Tôn vinh tinh hoa, thúc đẩy công nghiệp văn hóa

Tinh Hoa Việt là giải thưởng Văn hóa - Nghệ thuật quy mô quốc gia do Báo Văn hóa phối hợp cùng ZOA Creative tổ chức, với sự đồng hành của Tạp chí Vietnam Travel (Hiệp hội Du lịch Việt Nam). Tiếp nối thành công của mùa giải đầu tiên năm 2025 vinh danh 15 cá nhân, tập thể có đóng góp nổi bật trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; Tinh Hoa Việt 2026 mở rộng định hướng hoạt động, chú trọng những câu chuyện văn hóa, nghệ thuật mang hơi thở đương đại, kết nối di sản với sáng tạo và du lịch.

Đại diện Ban Tổ chức, ông Nguyễn Ngọc Vàng - Trưởng Văn phòng đại diện Báo Văn hóa tại TP.HCM cho biết, giải thưởng Tinh hoa Việt 2026 hướng đến triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Trọng tâm là bảo tồn, phát huy giá trị di sản, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và tăng cường kết nối giữa sáng tạo nghệ thuật với phát triển du lịch văn hóa.

Cùng với đó, Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định văn hóa, nghệ thuật và du lịch là những thành tố quan trọng của hệ sinh thái sáng tạo. Các chính sách về hạ tầng văn hóa số, kho dữ liệu văn hóa số quốc gia và dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được xây dựng, hoàn thiện được kỳ vọng tạo thêm hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và điều kiện bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy hệ sinh thái sáng tạo.

Nhấn mạnh ý nghĩa của thời điểm khởi động giải thưởng Tinh hoa Việt diễn ra khi cả nước hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, ông Nguyễn Hữu Đạt – Trưởng Cơ quan đại diện Văn phòng Bộ VHTTDL – cho rằng: Tôn vinh tinh hoa không chỉ là ghi nhận cống hiến mà còn khơi nguồn cảm hứng gắn kết cộng đồng. Đây cũng là tinh thần của Ngày Văn hóa Việt Nam: “Để văn hóa thực sự trở thành ngày hội của toàn dân, nơi mỗi người dân được trực tiếp tham gia sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa”.

Đánh giá về giải thưởng, ông Nguyễn Hữu Đạt cho rằng bốn nhóm hạng mục (Tinh hoa Âm nhạc, Nghệ thuật đa lĩnh vực, Lan tỏa và Cống hiến) cùng bốn tiêu chí xét chọn khắt khe đặt ra yêu cầu về trách nhiệm và sự cống hiến của người làm văn hóa, nghệ thuật. Ông kỳ vọng giải thưởng sẽ góp phần đưa tác phẩm đến gần công chúng, tiếp thêm động lực sáng tạo cho nghệ sĩ, nhân rộng các sáng kiến và mở rộng cơ hội vươn ra thế giới cho sản phẩm văn hóa Việt Nam.

Ở góc độ quản lý văn hóa và truyền thông, ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó Giám đốc Sở VHTT TP.HCM cho rằng, trong kỷ nguyên chuyển đổi số, thông tin và truyền thông không chỉ phản ánh đời sống xã hội mà còn là hạ tầng mềm quan trọng để định hướng thẩm mỹ, khơi nguồn cảm hứng và đưa các giá trị văn hóa, nghệ thuật đến gần công chúng.

Ông đánh giá cao ba giá trị nổi bật của Tinh Hoa Việt 2026: tôn vinh các tác phẩm, dự án nghệ thuật mang đậm bản sắc dân tộc và giá trị nhân văn; tạo cầu nối để văn nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung trẻ kể câu chuyện văn hóa Việt Nam bằng phương thức truyền thông đa phương tiện; tăng cường sự cộng hưởng giữa báo chí chính thống với các đơn vị sáng tạo chuyên nghiệp, góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa TP.HCM đến năm 2030.

18 giải thưởng, 4 hạng mục tôn vinh

Tinh Hoa Việt 2026 có 18 giải thưởng, chia thành bốn hạng mục, bao quát các lĩnh vực âm nhạc, nghệ thuật đa lĩnh vực, lan tỏa văn hóa Việt và tôn vinh những đóng góp có giá trị lâu dài cho cộng đồng.

Hạng mục A – Tinh hoa Âm nhạc (7 giải): Bài hát của năm; Album của năm; Nhạc sĩ của năm; Nhà sản xuất âm nhạc của năm; Ca sĩ của năm; MV của năm; Chương trình biểu diễn của năm.

