“Khởi nghiệp” với môn điền kinh

Trong khoảng thời gian học phổ thông tại quê nhà Thanh Hóa, Trịnh Thu Vinh bắt đầu tập luyện thể thao chuyên nghiệp và ban đầu định hướng theo đuổi bộ môn điền kinh. Ðến năm 2017, các chuyên gia và huấn luyện viên thể thao tại trung tâm huấn luyện đã tiến hành đo đạc và thực hiện các bài kiểm tra thể chất chi tiết đối với cô. Kết quả cho thấy Trịnh Thu Vinh có các chỉ số cơ thể phù hợp với môn thể thao có tính tĩnh như bắn súng hơn là môn thể thao tốc độ như điền kinh. Khả năng duy trì sự bất động của cơ thể là yếu tố thiết yếu trong bộ môn súng ngắn, nơi vận động viên bắt buộc phải kiểm soát độ rung của tay ở mức tối thiểu nhằm đảm bảo độ chính xác đến từng phần mười milimet khi nhắm vào tâm bia bắn. Với kết quả đó, Trịnh Thu Vinh được ban huấn luyện quyết định thuyên chuyển sang tập luyện môn bắn súng và được tiếp nhận vào đội Bắn súng Công an Nhân dân. Việc chuyển đổi môi trường thi đấu từ một môn thể thao có tính vận động liên tục như điền kinh sang bắn súng buộc cô phải thay đổi hoàn toàn phương pháp tập luyện. Trong giai đoạn đầu, các bài tập chỉ tập trung vào việc làm quen với trọng lượng và thiết kế của các loại súng ngắn, kỹ thuật đứng tấn cố định, cách duy trì tư thế vật lý trong nhiều giờ đồng hồ tại trường bắn, kỹ thuật kiểm soát nhịp thở, và phương pháp siết cò súng mà không tác động lực làm lệch thước ngắm.

Tại đơn vị thể thao Công an Nhân dân, Trịnh Thu Vinh được đào tạo trực tiếp bởi các huấn luyện viên chuyên môn, trong đó có sự tham gia hướng dẫn của chuyên gia người Hàn Quốc Park Chung-gun và cựu huấn luyện viên trưởng đội tuyển bắn súng quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Nhung. Ðể hệ thống hóa quá trình tập luyện của bản thân, Trịnh Thu Vinh đã hình thành thói quen sử dụng một quyển sổ tay để ghi chép lại các thông số. Trong quyển sổ này, cô thống kê chi tiết các dữ liệu liên quan đến tư thế đứng, lực bóp cò, điều kiện ánh sáng của trường bắn, tốc độ gió, và các sai số tâm lý phát sinh trong từng loạt bắn đạn thực. Những ghi chép này giúp cô và ban huấn luyện có cơ sở thông tin thực tế nhằm tinh chỉnh kỹ thuật cá nhân.

Gia nhập đội tuyển quốc gia và giấc mơ Olympic Paris 2024

Sau hai năm huấn luyện, Trịnh Thu Vinh được quyết định triệu tập vào đội tuyển bắn súng quốc gia Việt Nam vào năm 2019 với mục tiêu cao nhất không chỉ là sân chơi khu vực mà còn hướng tới những giải đấu tầm cỡ quốc tế, đặc biệt là tham dự Thế vận hội. Giải đấu quyết định đưa xạ thủ trẻ đến với Olympic là Giải vô địch bắn súng châu Á diễn ra vào năm 2023 tại thành phố Changwon, Hàn Quốc. Ở nội dung 10m súng ngắn hơi cá nhân nữ, Trịnh Thu Vinh đã thi đấu đạt thứ hạng thuộc nhóm dẫn đầu, qua đó chính thức vượt qua tiêu chuẩn do Liên đoàn Bắn súng Thể thao Quốc tế (ISSF) quy định và giành một suất tham dự trực tiếp kỳ Olympic Paris 2024 cho đoàn Việt Nam.

Tháng 8 năm 2024, Trịnh Thu Vinh đại diện cho quốc gia tham dự môn bắn súng tại Thế vận hội Mùa hè tổ chức tại trung tâm bắn súng Chateauroux, Pháp. Ở nội dung 10m súng ngắn hơi cá nhân nữ, cô thi đấu vượt qua vòng loại và giành quyền tham dự loạt bắn chung kết. Trong trận chung kết diễn ra ngày 2 tháng 8 năm 2024, theo quy chế thi đấu loại trực tiếp sau mỗi hai phát bắn, Trịnh Thu Vinh đã liên tục duy trì điểm số ổn định và kết thúc phần thi cá nhân với tổng điểm 198,6 điểm. Kết quả này xác nhận cô xếp ở vị trí thứ 4 chung cuộc. Vài ngày sau, cô tiếp tục đăng ký tranh tài ở nội dung 25m súng ngắn thể thao cá nhân nữ. Ở vòng loại của nội dung này, cô đạt 290 điểm ở phần thi bắn chậm và tổng 587 điểm sau phần thi bắn nhanh, xếp hạng 4 vòng loại và lọt vào chung kết. Trong phần thi chung kết, cô kết ở vị trí thứ 7. Mặc dù giành được huy chương, việc lọt vào vòng chung kết của cả hai nội dung thi đấu súng ngắn được ghi nhận là kết quả cao nhất của đội tuyển bắn súng Việt Nam tại kỳ Thế vận hội năm đó. Thành tích này giúp tổng số điểm tích lũy của cô tăng lên 3.432 điểm, đứng hạng 17 thế giới ở nội dung 10m súng ngắn hơi. Ðồng thời, ở nội dung 25m súng ngắn thể thao, thông số điểm từ vòng chung kết giúp cô thăng 19 bậc từ hạng 29 lên hạng 10 thế giới trên bảng xếp hạng của ISSF.

