Dự buổi lễ còn có: Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn; các Thứ trưởng Bộ VHTTDL: Tạ Quang Đông, Hoàng Đạo Cương.
Đại diện đại biểu quốc tế: ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO.
Cùng dự có các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và thành phố Hà Nội; các vị Đại sứ, đại diện các cơ quan ngoại giao, các tổ chức quốc tế; các đoàn nghệ thuật Việt Nam và quốc tế cùng đông đảo khán giả thủ đô Hà Nội.
Lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ 2 được tổ chức đúng vào năm Kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO và ngay tại Hoàng thành Thăng Long - Di sản văn hóa thế giới, một trong những biểu tượng tiêu biểu của chiều sâu lịch sử, sức sống văn hóa và khát vọng hòa bình, phồn thịnh của dân tộc Việt Nam; một không gian giàu ý nghĩa để các nền văn hóa gặp gỡ, giao lưu và cùng nhau gìn giữ, trao truyền, sáng tạo, lan tỏa thông điệp sâu sắc và giàu ý nghĩa “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”.
Phát biểu khai mạc Lễ hội, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh: Lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ 2, lễ hội của sự gặp gỡ, kết nối các nền văn hóa, lan tỏa tinh thần hữu nghị, sáng tạo, đối thoại vì hòa bình và phát triển.
Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, di sản là ký ức của mỗi dân tộc, là kết tinh của trí tuệ, lao động và sáng tạo qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Các giá trị di sản hiện diện trong hiện tại và là nguồn lực quan trọng để kiến tạo tương lai. Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có những di sản riêng; nhưng khi cùng hội tụ sẽ hòa quyện, tạo nên sự đa dạng về các giá trị biểu đạt văn hóa, làm giàu thêm kho tàng văn minh nhân loại.
Từ những làn điệu dân ca, những điệu múa, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn dân gian; từ trang phục, ẩm thực, nghề thủ công truyền thống; đến những di tích, danh thắng, lễ hội và tri thức dân gian… tất cả đều kể những câu chuyện về con người, về văn hóa, quê hương, về khát vọng sống và những giá trị mà các thế hệ muốn trao truyền cho tương lai. Bởi vậy, hội tụ di sản chính là hội tụ con người; hội tụ văn hóa chính là hội tụ những giá trị chung của nhân loại.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, thế giới ngày nay đang không ngừng biến đổi. Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, những phương thức giao tiếp mới đang làm thay đổi mạnh mẽ cách con người sáng tạo, tiếp nhận và lan tỏa các giá trị văn hóa, làm cho di sản tiếp tục sống, được trao truyền, sáng tạo và trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững.
Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng của đất nước.
“Chúng tôi không ngừng xây dựng và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; chủ động tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế để giá trị văn hóa được chuyển hóa thành sức mạnh nội sinh, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững” – Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Trong hành trình đó, bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại; văn hóa phải gắn với con người và phát triển; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để số hóa, bảo tồn, phục dựng và quảng bá di sản, làm cho những giá trị văn hóa chân chính đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Phó Thủ tướng cho biết, Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ 2 nhận được sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế với quy mô, nội dung và hình thức trải nghiệm phong phú: 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, 18 quốc gia đăng ký chiếu phim, 19 đoàn nghệ thuật quốc tế với 220 nghệ sĩ thuộc 5 châu lục.
Đây là nhịp cầu vun đắp tình hữu nghị, sự thấu hiểu và lòng tin giữa các dân tộc để cùng nhau kiến tạo một thế giới hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững của nhân loại; với sức mạnh kỳ diệu của văn hóa, kết nối con người với con người, vượt qua mọi khoảng cách và khác biệt để không một đường biên giới nào có thể ngăn cách sự đồng cảm chia sẻ và khát vọng hòa bình.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà mong muốn, Lễ hội không chỉ để lại những ấn tượng đẹp, mà quan trọng hơn, lan tỏa những giá trị bền vững và truyền đi 3 thông điệp:
Một là, hội tụ để cùng nhau thấu hiểu, kết nối để cùng nhau phát triển.
Hai là, trân trọng gìn giữ di sản để trao truyền; sáng tạo để làm giàu thêm giá trị di sản mỗi quốc gia và toàn cầu.
