Phát biểu tại lễ ký kết, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn, nhấn mạnh: Hội nghị ký kết hợp tác giữa tỉnh Gia Lai (Việt Nam) và các tỉnh thuộc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn 2026-2030 hôm nay có ý nghĩa vô cùng quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ hợp tác giữa hai bên, hướng tới kỷ niệm 65 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào (5/9/1962 - 5/9/2027) và 50 năm Ngày ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam - Lào (18/7/1977 - 18/7/2027). Đây là dịp quan trọng để chúng ta cùng nhìn lại, đánh giá kết quả hợp tác trong giai đoạn 2021-2025, đồng thời thống nhất phương hướng, nội dung hợp tác trong thời gian tới.
Đánh giá cao những kết quả đạt được trong thời gian qua, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Chăm-pa-sắc (Lào) Sổm-bun Hương-vông-sả cho rằng: Đây là dấu mốc quan trọng góp phần tăng cường mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược giữa hai nước Lào - Việt Nam nói chung và tỉnh Gia Lai với bốn tỉnh Nam Lào nói riêng, ngày càng có chiều sâu và thiết thực.
Trong thời gian qua tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai (trước sáp nhập) đã thiết lập và duy trì quan hệ hợp tác với bốn tỉnh Nam Lào gồm: Át-ta-pư, Chăm-pa-sắc, Sa-la-van và Sê-kông. Qua nhiều giai đoạn phát triển, mối quan hệ hợp tác giữa các địa phương hai bên ngày càng được củng cố, mở rộng và đi vào chiều sâu trên nhiều lĩnh vực.
Từ những nội dung hợp tác ban đầu như giáo dục - đào tạo, y tế, nông nghiệp, công thương, đến nay quan hệ hợp tác giữa tỉnh Gia Lai và các tỉnh Nam Lào đã phát triển khá toàn diện, đạt nhiều kết quả thiết thực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân các địa phương, đồng thời tiếp tục vun đắp tình đoàn kết gắn bó thủy chung giữa hai Đảng, hai Nhà nước và Nhân dân hai nước Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam.
Về giáo dục - đào tạo, đây là nhiệm vụ hợp tác trọng tâm trong nội dung các Bản ghi nhớ hợp tác giữa tỉnh Gia Lai và các tỉnh Nam Lào. Từ năm học 2021-2022 đến năm học 2025-2026, tỉnh Gia Lai (cũ) đã cấp 320 suất học bổng cho sinh viên 4 tỉnh Nam Lào sang học tập tại các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh. Trong đó, tỉnh Bình Định (cũ) cấp 300 suất học bổng (mỗi năm 60 suất), gồm 40 học bổng thạc sỹ, 100 suất học bổng đại học, 100 học bổng liên thông từ trung cấp nghề lên cao đẳng nghề; 60 học bổng cao đẳng y tế; tuyển sinh được 251 sinh viên, đạt tỷ lệ 84% so với số lượng học bổng đã cấp. Tỉnh Gia Lai (cũ) cấp 20 suất học bổng học đại học cho sinh viên tỉnh Chăm-pa-sắc học tại các trường đại học. Ngoài ra, tỉnh hỗ trợ sinh hoạt phí (1.800.000 đồng/tháng) cho các sinh viên Lào phải kéo dài thời gian học tập do ảnh hưởng của dịch COVID-19; tổ chức Tọa đàm “Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo sinh viên Lào”. Các trường luôn quan tâm tổ chức nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao với sinh viên Lào; tạo điều kiện cho các sinh viên Lào tham quan, tìm hiểu về văn hóa, phong tục của người Việt Nam nói chung và tỉnh Gia Lai nói riêng; thăm hỏi, động viên các lưu học sinh Lào nhân dịp lễ, Tết. Hằng năm, trung bình có hơn 100 sinh viên Lào học tập tại tỉnh.
Về thương mại, đầu tư tỉnh Gia Lai luôn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sang đầu tư, kinh doanh tại Lào. Đến nay, có 15 doanh nghiệp của tỉnh đầu tư tại các tỉnh Nam Lào (3 doanh nghiệp của tỉnh Bình Định trước đây và 12 doanh nghiệp của tỉnh Gia Lai (cũ) với tổng vốn đầu tư hơn 595,3 triệu USD, chủ yếu là trồng cao su, cây lấy gỗ, chuối, dịch vụ... Hợp tác thương mại giữa tỉnh và các tỉnh Nam Lào được duy trì ổn định; hai bên đã triển khai nhiều hoạt động hợp tác nhằm thúc đẩy giao thương hàng hóa, qua đó quảng bá sản phẩm, thu hút đầu tư và thúc đẩy kết nối doanh nghiệp hai bên; tổ chức đoàn doanh nghiệp tham gia các hội chợ triển lãm, duy trì trang web thương mại điện tử, Ngày hội triển lãm trực tuyến.
