Tội phạm mua bán người cũng sử dụng các thủ đoạn ngày càng tinh vi như lợi dụng mạng xã hội (Facebook, Telegram, Zalo, TikTok...) để tiếp cận, lôi kéo nạn nhân thông qua các hình thức trá hình như “cho, nhận con nuôi”, “mang thai hộ”, “hiến trứng”, “đẻ thuê”, “hội hiếm muộn”... Các đối tượng nhắm vào phụ nữ và trẻ em gái, đặc biệt là người có hoàn cảnh khó khăn, thiếu hiểu biết pháp luật hoặc không có chỗ dựa xã hội. Gần đây, nổi lên việc lừa đảo, dụ dỗ tìm kiếm việc làm, quảng cáo “việc nhẹ, lương cao”, hỗ trợ đưa đón, chi phí đi lại để lừa, dẫn người qua biên giới. Thực tế đã có nhiều người dân chủ quan, thiếu cảnh giác, dễ tin vào những lời mời gọi sang nước ngoài lao động với thu nhập cao mà không tìm hiểu kỹ thông tin, dẫn đến bị các đối tượng lợi dụng, bóc lột lao động, bán ra nước ngoài. Từ năm 2023 trở lại đây, cơ quan chức năng đã ghi nhận nhiều trường hợp, chủ yếu là thanh niên, phụ nữ, người không có việc làm ổn định, bị lừa sang khu vực biên giới, khu kinh tế tự do ở Campuchia, Myanmar, Philippines để làm việc trong các cơ sở lừa đảo trực tuyến, công ty ma, hoặc bị cưỡng bức lao động, giam giữ, tra tấn nhằm đòi tiền chuộc; hoặc làm công cụ thực hiện các hành vi lừa đảo qua mạng xã hội. Một số trường hợp nạn nhân là công dân Thủ đô hoặc từ các tỉnh khác về Hà Nội cư trú, tạm trú đã bị lừa thông qua các kênh tuyển dụng online, tham gia các đường dây do đối tượng người Việt câu kết với tội phạm nước ngoài tổ chức.

Trước thực trạng trên, công tác phòng, chống mua bán người và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán luôn được Thành ủy, HĐND và UBND thành phố quan tâm. Các Sở, ngành, địa phương tích cực phối hợp thực hiện những giải pháp phòng ngừa, đấu tranh phát hiện và xử lý các vụ án liên quan, tăng cường truyền thông, phổ biến pháp luật đến người dân và ban, ngành, đoàn thể địa phương, góp phần làm tốt công tác phòng, chống mua bán người đảm bảo tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

 Trong 6 tháng đầu năm 2026, Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng, chống tệ nạn xã hội phối hợp với UBND các xã, phường và nhà trường tổ chức 3 hội nghị tuyên truyền về phòng, chống mua bán người. Cụ thể: Xã Phúc Thịnh tổ chức 1 buổi tập huấn, tuyên truyền về phòng, chống tệ nạn xã hội và phòng, chống mua bán người và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán cho hơn 200 đại biểu tham dự là cán bộ và người dân địa phương; phường Khương Đình và xã Cố Đô tổ chức
2 buổi truyền thông trang bị kiến thức, kỹ năng phòng chống mua bán người cho hơn 600 học sinh trường THCS nhằm nâng cao nhận thức, ý thức cảnh giác về nguy cơ, phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người, giúp các em tự bảo vệ, phòng tránh bị lừa gạt, dụ dỗ; góp phần thực hiện hiệu quả công tác phòng ngừa mua bán người từ sớm, từ xa trong môi trường học đường trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Hội Liên hiệp phụ nữ Thành phố đã tổ chức 3 cuộc tuyên truyền về Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân; kỹ năng đảm bảo an toàn, phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng cho gần 500 cán bộ, hội viên phụ nữ các xã, phường.

Để chủ động triển khai công tác tập huấn, tuyên truyền phòng ngừa, Sở Y tế Hà Nội còn xây dựng nhiều kế hoạch triển khai tại các địa phương trong năm 2026. Cụ thể: Tổ chức 25 hội nghị tập huấn, hướng dẫn các kỹ năng cơ bản trong công tác tiếp cận, tư vấn, kết nối, chuyển gửi và hỗ trợ, giúp đỡ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới
18 tuổi đi cùng; 40 hội nghị tập huấn, tuyên truyền phổ biến Luật Phòng, chống mua bán người, Nghị định 162/2025/NĐ-CP của Chính phủ và phương thức, âm mưu, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người; 23 hội nghị truyền thông cho học sinh các trường THCS trên địa bàn Thành phố về phương thức, âm mưu, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người, dự kiến triển khai vào quý III, IV năm 2026.

