Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese 2026 do Báo Thanh Niên phối hợp cùng Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam tổ chức, với sự đồng hành của Sở Du lịch TP.HCM và sự hỗ trợ của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM.

Lễ phát động có sự tham dự của TS Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam; ông Phạm Huy Bình - Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM; ông Lê Văn Thái - Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao TP.HCM… cùng đạo diễn Hàm Trần, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng, đạo diễn - diễn viên Hồng Ánh…

Điện ảnh Việt cần một thế hệ làm phim mới

Phát biểu tại lễ phát động, nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn – Tổng Biên tập Báo Thanh niên, Trưởng ban tổ chức cuộc thi cho biết, Điện ảnh Việt Nam trong vài năm gần đây đã có nhiều tín hiệu tích cực. Nhiều bộ phim đạt doanh thu trăm tỷ đồng, một số tạo được tiếng vang tại thị trường quốc tế và đặc biệt là sự xuất hiện ngày càng rõ nét của lớp nhà làm phim trẻ với tư duy kể chuyện mới mẻ, giàu cá tính.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Ngọc Toàn, để xây dựng một nền điện ảnh phát triển bền vững và từng bước trở thành sức mạnh mềm của quốc gia, yếu tố quyết định vẫn là con người. Điện ảnh không chỉ cần vốn đầu tư, kỹ thuật hay công nghệ làm phim hiện đại mà còn cần những người kể chuyện mới, có góc nhìn riêng, khả năng sáng tạo và tinh thần dấn thân với nghề. 

Đó cũng là lý do Báo Thanh Niên duy trì Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese từ năm 2024 đến nay, nhằm tìm kiếm và hỗ trợ các tài năng trẻ trong lĩnh vực điện ảnh. Theo ban tổ chức, cuộc thi không chỉ hướng tới việc tôn vinh những gương mặt xuất sắc mà còn mở ra thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp cho họ sau cuộc thi. Qua hai mùa tổ chức, nhiều thí sinh từng tham gia Vietnamese đã tiếp tục theo đuổi con đường điện ảnh chuyên nghiệp, từ làm phim ngắn độc lập đến tham gia các dự án điện ảnh quy mô lớn hơn.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn dẫn chứng phim ngắn Mầm nhớ từng thắng lớn tại Vietnamese mùa 2, sau đó tiếp tục được vinh danh tại Giải Cánh diều 2025. Trong khi đó, nhà làm phim Hùng Trần, từng lọt top 20 mùa đầu tiên, hiện chuẩn bị ra mắt tác phẩm điện ảnh đầu tay Lầu chú Hỏa.

Trong khuôn khổ lễ phát động, Tọa đàm với chủ đề "Vai trò nhà làm phim trẻ trong định vị điện ảnh Việt" có sự tham gia của TS Ngô Phương Lan, đạo diễn Hàm Trần, diễn viên - đạo diễn Hồng Ánh, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng... góp phần làm rõ hơn định hướng phát triển, xác định vai trò của yếu tố con người trong tiến trình nâng tầm vóc điện ảnh Việt Nam. 

Tại tọa đàm, bà Ngô Phương Lan tiết lộ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026 sẽ lựa chọn một chùm phim ngắn từ Vietnamese mùa 2 (2025) để trình chiếu trong khuôn khổ liên hoan phim. Đây là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn nhằm hỗ trợ tài năng trẻ và thúc đẩy điện ảnh Việt hội nhập quốc tế. Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026 hiện phát triển dựa trên bốn trụ cột gồm trao giải cho các tác phẩm xuất sắc, tôn vinh di sản điện ảnh, phát hiện - đào tạo tài năng trẻ và phát triển thị trường điện ảnh. Việc các phim ngắn từ một cuộc thi trong nước có cơ hội xuất hiện tại một liên hoan phim quốc tế cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với thế hệ làm phim mới. 

TS Ngô Phương Lan nhận định, những năm gần đây điện ảnh Việt đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển đáng kể. Một trong những tín hiệu rõ rệt là thị phần phim Việt trong năm 2025 đã tăng lên hơn 60% trong khi phim Hollywood giảm xuống dưới 20%. Điều này cho thấy khán giả trong nước đang quan tâm nhiều hơn đến các tác phẩm nội địa và điện ảnh Việt đã có sự tích lũy nhất định để tạo nên thay đổi về chất lượng.

Dù vậy, bà cho rằng để duy trì đà phát triển bền vững, điện ảnh Việt vẫn cần tiếp tục đầu tư cho chất lượng tác phẩm và xây dựng thế hệ nhà làm phim mới. “Điện ảnh có nhiều yếu tố để phát triển như kinh phí, chính sách hay thị trường. Nhưng yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người. Điều điện ảnh Việt Nam đang cần nhất lúc này là phát hiện và nuôi dưỡng được những tài năng trẻ” – Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam nhấn mạnh.