Về khoa học công nghệ, nông nghiệp, y tế thường xuyên được phối hợp tổ chức, mang lại hiệu quả thiết thực. Tỉnh Gia Lai đã cử nhiều đoàn công tác sang thăm, trao đổi kinh nghiệm về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, công nghệ thông tin, sở hữu trí tuệ, tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn xây dựng mô hình sản xuất một số loại nấm ăn và nấm dược liệu; cử chuyên gia trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thú y, thủy sản sang hướng dẫn canh tác, chăm sóc, bảo vệ cây trồng, tập huấn kỹ thuật nuôi và phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm, thủy sản; hỗ trợ cây, con giống và trang thiết bị, dụng cụ, vật tư nông nghiệp cho các tỉnh Nam Lào. Kịp thời hỗ trợ một số thiết bị văn phòng cho tỉnh Chăm-pa-sắc, tiếp nhận cán bộ đến học tập kinh nghiệm lĩnh vực khoa học và công nghệ tại tỉnh Gia Lai. Trong lĩnh vực y tế, tỉnh đã cử cán bộ sang tập huấn, hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật cho cán bộ y tế các tỉnh Nam Lào; tiếp nhận cán bộ y tế của Lào sang học tập kinh nghiệm tại tỉnh; duy trì chính sách khám, chữa bệnh cho nhân dân Lào tại các cơ sở y tế của tỉnh theo tinh thần đoàn kết, hữu nghị đặc biệt…
Để khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế của mỗi bên phục vụ phát triển kinh tế, xã hội trong thời gian tới hợp tác giữa tỉnh Gia Lai và bốn tỉnh Nam Lào giai đoạn 2026-2030 tập trung vào các nội dung:
Tiếp tục quán triệt, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân về mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào. Chú trọng tuyên truyền sâu rộng trên các phương tiện thông tin đại chúng, lồng ghép trong các hoạt động đối ngoại nhân dân, giao lưu văn hóa - văn nghệ - thể thao, nhằm góp phần gìn giữ và lan tỏa tình hữu nghị, thủy chung giữa hai Đảng, hai Nhà nước và hai dân tộc Việt Nam - Lào đã được các thế hệ lãnh đạo hai nước dày công vun đắp.
Duy trì chế độ trao đổi, thăm hỏi nhân dịp lễ, Tết, các sự kiện chính trị quan trọng của hai bên; tiếp tục tổ chức các chuyến viếng thăm các đoàn cấp cao của hai bên theo định kỳ nhằm không ngừng thắt chặt mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết, gắn bó; kịp thời san sẻ những thuận lợi, khó khăn; qua đó góp phần làm sâu sắc hơn mối quan hệ hữu nghị hợp tác giữa hai bên.
Tiếp tục chỉ đạo các cấp, các ngành và địa phương trong tỉnh đẩy mạnh hợp tác với các tỉnh Nam Lào theo hướng toàn diện, thiết thực; tăng cường phối hợp, triển khai có hiệu quả các nội dung hợp tác với các tỉnh Nam Lào theo các Bản ghi nhớ giai đoạn 2026-2030, trong đó tập trung vào các nội dung chủ yếu: duy trì các chuyến thăm giữa lãnh đạo cấp cao hai bên; thường xuyên thăm hỏi, chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau; tỉnh Gia Lai tiếp tục cấp học bổng cho sinh viên các tỉnh Nam Lào sang học thạc sĩ, đại học và cao đẳng tại tỉnh; duy trì trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm, tiếp nhận cán bộ, cử chuyên gia tập huấn, hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật về y tế, nông nghiệp, khoa học, công nghệ...
Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến hợp tác đầu tư, thương mại; tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, thể dục - thể thao, giao lưu thanh niên; liên kết, hợp tác phát triển du lịch; tăng cường trao đổi đoàn và hợp tác trong lĩnh vực đối ngoại; phối hợp xử lý, giải quyết kịp thời những vấn đề phức tạp phát sinh (nếu có) nhằm bảo đảm an ninh, trật tự; tiếp tục hỗ trợ kinh phí cho các tỉnh Nam Lào để xây dựng công trình hữu nghị trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, hoặc để tiếp tục hoàn thiện các hạng mục của công trình hữu nghị mà tỉnh Gia Lai đã hỗ trợ kinh phí xây dựng.
Tăng cường các hoạt động giao lưu hữu nghị, các hoạt động đối ngoại Nhân dân, qua đó tạo sự gắn bó bền chặt, lâu dài giữa Nhân dân hai bên.
