Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc năm 2026 được tổ chức nhằm tiếp tục tôn vinh các tổ chức, cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho việc phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng. Để bảo đảm việc xét tặng Giải thưởng theo đúng quy định, Bộ VHTTDL hướng dẫn như sau:
Đối tượng xét tặng gồm: Tập thể, cá nhân có đóng góp tích cực cho hoạt động phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng; có mô hình, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong phục vụ học tập suốt đời; Cơ quan, tập thể, cá nhân tham gia tổ chức hoặc có liên quan đến hoạt động xét tặng Giải thưởng.
Cơ cấu Giải thưởng: Giải thưởng dành cho tập thể, cá nhân có hoạt động phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng; nhân rộng mô hình tốt, có cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong hoạt động phục vụ học tập suốt đời; Giải thưởng dành cho tập thể, cá nhân có đóng góp, tài trợ trong xây dựng môi trường và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.
Điều kiện tham gia xét tặng Giải thưởng:
Tập thể, cá nhân được đề nghị xét tặng Giải thưởng phải đáp ứng các điều kiện sau: đang làm việc và sinh sống tại Việt Nam; chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có thời gian tổ chức, tham gia tổ chức hoặc đóng góp cho phát triển văn hóa đọc tối thiểu 3 năm liên tục; chưa được tặng Giải thưởng phát triển văn hóa đọc trong giai đoạn 2023-2025.
Ngoài ra, đối với tập thể đề nghị xét tặng Giải thưởng là thư viện, không gian đọc, phòng đọc cơ sở, đơn vị sự nghiệp công lập có tổ chức hoạt động phát triển văn hóa đọc phải bảo đảm điều kiện thành lập theo quy định của pháp luật. Cụ thể: Có quyết định thành lập (đối với thư viện công lập) hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động (đối với thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng thành lập trước ngày 1/7/2020) hoặc đã thông báo hoạt động thư viện được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận hoạt động (đối với các thư viện thành lập sau ngày 1/7/2020). Cá nhân là doanh nhân, tập thể là doanh nghiệp đề nghị xét tặng Giải thưởng phải bảo đảm điều kiện theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng.
Ưu tiên biểu dương, tôn vinh đối với các tập thể, cá nhân có đóng góp cho sự phát triển văn hóa đọc tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, những nơi chưa có thư viện công lập.
Tiêu chí xét tặng Giải thưởng
1) Đối với thư viện công lập: xây dựng và triển khai các sản phẩm, dịch vụ nhằm phát triển kỹ năng đọc cho người sử dụng thư viện, thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, quảng bá; bảo đảm tối thiểu 85% người sử dụng thư viện (đối với học sinh, sinh viên tối thiểu là 90%) có kỹ năng tiếp nhận, khai thác và sử dụng thông tin phục vụ học tập, nghiên cứu và giải trí.
Đáp ứng yêu cầu đặc thù của mỗi loại thư viện: Thư viện cấp tỉnh phục vụ tối thiểu 500.000 lượt người sử dụng/năm (đối với thư viện vùng đồng bằng) và tối thiểu 250.000 lượt người sử dụng/năm (đối với miền núi); Thư viện cấp xã: Số lượt người sử dụng tăng tối thiểu 15% (đối với thư viện vùng đồng bằng) và tối thiểu 10% (đối với thư viện vùng miền núi) so với năm liền kề; Thư viện chuyên ngành, thư viện lực lượng vũ trang: Phục vụ tối thiểu 60% người sử dụng thuộc diện có trách nhiệm phục vụ. Đồng thời tổ chức phục vụ người dân khai thác, sử dụng tài nguyên thông tin và có số lượt người sử dụng tăng tối thiểu 10% so với năm liền kề; Thư viện cơ sở giáo dục (đại học, giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục khác là thư viện công lập): phục vụ tối thiểu 70% người sử dụng thuộc diện có trách nhiệm phục vụ. Đồng thời tổ chức phục vụ người dân khai thác, sử dụng tài nguyên thông tin và có số lượt người sử dụng tăng tối thiểu 15% so với năm liền kề.
