canh dải khoai

Mỗi khi thu về, tôi lại nhớ đến bát canh dải khoai, một món ăn dân dã, thanh mát, bổ dưỡng, gợi bao thương nhớ về ký ức của những ngày xa xưa nơi thôn quê yên bình.

Trước đây, người dân quê tôi trồng cây khoai dại dưới ruộng nước để lấy dọc nấu cám cho lợn ăn. Loài khoai này mọc ra những dải vươn dài, đẻ nhánh tạo thành cây con. Người dân ngắt lấy những dải khoai này về chế biến món ăn, nấu thành món canh dân dã, ngọt lành. Tuy nhiên, giống khoai nước này nếu không biết cách chế biến, khi ăn sẽ bị ngứa. Dần dần, người dân trồng giống khoai ngọt chỉ để lấy dải để ăn nên không bị ngứa khi chế biến.

Cây khoai ngọt được người dân trồng dưới ruộng trũng, dọc khoai to, vươn cao, quanh năm xanh tốt. Phía dưới gốc, từ củ vươn ra những ngọn dải khoai hay còn gọi là ngó khoai mập mạp, có màu xanh nhạt hoặc trắng ngần, ngọn hình nhọn, vươn dài hàng mét. Khi dải đã vươn dài, người dân quê tôi đi hái, dùng tay ngắt dễ dàng thành từng bó về chế biến món ăn hoặc mang ra bán tại chợ phiên.

Dải khoai hái về chế biên ngay khi còn tươi non là ngon nhất. Dùng tay tước bỏ vỏ lụa bên ngoài, dùng dao cạo sạch vỏ dưới gốc dải để lộ ra màu trắng rồi bẻ ngắn chừng nửa gang tay, rửa sạch rồi chế biến món ăn. Dải khoai ngon nhất là dùng để nấu canh với nhiều loại nguyên liệu khác nhau. Có thể nấu canh với xương heo, canh gà, cá đồng, cua đồng hoặc nấu canh nhạt một mình cũng ngon không kém.

Nếu nấu canh dải khoai với nguyên liệu gì thì chỉ cần xào, nêm ngấm các loại gia vị rồi ninh nhừ cho thịt mềm, nước ngọt rồi mới cho dải khoai vào. Dải khoai cho vào đun chừng 15 phút là mềm, nếu để lâu quá, khoai sẽ bị mềm nhũn, giảm mất độ ngon. Trước khi tắt lửa, người nấu không quên cho vào canh gia vị là các loại rau thơm thái nhỏ hái trong vườn nhà. Nếu nấu với canh cua đồng thì xào dải khoai cho ngấm gia vị, đun cho khoai mềm rồi đổ nước cua vào, khi thịt cua và gạch cua nổi lên, cho rau thơm vào là có thể thưởng thức.

Canh dải khoai thưởng thức cả khi nóng và nguội đều ngon miệng. Khi ăn, dải khoai mềm, giòn, ngọt, phần gốc dải khoai nhiều chất bột nên dẻo và thơm, mang lại cảm giác lạ miệng cho người thưởng thức. Vào những trưa mùa hè oi ả hay những chiều thu se se lạnh, bát cơm chan canh dải khoai đưa lên miệng ăn như hưởng trọn dư vị dân dã nơi đồng quê. Mâm cơm có thêm bát canh dải khoai trở nên đậm đà, ngon miệng hơn. Món canh dân dã này bổ dưỡng nhờ giá trị dinh dưỡng từ đải khoai non.

canh dải khoai

THẾ LƯỢNG

Nguồn: Tạp chí VHNT số 658, tháng 10/2026