 Từ ngày 1/1/2026 đến ngày 10/6/2026, Công an thành phố Hà Nội đã tiếp nhận 29 công dân là người Hà Nội bị trục xuất từ Campuchia trở về và đã bàn giao cho công an các xã, phường để quản lý, theo dõi. Sở Y tế đã chỉ đạo Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng, chống tệ nạn xã hội phối hợp với xã Tây Phương, xã Trần Phú và Tổ chức di cư Quốc tế (IOM) tiếp cận 7 trường hợp bị trục xuất từ Campuchia trở về. Qua đánh giá, sàng lọc có
3 trường hợp được chuyển đến Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội để phối hợp với Tổ chức Trẻ em Rồng Xanh hỗ trợ, trong đó có 1 công dân được hỗ trợ chi phí sinh hoạt, hỗ trợ sửa nhà, học phí cho con, chi phí mua thuốc cho mẹ và chi phí khám chữa bệnh cho công dân từ tháng 4 đến tháng 7 năm 2026; 2 trường hợp (là vợ chồng) được hỗ trợ 1 xe máy để lấy phương tiện đi làm. Tổng kinh phí hỗ trợ là 80 triệu đồng. Đồng thời, tiếp tục nắm bắt tình hình của 1 nạn nhân trở về từ năm 2023 để phối hợp với các đơn vị xây dựng kế hoạch hỗ trợ học nghề, ổn định cuộc sống. Sở Y tế còn phối hợp với với Tổ chức di cư Quốc tế (IOM) tổ chức 1 cuộc họp trao đổi với các Sở, ngành và địa phương về những khó khăn, vướng mắc trong công tác tiếp cận, xác định và hỗ trợ người hồi hương liên quan đến các Trung tâm lừa đảo trực tuyến.

Bên cạnh đó, các Tổ chức xã hội đóng trên địa bàn thành phố Hà Nội đã tổ chức tiếp nhận, giải cứu và hỗ trợ 46 người, trong đó có 1 người là công dân thuộc phường Chương Mỹ, thành phố Hà Nội bị bán sang Lào, số công dân còn lại đều là người ngoại tỉnh. Sau khi tiếp nhận, giải cứu, các nạn nhân được nhiều Tổ chức xã hội hỗ trợ nhu cầu thiết yếu ban đầu và bàn giao cho địa phương, gia đình chăm sóc, giúp đỡ. Trong thời gian tới, sẽ có chỉ đạo để Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng, chống tệ nạn xã hội phối hợp với phường Chương Mỹ tiếp cận, đánh giá nhu cầu hỗ trợ của nạn nhân giúp họ hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống.

Tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, tới đây, Sở Y tế Hà Nội sẽ phối hợp với Công an thành phố và các địa phương tổ chức triển khai hiệu quả các hoạt động hưởng ứng “Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người 30/7” năm 2026; phối hợp với các cơ quan, tổ chức, đơn vị và địa phương nắm bắt thông tin về nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân bị mua bán thông qua các vụ án, giải cứu, tiếp nhận đơn trình báo…; số công dân là người Hà Nội đi làm việc ở các Trung tâm lừa đảo trực tuyến bị trục xuất trở về để có phương án tiếp cận, đánh giá sàng lọc để hỗ trợ kịp thời theo quy định.

Ngoài ra, Sở đã lên kế hoạch tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền, hướng dẫn những kỹ năng cơ bản trong công tác tiếp cận, tư vấn, kết nối, chuyển gửi và hỗ trợ, giúp đỡ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng; phổ biến Luật Phòng, chống mua bán người, Nghị định 162/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025 của Chính phủ và phương thức, âm mưu, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người; truyền thông cho học sinh các trường THCS trên địa bàn thành phố về phương thức, âm mưu, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người. Tổ chức hội thảo kết nối các đơn vị cung cấp dịch vụ tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân bị mua bán; hội thảo trao đổi giữa các cơ quan, đơn vị và một số địa phương về khó khăn, vướng mắc trong quá trình tiếp cận, hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân bị mua bán. Tổ chức học tập, trao đổi kinh nghiệm nâng cao năng lực trong công tác phòng, chống mua bán người và tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân.

TRIỆU MẠO

Nguồn: Tạp chí VHNT số 649, tháng 7-2026