.
Các dự án Luật được Quốc hội cho ý lần đầu, bao gồm: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi); Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).
Các vấn đề quan trọng được Quốc hội xem xét, quyết định, bao gồm: Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Thành lập thành phố Quảng Ninh; Thành lập thành phố Bắc Ninh; Một số nội dung liên quan đến Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; Việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia; Công tác nhân sự thuộc thẩm quyền.
