Lưu giữ ký ức lịch sử vô giá và lòng tự hào của nhân dân

Ngày 2/7/1976 đã đi vào lịch sử dân tộc như một cột mốc đặc biệt khi Quốc hội khóa VI quyết nghị đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Nhằm mang đến cho độc giả một góc nhìn chân thực và xúc động về thời khắc lịch sử của 50 năm trước, Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM ra mắt cuốn sách “Ngày 2-7-1976 rạng rỡ Thành phố Hồ Chí Minh” do tác giả Nam Bộ tuyển chọn.

Cuốn sách dày 104 trang, tập hợp những tư liệu, thông tin từ báo chí Thành phố tháng 7/1976 đưa tin về những hoạt động, sự kiện đánh dấu thời khắc lịch sử quan trọng, ý nghĩa khi thành phố vinh dự mang tên Bác. Ấn phẩm gồm các phần chính: Những dấu mốc thời gian 1946 - 1976 - 2026; 1946: Từ ước mong của đồng bào Nam Bộ; 1976: Ngày lịch sử 2-7-1976; Ngày hội Thành phố 11-7; 2026: Năm mươi năm ấy. Thông qua các tư liệu báo chí, cuốn sách tái hiện một giai đoạn lịch sử đầy ý nghĩa, đồng thời khẳng định sự gắn bó sâu sắc của nhân dân Thành phố với tên gọi Hồ Chí Minh.

Thời điểm ấy, các báo Sài Gòn Giải Phóng, Công nhân giải phóng (Người lao động), Phụ nữ Sài Gòn (Phụ nữ TP.HCM), Tuổi trẻ, Công giáo và dân tộc, Tin sáng đã hưởng ứng dòng sự kiện và đưa tin về những dấu mốc sự kiện quan trọng, những hoạt động sôi nổi để ghi dấu thành phố mang tên Bác.

Cuốn sách bắt đầu từ dấu mốc năm 1946. Trong buổi gặp mặt đồng bào Nam Bộ tại Hà Nội ngày 25/8/1946 nhân kỷ niệm một năm Cách mạng Tháng Tám, bác sĩ - Nhà giáo Nhân dân Trần Hữu Nghiệp đã thay mặt đồng bào đề xuất đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh để ghi nhớ công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo ghi nhận của Báo Cứu quốc số 329 ngày 27/8/1946, đề nghị này đã nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của toàn thể đại biểu và được gửi tới Quốc hội, Chính phủ Trung ương như một nguyện vọng tha thiết, cháy bỏng của người dân phương Nam.

Sài Gòn cũng là nơi gắn với nhiều dấu mốc quan trọng trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống tàu ra đi tìm đường cứu nước, mở đầu hành trình bôn ba giải phóng dân tộc. Báo Sài Gòn Giải Phóng số 358 ra ngày 2/7/1976 khẳng định: “Với quá trình đấu tranh cách mạng kiên cường, thành phố Sài Gòn xứng đáng được mang tên vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc: Thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ tên vàng”.

Một phần quan trọng của cuốn sách tái hiện không khí kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI tại Hà Nội, nơi chính thức thông qua Nghị quyết đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh. Cuốn sách trích đăng phát biểu của đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Mại cho rằng từ nhiều năm trước, trong tâm thức người dân, thành phố đã mang tên Bác. Sau đại thắng mùa Xuân 1975, đất nước hoàn toàn thống nhất, việc Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VI chính thức thông qua Nghị quyết vào ngày 2/7/1976 đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh, đã hiện thực hóa trọn vẹn nguyện vọng được ấp ủ suốt ba thập kỷ của đồng bào nơi đây.

Không khí hân hoan tiếp tục lan tỏa trong lễ mít tinh trọng thể ngày 11/7/1976 trước Dinh Độc Lập, với sự tham dự của hơn 20.000 đại biểu đại diện cho hơn 3,5 triệu người dân thành phố. Cờ hoa, biểu ngữ rực rỡ cùng những khẩu hiệu như “Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta”, “Vô cùng vinh dự được đón nhận quyết định của Quốc hội đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh”… đã thể hiện niềm vui và lòng tự hào sâu sắc của nhân dân.

