Gian nan những cung đường
Công việc của đội chiếu phim lưu động chưa bao giờ là dễ dàng. Đó là những chuyến đi đầy gian nan, vượt qua địa hình hiểm trở, từ những cung đường đèo dốc cheo leo vùng núi cao đến những bãi bồi ven biển đầy nắng gió. Hành trang của họ là bộ thiết bị kỹ thuật số gọn nhẹ nhưng đầy đủ: Máy chiếu, màn hình, âm thanh, máy phát điện và kho tàng phim ảnh phong phú từ phim tài liệu, giáo dục sức khỏe, đến phim truyện giải trí. Mỗi chuyến đi là một thử thách về sức khỏe và tinh thần. Các anh phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: Thời tiết khắc nghiệt, đường sá sạt lở, hay những buổi chiếu phim dưới bầu trời đầy sao mà không có bất kỳ mái che nào ngoài thiên nhiên. Chính sự nhiệt huyết và tình yêu nghề đã tiếp thêm động lực cho họ tiếp tục hành trình của mình.
Anh Lê Thế Chuyên, phụ trách Đội chiếu phim số 1, chia sẻ: “Nghề chiếu phim lưu động cũng lắm gian nan, nhất là đội chúng tôi lại phụ trách ở các địa bàn miền núi thì lại càng khó khăn hơn, bởi đường sá xa xôi, có nhiều nơi đường nhỏ, dốc, xe ô tô chở thiết bị còn không vào được, buộc chúng tôi phải vận chuyển bằng xe máy. Điểm chiếu phim nào gần thì mất vài giờ chạy xe, còn bản nào xa thì mất cả buổi, thậm chí đi từ sáng sớm đến tối mịt mới đến nơi... Khó khăn về giao thông, thời tiết hay xe hỏng là những vấn đề mà mọi người trong đội chúng tôi thường xuyên gặp phải. Có những đợt mưa lũ, đường sá sạt lở, chúng tôi phải mất cả ngày trời mới đến được điểm chiếu. Đến nơi thì trời đã tối muộn, lại bắt tay ngay vào dựng rạp. Khi chiếu xong bộ phim, anh em trong đội thu dọn đồ nghề cũng phải đến 11 - 12 giờ đêm. Nghề chiếu phim tuy vất vả nhưng những người làm nghề như chúng tôi cũng cảm thấy vinh dự, tự hào bởi mỗi khi đến điểm chiếu, thấy bà con hồ hởi, vui mừng chào đón bằng tình cảm chân thành thấy những ánh mắt trẻ thơ háo hức thì mọi khó khăn, mệt mỏi dường như tan biến hết”.
Mang món ăn tinh thần đến với Nhân dân
Xác định chiếu phim lưu động là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đời sống tinh thần của đồng bào và chiến sĩ, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển đảo... Với phương châm hướng về cơ sở; lấy các thôn, bản, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn làm địa bàn hoạt động chính, Trung tâm Xúc tiến Du lịch và Văn hóa, Điện ảnh Thanh Hóa đã tập trung mọi nguồn lực, xây dựng các kế hoạch, chương trình, phối hợp chặt chẽ với các địa phương, chỉ đạo, động viên cán bộ, nhân viên của 4 Đội chiếu phim lưu động chủ động bám sát địa bàn, tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đón nhận nhiệt tình của bà con nhân dân để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Trong năm 2025, Trung tâm Xúc tiến Du lịch và Văn hóa, Điện ảnh tổ chức trên 12 đợt phim, tuần phim tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị, các ngày Lễ kỷ niệm lớn của tỉnh, của đất nước phục vụ Nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, chú trọng các xã, thôn, bản chưa có điện lưới quốc gia và các xã thuộc ven biển, hải đảo, với 1.450 buổi chiếu, thu hút 725 nghìn lượt người xem; biên tập, dựng, lồng tiếng dân tộc vào phim 10/10 chương trình đạt 100% kế hoạch năm. Những thước phim chiếu phục vụ cho bà con đều được lựa chọn kỹ lượng và do Cục Điện ảnh cung cấp bao gồm các nội dung phong phú, đa dạng về thể loại chủ yếu: Tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, bản sắc văn hoá dân tộc, phòng chống tệ nạn xã hội… Bên cạnh đó còn có các phim tài liệu, phim hoạt hình, phim truyện Việt Nam phù hợp với nội dung của từng đợt tuyên truyền.
