Sau khi sáp nhập từ hai đơn vị nghệ thuật cải lương Long An và Tây Ninh, Đế đô sóng cả đánh dấu cột mốc quan trọng khi là tác phẩm dàn dựng mới đầu tiên của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ. NSND Hồ Ngọc Trinh - Trưởng đoàn chia sẻ, cái tên “Vàm Cỏ” mang theo khát vọng về một dòng chảy văn hóa kết nối, một mái nhà chung nơi các nghệ sĩ đoàn kết để cùng gìn giữ “lửa nghề”. Đứng trước thử thách định vị thương hiệu mới, Đoàn chọn cách thuyết phục khán giả bằng chất lượng nghệ thuật, kỷ luật nghề nghiệp và ngọn lửa nghề rực cháy trên sân khấu. Giữa bối cảnh nhiều đơn vị nghệ thuật truyền thống đang chật vật với bài toán nhân sự, Vàm Cỏ vẫn khẳng định vị thế chủ động trong việc dàn dựng và định hướng nghệ thuật.
Phát biểu tại đêm diễn, ông Lê Quang Chánh - Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh: Chuyến lưu diễn tại miền Bắc của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ không chỉ dừng lại ở một chuyến lưu diễn, mà là minh chứng cho sự quyết tâm của lãnh đạo và các nghệ sĩ. Qua đó, Sở VHTTDL tỉnh Tây Ninh mong muốn lan tỏa vẻ đẹp của nghệ thuật cải lương đến khán giả mọi miền, khơi dậy niềm tự hào và ý thức chung tay gìn giữ hồn cốt nghệ thuật truyền thống của dân tộc.
Từng được NSND Triệu Trung Kiên viết kịch bản, dàn dựng thành công và được Nhà hát Cải lương Việt Nam biểu diễn, đoạt Huy chương Bạc tại Liên hoan Sân khấu Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc năm 2009, lần này, Đế đô sóng cả trở lại với một diện mạo hoàn toàn mới qua bàn tay dàn dựng của NSND Giang Mạnh Hà và sự thể hiện của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ.
Vở diễn tập trung khai thác giai đoạn đầy biến động của thời Đinh - Tiền Lê, xoay quanh "lát cắt" lịch sử kịch tính: thời điểm sau khi Vua Đinh Tiên Hoàng băng hà và quyết định đại nghĩa của Thái hậu Dương Vân Nga khi trao long bào cho Thập đạo tướng quân Lê Hoàn. Qua đó, người xem không chỉ thấu hiểu bối cảnh thời cuộc nhiễu nhương mà còn cảm nhận sâu sắc những giằng xé nội tâm cùng trọng trách xoay chuyển vận mệnh sơn hà trên vai các bậc tiền nhân.
Điểm sáng đáng chú ý nhất của bản dựng lần này chính là tư duy tiếp cận lịch sử đầy bản lĩnh. Thay vì đi theo lối mòn của những định kiến cũ, ê-kíp sáng tạo đã mạnh dạn soi chiếu lại nguồn tư liệu lịch sử để đưa ra những lý giải nhân văn về các uẩn khúc thiên niên kỷ, đặc biệt là cái chết của Vua Đinh Tiên Hoàng và vai trò của Định Quốc công Nguyễn Bặc. Với kịch bản Đế đô sóng cả, Nguyễn Bặc không còn bị đặt trong những nghi kỵ phản nghịch bấy lâu mà hiện lên như một biểu tượng của lòng trung quân ái quốc, một lòng phò tá nhà Đinh. Đồng thời, vở diễn cũng đưa ra một góc nhìn mới mẻ, xóa bỏ giả thuyết Đỗ Thích là hung thủ trong cái chết của nhà vua.
Sức hút của vở diễn còn đến từ dàn nghệ sĩ thực lực và đồng đều của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ. NSƯT Ngọc Đợi là một trong những “Chuông vàng Vọng cổ” đời đầu, tiếp tục khẳng định đẳng cấp với chất giọng thiên phú và lối diễn xuất có chiều sâu trong vai Thái hậu Dương Vân Nga. Nghệ sĩ Hoàng Nghi - gương mặt “Chuông vàng” thế hệ mới, hóa thân xuất sắc vào vai Lê Hoàn với giọng ca nội lực cùng nhiệt huyết của sức trẻ. Nghệ sĩ Thu Mỹ trong vai Hoàng hậu Ca Ông một lần nữa chứng minh vị thế của một giọng ca vàng đã được khẳng định qua nhiều năm…
Đánh giá về Đoàn nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, NSND Triệu Trung Kiên - Phó Giám đốc Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam nhận định: “Giữa lúc nghệ thuật cải lương hai miền đang chật vật trước bài toán thiếu vắng khán giả và lực lượng kế thừa, sự vững vàng của Đoàn Vàm Cỏ là một điểm sáng đặc biệt. Trong khi nhiều đơn vị phải giải thể, nơi đây lại sở hữu đội ngũ diễn viên hùng hậu với những gương mặt trẻ đầy triển vọng. Chính sự đầu tư bài bản từ Sở VHTTDL tỉnh Tây Ninh, cùng chiến lược phát triển đúng đắn và ngọn lửa nghề rực cháy của các nghệ sĩ đã tạo nên một diện mạo mới cho nghệ thuật cải lương. Tôi tin rằng Đoàn sẽ sớm khẳng định được thương hiệu riêng, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo tồn và phát huy nghệ thuật truyền thống nước nhà”.
Thành công của chuyến lưu diễn phía Bắc đầu năm 2026 là tín hiệu lạc quan cho sân khấu truyền thống Việt Nam. Đúng như nhận định của TS, NSND Triệu Trung Kiên, Đoàn Vàm Cỏ đang cho thấy sức bật nghề nghiệp rõ nét sau quá trình sáp nhập. Bằng cách kiên trì bồi đắp các đề tài lịch sử dân tộc và giữ trọn hồn cốt cải lương Nam Bộ, Đoàn đã và đang khẳng định một thương hiệu riêng biệt, nỡ lực khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Hành trình ấy chính là nhịp cầu văn hóa bền bỉ, kết nối tâm hồn người Việt khắp mọi miền bằng những thanh âm phương Nam sâu nặng, nghĩa tình.
Điểm nhấn đặc biệt trong hành trình lưu diễn phía Bắc lần này là chương trình nghệ thuật tổng hợp “Bắc Nam nối dải xuân hồng”, diễn ra vào ngày 9/3 tại Trung tâm Nghệ thuật - Giải trí Hà Nội IONAH (Rạp Xiếc Trung Ương), Hà Nội. Đây là màn phối hợp độc đáo giữa Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ cùng Liên đoàn Xiếc Việt Nam và Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam. Với tinh thần hội ngộ và giao thoa văn hóa giữa hai miền, đêm diễn hứa hẹn mang đến một không gian nghệ thuật đa sắc diện, kết hợp giữa xiếc, cải lương và ca múa nhạc.