Ba là, từ Lễ hội kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế - nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới; để cùng nhau kết nối văn hóa, hiểu nhau hơn và trên tất cả là cùng nhau xây dựng một thế giới hòa bình, nhân văn, thịnh vượng và phát triển bền vững.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tin tưởng, với sự tham gia của các quốc gia, các tổ chức quốc tế, các nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà nghiên cứu và cộng đồng, Lễ hội năm nay sẽ thành công tốt đẹp, để lại những dấu ấn sâu sắc, những trải nghiệm đáng nhớ; lan tỏa những giá trị bản sắc, sức sống và sức mạnh của văn hóa Việt Nam; đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với thế giới và thế giới đến gần hơn với Việt Nam.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO, nhấn mạnh chủ đề “Hội tụ Di sản - Định hình Tương lai” thể hiện niềm tin của UNESCO về vai trò của sự đa dạng văn hóa trong việc thúc đẩy sáng tạo, đối thoại và sự thấu hiểu lẫn nhau.
Theo ông Lazare Eloundou Assomo, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động, xung đột và những tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu, việc hơn 50 quốc gia hội tụ tại Lễ hội, mang đến những giá trị đặc sắc trong bản sắc và biểu đạt văn hóa, cùng chia sẻ niềm vui trong hòa bình, là hành động có ý nghĩa, góp phần thúc đẩy sứ mệnh xây dựng hòa bình của UNESCO.
Năm 2026 cũng đánh dấu 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO cho rằng, trong 5 thập kỷ qua, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO cho thấy văn hóa và di sản có thể kết nối các cộng đồng, thu hẹp khoảng cách và góp phần xây dựng lòng tin giữa các dân tộc.
Ông Lazare Eloundou Assomo cũng nhắc tới việc thông qua sáng kiến Thập kỷ Quốc tế về Văn hóa vì sự Phát triển Bền vững do Việt Nam khởi xướng, qua đó khẳng định nhận thức ngày càng rõ về vai trò thiết yếu của văn hóa đối với sự phát triển xã hội, khả năng tự cường của cộng đồng và quá trình tìm kiếm tiếng nói chung giữa các quốc gia.
Theo ông, những lễ hội văn hóa như Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ 2 mang đến những trải nghiệm mà các cuộc đối thoại chính sách thuần túy khó có thể thay thế, thông qua âm nhạc, câu chuyện, nghệ thuật thủ công và các biểu đạt văn hóa gắn liền với đời sống.
"Những trải nghiệm trực tiếp này có thể góp phần thay đổi góc nhìn, mở ra các cuộc đối thoại mới và nhắc nhở cộng đồng quốc tế về vai trò của các cộng đồng đang gìn giữ di sản. Đằng sau mỗi truyền thống, mỗi di sản là những cộng đồng sống động với những giá trị và bài học có ý nghĩa đối với hiện tại và tương lai" - ông Lazare Eloundou Assomo nhấn mạnh .
Tại buổi lễ, các đại biểu và khán giả được thưởng thức chương trình nghệ thuật đặc sắc, mở đầu bằng “Thăng Long mở hội” với màn trình chiếu 3D Mapping trên Đoan Môn kết hợp âm thanh, ánh sáng, tái hiện sinh động những biểu tượng văn hóa, di sản và cảnh quan Việt Nam.
Tiếp theo là không gian “Việt Nam đa sắc” giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc qua hoạt cảnh “Lời ru của mẹ”, liên khúc dân ca ba miền, Nhã nhạc và múa cung đình Huế, “Bài ca Đất phương Nam”, Quan họ Bắc Ninh. Phần “Năm châu hội tụ” mở rộng hành trình nghệ thuật với các tiết mục đến từ Azerbaijan, Bangladesh, Trung Quốc, Indonesia, Israel, Hàn Quốc, Lào, Pakistan, Peru và Ukraine.
Cùng với đó là sự hòa quyện giữa chất liệu truyền thống với âm nhạc đương đại qua “Bắc Bling”, “Made in Việt Nam”, liên khúc “Xẩm Hà Nội” và “Phù Đổng Thiên Vương – Người ơi người ở đừng về” với sự trình diễn của Hòa Minzy, Đức Phúc, Trúc Nhân, Hà Myo và Hoàng Bách mang đến không khí sôi động, thể hiện tinh thần “Hội tụ Di sản – Kiến tạo Tương lai”.
Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ 2 diễn ra đến 4/10 tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long.
Thông qua các hoạt động giao lưu và trải nghiệm, lễ hội mở ra cơ hội để công chúng khám phá sự đa dạng văn hóa thế giới, đồng thời giới thiệu những giá trị văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Qua đó, sự kiện góp phần tăng cường hiểu biết, vun đắp tình hữu nghị giữa các dân tộc, cùng hướng tới một thế giới hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững.