Xô đổ hàng loạt kỷ lục tại SEA Games 33

Ðể chuẩn bị cho SEA Games 33 tại Thái Lan vào tháng 12 năm 2025, cô đã tuân thủ giáo án tập luyện cường độ cao, bao gồm việc tăng số lượng đạn bắn thực tế mỗi ngày tại trường bắn và thực hiện các bài thi mô phỏng áp lực âm thanh để làm quen với thi đấu thực tế. Những bài tập này đã mang lại thành quả mĩ mãn tại kỳ đại hội năm đó. Ngày 14 tháng 12 năm 2025, tại trường bắn thuộc Tổ hợp thể thao SAT ở thủ đô Bangkok, Trịnh Thu Vinh bước vào loạt bắn chung kết của nội dung 10m súng ngắn hơi cá nhân nữ. Trong loạt bắn quyết định này, cô đã liên tiếp ghi điểm ở các vòng đai trung tâm của bia bắn điện tử. Tổng số điểm cô đạt được khi kết thúc loạt đạn chung kết là 242,7 điểm. Mức điểm này trực tiếp mang về cho cô tấm huy chương vàng cá nhân. Ðiểm số ấy cũng thiết lập một kỷ lục mới của SEA Games đối với nội dung này. Xếp ở vị trí thứ hai là người đồng đội Nguyễn Thùy Trang, đoạt huy chương bạc với tổng điểm 241,7.

Cũng trong buổi sáng hôm đó, Trịnh Thu Vinh tiếp tục tham gia thi đấu nội dung 10m súng ngắn hơi đồng đội nữ cùng hai đồng đội Nguyễn Thùy Trang và Triệu Thị Hoa Hồng. Cả ba đã cùng mang về cho đội tuyển Việt Nam thêm một huy chương vàng ở hạng mục đồng đội, đồng thời xác lập thêm một kỷ lục SEA Games mới. Thông qua số liệu thống kê, chỉ tính riêng trong buổi sáng ngày 14 tháng 12 năm 2025, cá nhân Trịnh Thu Vinh đã trực tiếp nhận hai huy chương vàng và góp phần vào việc phá vỡ hai kỷ lục của đại hội.

Tại buổi họp báo sau sự kiện trao giải, khi các đơn vị truyền thông đặt câu hỏi xoay quanh việc thiết lập kỷ lục mới, Trịnh Thu Vinh cho biết: “Tôi không nghĩ đến kỷ lục SEA Games. Tôi may mắn phá được kỷ lục thôi. Trong lúc bắn, tôi chỉ nhớ đến phương pháp bắn mình đặt ra chứ không nghĩ đến kỷ lục. Khi vào chung kết cơ hội đều là 50-50”. Ðiều này cho thấy nữ xạ thủ ưu tiên sự tập trung vào kỹ thuật để thực hiện tốt nhất phần thi, thay vì áp lực thành tích.

Kết thúc nội dung bắn súng tại SEA Games 33, Trịnh Thu Vinh đã thu về 4 huy chương vàng và 1 huy chương bạc. Bốn huy chương vàng ở các nội dung thi đấu: 10m súng ngắn hơi cá nhân nữ, 25m súng ngắn thể thao cá nhân nữ và 2 hạng mục nội dung thi đấu đồng đội nữ. Huy chương bạc duy nhất của cô thuộc về nội dung 10m súng ngắn hơi đôi nam nữ. Cùng với thành tích phá vỡ 3 kỷ lục SEA Games, Trịnh Thu Vinh đã được Liên đoàn Bắn súng Việt Nam trao thưởng tài chính theo chế độ dành cho các vận động viên đạt chỉ tiêu thành tích xuất sắc.

Gương mặt gen Z nổi bật của thể thao Việt Nam

Nhờ những thành tích như lọt vào chung kết tại Olympic Paris 2024 hay thiết lập 3 kỷ lục tại SEA Games 33, Trịnh Thu Vinh đã hai lần liên tiếp được nhận danh hiệu Vận động viên tiêu biểu toàn quốc trong các năm 2024 và 2025. Ở Giải thưởng Cống hiến 2026, nữ xạ thủ sinh năm 2000 đoạt giải ở hạng mục “Gương mặt thể thao của năm” nhờ sự bình chọn từ hội đồng chuyên môn độc lập và tập thể các nhà báo thể thao toàn quốc. Tại hạng mục này, cô đã vượt qua hai cái tên khác là tiền đạo của đội tuyển bóng đá nam Nguyễn Ðình Bắc và vận động viên đội tuyển điền kinh Nguyễn Thị Oanh. Ðây là những sự công nhận xứng đáng cho những đóng góp của cô cho nền thể thao quốc gia.

Hiện tại, Trịnh Thu Vinh vẫn là xạ thủ chủ lực của đơn vị Công an Nhân dân, đồng thời duy trì việc tuân thủ lịch trình tập luyện tại Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia, không ngừng cải thiện kỹ năng chuyên môn và và hướng tới thành tích cao nhất tại các giải đấu trong tương lai.

Kim Ngọc

Nguồn: Đặc san Thể thao & Đời sống, số 1, tháng 5/2026