Hạng mục B – Tinh hoa Nghệ thuật đa lĩnh vực (5 giải): Tinh hoa Văn học; Tinh hoa Mỹ thuật; Tinh hoa Sân khấu; Tinh hoa Điện ảnh; Bảo tồn Di sản Văn hóa Nghệ thuật.

Hạng mục C – Tinh hoa Lan tỏa (5 giải): Tác phẩm nghệ thuật lan tỏa; Sản phẩm du lịch văn hóa lan tỏa; Sự kiện văn hóa lan tỏa; Dự án sáng tạo và truyền thông lan tỏa; TOP 5 Nghệ sĩ lan tỏa văn hóa Việt.

Hạng mục D – Giải thưởng Đặc biệt (1 giải): Tinh hoa Cống hiến.

Trong đó, Tinh hoa Lan tỏa là điểm nhấn của mùa giải năm nay, tập trung tôn vinh những cá nhân, tập thể biến sáng tạo thành sức lan tỏa, góp phần gìn giữ, tiếp nối và quảng bá bản sắc Việt Nam trong dòng chảy hội nhập.

Cơ chế xét chọn kết hợp chặt chẽ giữa thẩm định chuyên môn, đánh giá của báo chí và bình chọn từ công chúng. Cụ thể, khối Âm nhạc tính tỷ lệ 40% điểm Giám khảo, 20% Hội đồng Nhà báo và 40% khán giả; khối Nghệ thuật đa lĩnh vực gồm 60% điểm Giám khảo và 40% chuyên môn; khối Lan tỏa gồm 40% điểm Nhà báo và 60% khán giả. Riêng giải Tinh hoa Cống hiến do Hội đồng Giám khảo quyết định 100%.

Hội đồng Giám khảo và Hội đồng Chuyên môn của giải thưởng Tinh hoa Việt năm 2026 quy tụ nhiều văn nghệ sĩ và nhà quản lý, chuyên gia uy tín như NSND Vương Duy Biên, TS Ngô Phương Lan, họa sĩ Vi Kiến Thành, NSND Trần Ly Ly, nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát, ông Nguyễn Ngọc Hồi, TS Trần Yên Thế, nhà báo Phan Hoàng, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong, nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến, NSƯT Tuyết Thu, NSND Kim Xuân, TS Nguyễn Thị Hậu, PGS-TS Lâm Nhân, TS Phạm Huy Quang...

Mở rộng không gian hoạt động, Tinh Hoa Việt 2026 xác lập ba trụ cột chiến lược gắn kết chặt chẽ với các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Di sản là cội nguồn - giải thưởng tập trung gìn giữ, phát huy giá trị lịch sử, làng nghề, kiến trúc và vinh danh các nghệ nhân, cộng đồng trực tiếp bảo tồn, trao truyền tinh hoa dân tộc qua các lễ hội và không gian trải nghiệm văn hóa; Nghệ thuật là sức sống - ban tổ chức hướng đến đưa tinh hoa truyền thống vào đời sống đương đại thông qua sáng tạo điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn và sự hỗ trợ của công nghệ truyền thông số; Du lịch là cầu nối - chuyển hóa giá trị văn hóa thành sản phẩm du lịch, kết nối địa phương, hãng hàng không, lữ hành và thương hiệu để mở rộng không gian trải nghiệm thực tế cho du khách.

Đáng chú ý, Tinh hoa Việt 2026 triển khai chương trình Tinh Hoa Việt Collection nhằm kết nối doanh nghiệp với cộng đồng sáng tạo thông qua du lịch tinh hoa. Đặc biệt, series phim tài liệu về Lễ hội Việt Nam sẽ ra mắt tập đầu tiên lúc 19 giờ ngày 22/11/2026 trên hai kênh YouTube chính thức là ZOACreative Channel và Hoàng Thùy Linh Channel. Dự án có sự chung tay của các cơ quan quản lý, nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung (KOLs) và cộng đồng địa phương, mang đến những thước phim chân thực, sống động cho giới trẻ và bạn bè quốc tế.

Cổng tiếp nhận đề cử chính thức của giải thưởng Tinh hoa Việt 2026 được mở từ ngày 14/11/2026 tại website www.tinhhoavietawards.vn. Các tác phẩm, sản phẩm, công trình và dự án thuộc các hạng mục được xét chọn trong thời gian từ ngày 15/11/2025 đến hết ngày 15/12/2026. Gala tổng kết và trao giải Tinh hoa Việt 2026 dự kiến vào tháng 2/2027.