Tóm tắt: Kinh tế di sản đang nổi lên như một chiến lược đột phá nhằm chuyển đổi các giá trị văn hóa, lịch sử thành nguồn lực kinh tế bền vững cho quốc gia và cộng đồng. Lần đầu tiên, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng chính thức đưa vấn đề kinh tế di sản vào trọng tâm, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nhận thức, từ chỗ coi di sản là giá trị tinh thần sang một tài sản kinh tế, xã hội cần khai thác và phát huy trong xã hội đương đại. Bài viết bàn về kinh tế di sản, điểm mới trong Văn kiện Đại hội XIV về phát triển kinh tế di sản và kiến nghị về việc hiện thực hóa quan điểm đó của Đảng trong bối cảnh mới ở Việt Nam.

Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại, mang tầm vóc lịch sử và ý nghĩa thời đại sâu sắc. Đại hội diễn ra từ ngày 19 đến 23/1/2026 với sự tham gia của 1586 đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên. Nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết của công tác nghiên cứu, học tập và sớm đưa Nghị quyết Đại hội của Đảng vào cuộc sống, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Văn phòng Trung ương Đảng nỗ lực, khẩn trương thực hiện việc biên tập - xuất bản bộ sách Văn kiện Đại hội XIV.

Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày tại phiên khai mạc Đại hội ngày 20-1 đã nhắc từ “văn hóa” 14 lần – một mật độ hiếm gặp nếu đặt trong các bài trình bày văn kiện của các kỳ đại hội trước. Nhưng điều quan trọng hơn tần suất là nội hàm: văn hóa được đặt vào trung tâm kiến trúc phát triển quốc gia như nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực. Sự định vị này đặc biệt cộng hưởng với Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam vừa mới được Bộ Chính trị ban hành: đặt lại trật tự ưu tiên, yêu cầu thể chế hóa và chuyển mạnh sang hành động, để văn hóa thực sự trở thành năng lực cạnh tranh quốc gia và bệ đỡ hạnh phúc của Nhân dân trong kỷ nguyên mới.