2) Đối với thư viện ngoài công lập, không gian đọc, phòng đọc cơ sở: xây dựng các sản phẩm, dịch vụ hướng đến xây dựng kỹ năng đọc cho người sử dụng, thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, quảng bá bảo đảm tối thiểu 85% người sử dụng thư viện (đối với học sinh, sinh viên là 90%) có kỹ năng tiếp nhận, sử dụng thông tin phục vụ học tập, nghiên cứu và giải trí; đáp ứng yêu cầu đặc thù đối với mỗi loại: Thư viện ngoài công lập có tối thiểu 1.000 người thường xuyên sử dụng; có số lượt người sử dụng tăng bình quân tối thiểu 20% so với năm liền kề. Không gian đọc, phòng đọc cơ sở có tối thiểu 500 người thường xuyên sử dụng; có số lượt người sử dụng tăng bình quân ít nhất 15% so với năm liền kề. Đã thực hiện phối hợp với thư viện công lập trong việc phục vụ người dân tại địa phương.
3) Đối với đơn vị sự nghiệp công lập khác có hoạt động phát triển văn hóa đọc: xây dựng và triển khai các sản phẩm, dịch vụ nhằm phát triển kỹ năng đọc cho người sử dụng thư viện; thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, quảng bá; bảo đảm tối thiểu 85% người sử dụng thư viện (đối với học sinh, sinh viên tối thiểu là 90%) có kỹ năng tiếp nhận, khai thác và sử dụng thông tin phục vụ học tập, nghiên cứu và giải trí; có số lượt người tham gia sử dụng các dịch vụ và các hoạt động tuyên truyền, quảng bá phục vụ phát triển văn hóa đọc mỗi năm tăng tối thiểu 20% so với năm liền kề.
4) Đối với các tập thể, doanh nghiệp đề nghị xét tặng Giải thưởng: tham gia tài trợ, vận động đóng góp cơ sở vật chất, tài nguyên thông tin, phương tiện cho thư viện, không gian văn hóa đọc phục vụ cộng đồng; tham gia các hoạt động tuyên truyền, quảng bá, cung cấp sản phẩm và dịch vụ, phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng; thúc đẩy việc giao lưu hợp tác với các tập thể, cá nhân khác trong và ngoài nước góp phần phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời tại địa phương, bộ, ngành. Việc xét tặng Giải thưởng dựa trên mức độ đóng góp của các tập thể đề nghị xét tặng Giải thưởng;
5) Đối với cá nhân là người làm công tác thư viện: Có tinh thần, thái độ tận tụy, nghiêm túc trong công tác thư viện, phục vụ người sử dụng hiệu quả; có ít nhất 1 sáng kiến hoặc đề xuất mô hình, cách làm hay được triển khai áp dụng rộng rãi, có sức lan tỏa góp phần phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời tại địa phương, bộ ngành, cơ quan đơn vị; tham gia các hoạt động truyền thông nhằm phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời do Bộ VHTTDL và địa phương tổ chức.
6) Đối với cá nhân không làm việc trong lĩnh vực thư viện đáp ứng một trong các tiêu chí sau: Có mô hình phát triển văn hóa đọc được áp dụng và triển khai thành công mang lại hiệu quả và có sức lan tỏa trong cộng đồng; có đóng góp trong hoạt động tuyên truyền, quảng bá, vận động nhân dân tham gia đọc sách; tài trợ, vận động tài trợ, đóng góp cơ sở vật chất, vốn tài liệu, phương tiện hoạt động cho các thư viện, không gian đọc và các thiết chế có phục vụ đọc khác mang lại hiệu quả cho cộng đồng.
Các tập thể, cá nhân được tặng Giải thưởng sẽ được biểu dương tại Hội nghị biểu dương tập thể, cá nhân điển hình tiêu biểu trong xây dựng, phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời; được nhận biểu trưng, Giấy chứng nhận và tiền thưởng theo quy định; được sử dụng biểu trưng Giải thưởng để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền nhằm lan tỏa các giá trị văn hóa đọc; được đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét tặng các hình thức khen thưởng khác theo quy định của pháp luật; Được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp khác theo quy định.