Bước sang năm 2026, với không gian phát triển mới sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM đang hướng tới mục tiêu trở thành đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế với vị thế nổi bật trong khu vực Đông Nam Á. 

Có thể nói, với dung lượng ngắn gọn, tư liệu nguyên bản, cuốn sách giúp độc giả hiểu rõ hơn hành trình hình thành tên gọi TP.HCM và ý nghĩa của sự kiện lịch sử cách đây tròn nửa thế kỷ.

"Thành phố sáng tên Người" tự tin bước vào kỷ nguyên mới

Tối 1/7, Phòng Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM đã ra mắt MV ca nhạc mang tên “Thành phố sáng tên Người” do Hãng phim Trẻ sản xuất với sự tham gia hòa giọng, biểu diễn của hơn 50 văn nghệ sĩ. Theo Ban tổ chức, "Thành phố sáng tên Người" được thực hiện nhằm bày tỏ lòng thành kính, biết ơn của người dân thành phố đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời khơi dậy niềm tự hào của những người đang sinh sống, học tập và làm việc tại thành phố mang tên Bác.

Tác phẩm hướng đến lan tỏa tinh thần học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, động viên các tầng lớp nhân dân tiếp tục sáng tạo, cống hiến, chung sức xây dựng thành phố phát triển trong giai đoạn mới.

Ca khúc Thành phố sáng tên Người do nhạc sĩ Mai Trâm - Mai Anh sáng tác theo hình thức tổ khúc, kể một câu chuyện xuyên suốt từ ngày Người ra đi tìm đường cứu nước tại Bến Nhà Rồng, đến hình ảnh thiếu nhi hôm nay ghi nhớ và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy, thanh niên khắc ghi lời Người căn dặn... 

MV Thành phố sáng tên Người có sự tham gia hòa giọng, biểu diễn của hơn 50 văn nghệ sĩ như các NSND Kim Xuân, Phượng Loan, Trịnh Kim Chi, Mỹ Uyên, Hữu Quốc; các NSƯT Quỳnh Liên, Lê Tứ, Tuyết Thu, Hạnh Thúy, Khánh Ngọc, Diễm Thanh, Võ Minh Lâm; các nghệ sĩ cải lương Hà Như, Bình Tinh, Phùng Ngọc Bảy, Nguyễn Văn Khởi...; các ca sĩ Bích Phượng, Anh Bằng, Quỳnh Hoa, Quốc Đại, Nguyễn Phi Hùng, Đông Quân, Thanh Ngọc, Đào Mác, Dương Quốc Hưng, nhóm Mắt Ngọc, nhóm Sen Việt..; các diễn viên Hòa Hiệp, Lê Bá Thắng, Phạm Yến, Hồng Đào, Hứa Mạnh Dũng, Khánh Đăng...; các nghệ sĩ múa, xiếc và sinh viên Nhạc viện TP.HCM cùng sự đồng hành của Hãng phim Trẻ, Hội Âm nhạc TP.HCM, Hội Nhiếp ảnh TP.HCM, Câu lạc bộ Nữ nghệ sĩ TP.HCM, Đội Tình nguyện viên nghệ sĩ... Theo Ban tổ chức, hơn 50 văn nghệ sĩ, diễn viên, ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn và ê-kíp sáng tạo đã cùng tham gia thực hiện MV bằng tinh thần tự nguyện, góp công sức, chất xám và thiết bị... Toàn bộ dự án được triển khai bằng nguồn lực xã hội hóa.

MV Thành phố sáng tên Người được phát hành đồng loạt từ 19 giờ ngày 1/7 trên các nền tảng số: Cổng thông tin điện tử Đảng bộ TP.HCM; Kênh Youtube và Fanpage Lý luận Phê bình Văn học, nghệ thuật Thành phố; các trang văn hóa, nghệ thuật thành phố; Fanpage của các phường, xã, đặc khu thuộc thành phố; các kênh cá nhân Facebook, YouTube, TikTok... của các văn nghệ sĩ, KOLs tham gia MV. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM kỳ vọng MV sẽ được đông đảo cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân đón nhận, chia sẻ, góp phần lan tỏa tình yêu đối với thành phố mang tên Bác, tiếp thêm động lực xây dựng TP.HCM ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình.