Mở ra phương thức tiếp cận lịch sử trực quan, sinh động
Chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” do Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với UBND phường Cửa Nam tổ chức; Báo Điện tử VTC News và Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao thực hiện, với sự phối hợp của Công ty kính ảo Virtual Park.
Sáng 10/10/2026, trong không khí kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” chính thức khai mạc tại Phố Sách Hà Nội, mang đến cho người dân và du khách cơ hội đặc biệt được sống lại thời khắc lịch sử ngày 2/9/1945 thông qua công nghệ thực tế ảo (VR).
Phát biểu tại Lễ khai mạc, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Nguyễn Quốc Hoàn nhấn mạnh, việc tổ chức chương trình tại Phố Sách Hà Nội - một không gian văn hóa đặc trưng của Thủ đô - không chỉ góp phần làm phong phú các hoạt động kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử, nhất là đối với thế hệ trẻ. Thông qua chương trình này, UBND phường Cửa Nam và VOV mong muốn lan tỏa thông điệp: Hiểu lịch sử để thêm yêu đất nước, yêu Hà Nội; trân trọng quá khứ để vững bước tương lai; ứng dụng công nghệ để đưa các giá trị truyền thống đến gần hơn với cuộc sống.
Ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR), chương trình giúp người tham gia có cơ hội cảm nhận những dấu mốc đáng nhớ thông qua không gian trải nghiệm số. Thay vì chỉ tìm hiểu lịch sử qua sách, báo, hình ảnh hay các tư liệu truyền thống, công nghệ thực tế ảo cho phép tái hiện không gian ba chiều, kết hợp hình ảnh, âm thanh và các yếu tố tương tác. Qua đó, những câu chuyện lịch sử có thể trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Chương trình hướng tới việc kết nối giá trị lịch sử với những thành tựu công nghệ hiện đại, góp phần đổi mới phương thức truyền tải kiến thức và nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống.
Điểm nhấn của chương trình là trải nghiệm thực tế ảo tái hiện không gian Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 - thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bằng công nghệ VR kết hợp đồ họa 3D, âm thanh và hình ảnh được phục dựng từ các nguồn tư liệu lịch sử, người tham gia có thể cảm nhận không khí hào hùng, thiêng liêng của ngày độc lập trong không gian 360 độ sống động.
Bên cạnh hoạt động trải nghiệm, Ban Tổ chức còn trao tặng các bộ quà lưu niệm mang dấu ấn của chương trình cùng những phần quà tri ân đặc biệt với chủ đề “Nhân chứng lịch sử” và “Con số kỷ niệm” dành cho người tham gia. Những món quà ý nghĩa không chỉ lưu giữ kỷ niệm về một hành trình trải nghiệm lịch sử đặc biệt mà còn góp phần lan tỏa thông điệp tri ân quá khứ, trân trọng những giá trị thiêng liêng của độc lập, tự do.
"Hiểu lịch sử để thêm yêu đất nước, yêu Hà Nội"
Việc lựa chọn Phố Sách Hà Nội làm địa điểm tổ chức mang ý nghĩa đặc biệt khi kết hợp giữa văn hóa đọc, giáo dục lịch sử và ứng dụng công nghệ số. Không chỉ là nơi giới thiệu, quảng bá sách, không gian này còn góp phần thúc đẩy các hoạt động giao lưu, tìm hiểu tri thức và lan tỏa những giá trị văn hóa của Thủ đô. Sự kết hợp giữa sách và công nghệ thực tế ảo tạo điều kiện để công chúng tiếp cận lịch sử bằng nhiều hình thức khác nhau.
Nếu sách mang đến chiều sâu kiến thức và những tư liệu có giá trị, công nghệ số góp phần tăng tính trực quan, khơi gợi sự tò mò và hứng thú khám phá. Đặc biệt, đối với học sinh, sinh viên và thế hệ trẻ, việc ứng dụng công nghệ trong giới thiệu lịch sử có thể tạo ra những trải nghiệm học tập mới mẻ, giúp kiến thức không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ sự kiện mà còn gắn với cảm xúc và nhận thức. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, khi các giá trị di sản, lịch sử ngày càng được giới thiệu thông qua những nền tảng và phương thức truyền thông hiện đại.
Bên cạnh ý nghĩa giáo dục, những hoạt động trải nghiệm công nghệ gắn với lịch sử còn góp phần làm phong phú sản phẩm văn hóa, tăng sức hấp dẫn của các không gian công cộng và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng vào việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản.
Trong quá trình xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu vừa bảo tồn những giá trị truyền thống, vừa đổi mới phương thức quảng bá văn hóa để đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng đa dạng của công chúng. Chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” là một hoạt động có ý nghĩa trong việc kết nối lịch sử với công nghệ, quá khứ với hiện tại, qua đó góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và niềm tự hào về Thủ đô ngàn năm văn hiến.
Chương trình thu hút đông đảo người dân, du khách và các em học sinh đến tham quan, trải nghiệm, dự kiến có khoảng 5.000 lượt người tham gia. Không chỉ mang đến những cảm xúc sâu sắc về thời khắc lịch sử trọng đại của dân tộc, hoạt động còn góp phần khơi dậy niềm tự hào, lòng yêu nước và ý thức trân trọng những giá trị của độc lập, tự do; đồng thời tạo cơ hội để các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận lịch sử bằng hình thức trực quan, sinh động và giàu sức lan tỏa. Đây là chương trình quy mô lớn đã được tổ chức tại TP.HCM, Đà Nẵng và nay được triển khai tại Phố Sách Hà Nội, tạo điểm nhấn trong các hoạt động văn hóa hướng về lịch sử Thủ đô.
“Trở về thời khắc thiêng liêng” lần đầu ra mắt công chúng tại Hà Nội vào dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh (năm 2025). Sau đó, chương trình tiếp tục được triển khai tại Quảng Ninh, Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nghệ An), Dinh Độc Lập (TP.HCM) và Đà Nẵng, đưa những trải nghiệm lịch sử bằng công nghệ đến với đông đảo người dân, du khách. Tại một số điểm tổ chức gần đây, chương trình đã thu hút hàng nghìn lượt người tham gia, để lại nhiều ấn tượng và cảm xúc sâu sắc.