Người trẻ cần không gian sáng tạo và hệ sinh thái điện ảnh bền vững

Trò chuyện tại tọa đàm, đạo diễn - diễn viên Hồng Ánh cho rằng điều điện ảnh Việt còn thiếu hiện nay là một hệ sinh thái phát triển đồng đều và bền vững. Theo chị, một nền điện ảnh mạnh không thể chỉ dựa vào đạo diễn hay diễn viên giỏi mà cần sự phát triển đồng bộ của nhiều lĩnh vực như mỹ thuật, âm thanh, quay phim, đào tạo sản xuất và xây dựng lực lượng khán giả ổn định.

Dù vậy, nữ đạo diễn vẫn nhìn thấy nhiều tín hiệu tích cực từ thị trường phim Việt trong vài năm trở lại đây. Theo chị, các nhà làm phim trẻ đang mang đến ngày càng nhiều câu chuyện đa dạng hơn, từ đề tài đời sống, tâm lý cho đến những vấn đề xã hội đương đại. Hồng Ánh cho rằng quá trình trải nghiệm, quan sát con người và đời sống là yếu tố rất quan trọng đối với người làm phim, bất kể trẻ hay lớn tuổi. Người trẻ cần thêm thời gian và một môi trường phù hợp để được cọ xát thực tế.

Theo chị, khán giả trẻ hiện nay muốn nhìn thấy chính mình trên màn ảnh, từ cảm giác cô đơn, khoảng cách thế hệ cho đến những áp lực của thời đại công nghệ, sức khỏe tinh thần hay khủng hoảng bản sắc cá nhân. Chính sự đồng cảm, cảm xúc mới tạo nên sức sống lâu dài cho một bộ phim. “Cuối cùng vẫn là câu chuyện kịch bản của bạn như thế nào, có chạm được đến số đông người xem hay không” - Hồng Ánh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Hồng Ánh cũng cho rằng những bộ phim về lịch sử hay các thế hệ đi trước vẫn có khả năng thu hút công chúng nếu tạo được sự kết nối cảm xúc và tinh thần yêu nước. Theo chị, để điện ảnh phát triển bền vững thì không thể chỉ dựa vào thế hệ đi trước hay hoàn toàn thuộc về người trẻ, mà cần sự cộng hưởng giữa nhiều thế hệ làm nghề.

Ở góc nhìn của một đạo diễn từng nhiều năm làm việc tại thị trường quốc tế, Hàm Trần nhận định điện ảnh Việt hiện nay rất cần tiếng nói riêng của các nhà làm phim trẻ. Theo ông, một bộ phim càng mang tính cá nhân và chân thật thì càng dễ chạm đến cảm xúc khán giả. Vì vậy, người trẻ không nên quá lo sợ thất bại hay áp lực thị trường khi bắt đầu làm phim.

Đạo diễn khuyến khích các bạn trẻ mạnh dạn dấn thân và làm phim bằng tinh thần “chịu chơi”, bởi chính quá trình thực hiện tác phẩm sẽ mang lại kinh nghiệm quý giá nhất. Ông cũng cho rằng công nghệ hiện nay đã giúp việc làm phim trở nên dễ tiếp cận hơn rất nhiều so với trước đây. Nếu trước kia các nhà làm phim phải cần đến máy quay chuyên nghiệp hay hệ thống dựng phim đắt đỏ, thì hiện tại một chiếc điện thoại thông minh cũng có thể trở thành công cụ kể chuyện hiệu quả. “Chỉ cần chúng ta thật sự quyết tâm kể câu chuyện của mình” - Hàm Trần chia sẻ.

Năm nay, Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese 2026 tiếp tục khẳng định vai trò là sân chơi chuyên nghiệp cho những tiếng nói điện ảnh trẻ, nơi các nhà làm phim, biên kịch và người sáng tạo nội dung có cơ hội kể câu chuyện của riêng mình bằng ngôn ngữ điện ảnh. Tiến sĩ Ngô Phương Lan tiếp tục giữ vai trò Chủ tịch Ban giám khảo cùng các thành viên gồm Hàm Trần, Hồng Ánh, Nguyễn Quang Dũng và Lâm Hiếu Dũng- Phó Tổng biên tập Báo Thanh Niên. 

Ban tổ chức nhận bài dự thi từ ngày 16/5 đến 11/7. Ngay từ vòng sơ khảo, các phim ngắn đạt chất lượng sẽ được ban tổ chức chọn đăng trên Báo Thanh Niên. Sau đó, 20 phim ngắn được chọn vào vòng chung khảo sẽ được đăng tải trên các nền tảng số của Báo Thanh Niên. Cơ cấu giải thưởng gồm 4 giải thưởng dành cho tác phẩm dự thi và 5 giải thưởng cá nhân. Top 20 phim vào vòng chung khảo được nhận giấy chứng nhận của ban tổ chức.