Tóm tắt: Kể từ cuối những năm 60 của thế kỷ XX, dân ca quan họ - di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của người dân xứ Kinh Bắc đã được quan tâm phục hồi và dần phát triển. Với giá trị hàm chứa trong hệ thống các bài dân ca, thông qua các lề lối thực hành được nuôi dưỡng trong môi trường văn hóa độc đáo, “Dân ca quan họ Bắc Ninh” đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2009. Từ đó đến nay, trải qua 15 năm được vinh danh, dân ca quan họ đã được sự quan tâm sâu rộng từ chính quyền các cấp đến cộng đồng và đội ngũ quản lý văn hóa, các nhà khoa học, các phương tiện truyền thông đại chúng. Nhờ đó, di sản quan họ đã có được sức sống mãnh liệt, lan tỏa sâu rộng từ 49 làng quan họ gốc ra nhiều địa phương trên phạm vi cả nước và các vùng đất có người Việt sinh sống ở nước ngoài. Bài viết này đánh giá sơ lược về hiện trạng bảo tồn và phát huy giá trị di sản dân ca quan họ ở một số lĩnh vực kể từ sau khi di sản được UNESCO ghi danh, từ đó nhận diện một số bài học kinh nghiệm và đề cập khái quát một số vấn đề đặt ra hiện nay.

Tóm tắt: Bài viết phân tích hệ thống các thực nghiệm giai đoạn 1996-2024 về tác động của danh hiệu Di sản thế giới đối với du lịch. Kết quả cho thấy sự dịch chuyển từ kỳ vọng lạc quan sang cái nhìn thận trọng: Di sản thế giới không tự động thúc đẩy tăng trưởng mà phụ thuộc lớn vào bối cảnh. Về kinh tế, danh hiệu này là “tín hiệu chất lượng” tại các nước đang phát triển, nhưng lại là “thương hiệu giả dược” ở các điểm đến đã bão hòa. Về xã hội, việc khai thác hậu ghi danh dễ gây xung đột lợi ích và quá tải du lịch. Nghiên cứu kết luận rằng di sản thế giới không phải là chiếc đũa thần cho sự phát triển du lịch. Do đó, bài viết đề xuất các điểm đến cần thiết lập cơ chế quản trị đa phương, chia sẻ lợi ích công bằng và tích hợp di sản thế giới vào chiến lược phát triển bền vững để hài hòa giữa mục tiêu bảo tồn di sản và khai thác du lịch