Hoạt động của các đội chiếu phim lưu động không chỉ nhằm mục đích giải trí đơn thuần. Nội dung các buổi chiếu phim được lồng ghép một cách khéo léo để phục vụ mục tiêu tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế trong việc tiếp cận thông tin. Trước hoặc sau mỗi buổi chiếu phim, đội ngũ cán bộ thường dành thời gian để tuyên truyền miệng, phát tờ rơi, hoặc chiếu những đoạn phim ngắn về an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh. Những thông tin thiết thực này được truyền tải một cách sinh động, dễ hiểu, giúp nâng cao nhận thức và chất lượng cuộc sống của bà con.
Trong thời đại số, nhiều người lo ngại các hoạt động cộng đồng sẽ mai một. Ngược lại, chính hoạt động chiếu phim lưu động lại phát huy mạnh mẽ vai trò gắn kết cộng đồng. Tại các vùng quê, buổi chiếu phim là một sự kiện văn hóa lớn, là dịp để bà con từ các thôn xóm tụ họp, giao lưu. Hình ảnh những cụ già, em nhỏ cùng nhau ngồi xem phim dưới bầu trời đêm tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa ấm áp, thắt chặt tình làng nghĩa xóm điều mà đôi khi ở các đô thị hiện đại lại đang thiếu vắng. Mỗi buổi chiếu phim đều trở thành điểm hẹn văn hóa, nơi mọi người cùng quây quần, cùng chia sẻ, cùng tiếp nhận thông tin mới. Nhiều địa phương cho biết, sau các đợt chiếu phim, nhận thức của bà con có chuyển biến rõ rệt: người dân tích cực tham gia bảo vệ rừng, xây dựng cảnh quan thôn bản; thanh niên có ý thức hơn trong chấp hành pháp luật; phụ huynh quan tâm hơn đến việc đưa trẻ đến trường và phòng tránh tảo hôn. Đây là những tác động xã hội thiết thực mà mô hình chiếu phim lưu động mang lại - một giá trị không dễ gì đạt được bằng các phương thức truyền thông gián tiếp.
Để đạt được những kết quả đó, mỗi cán bộ, kỹ thuật viên của các đội chiếu phim lưu động đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn. Không ít hành trình để lại dấu ấn sâu đậm: Những chuyến đi dài hàng trăm cây số dưới mưa rét vùng cao; những buổi chiếu phim phải dựng màn trong đêm tối giữa sân bản khi mất điện; những lần ngồi cùng bà con để giải đáp thắc mắc về pháp luật, về sản xuất, về các chương trình hỗ trợ của Nhà nước. Hoạt động chiếu phim lưu động không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn mà còn là một minh chứng sống động cho thấy chính sách văn hóa của Đảng và Nhà nước đang thực sự đi vào cuộc sống, đến với từng người dân, dù họ ở bất cứ đâu trên mảnh đất Việt Nam yêu dấu này.
Ánh sáng từ những màn chiếu phim lưu động thắp sáng mọi miềm quê, từ những chuyến xe miệt mài lăn bánh xuyên đêm, chính là biểu tượng của sự tận tụy, trách nhiệm và tình yêu nghề của những chiến sĩ văn hóa. Và chính ánh sáng ấy vẫn đang tiếp tục tỏa chiếu, bền bỉ đồng hành cùng Nhân dân trên hành trình xây dựng một Thanh Hóa văn minh, giàu đẹp và phát triển bền vững.
Bài và ảnh: LÊ HƯỜNG
Nguồn: Tạp chí VHNT số 631, tháng 1-2026
