Từ khóa: Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM; giáo dục STEAM; mô hình đào tạo.

Abstract: Vietnam, alongside other countries in the region and worldwide, is entering the era of the Industrial Revolution 4.0, which has generated significant transformations in socio-economic structures and everyday life. The rapid emergence of new technologies has created pressing practical and strategic demands for higher education institutions in Vietnam in general, and for Ho Chi Minh City University of Fine Arts in particular, regarding the training and development of fine arts human resources. These demands necessitate a transition toward the STEAM-oriented educational model-an integrated framework that combines Science, Technology, Engineering, Arts, and Mathematics in teaching and learning processes. By fostering interdisciplinary connections among knowledge domains, the STEAM approach is expected to enhance learners’ capacity to apply theoretical knowledge effectively to academic research, creative practice, and professional activities in the context of contemporary art and design after graduation.

Keywords: Ho Chi Minh City University of Fine Arts; STEAM education; training model.

1. Đặt vấn đề

Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM tiền thân là Trường vẽ Gia Định (École de Dessin de Gia Dinh) được người Pháp thành lập năm 1913. Trường là đơn vị sự nghiệp giáo dục trực thuộc Bộ VHTTDL; có chức năng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực về mỹ thuật ở bậc đại học và sau đại học; nghiên cứu khoa học và sáng tác những tác phẩm mỹ thuật phù hợp với các ngành đào tạo nhằm góp phần bảo tồn và phát triển nền mỹ thuật Việt Nam.

Hằng năm, nhà trường luôn cải tiến, hoàn thiện và nâng cao tính học thuật, đúc kết kinh nghiệm, chú trọng hiệu quả, chất lượng của quá trình đào tạo gắn kết với xã hội, làm phương pháp khoa học cho việc hình thành bản lĩnh sáng tạo nghệ thuật cho sinh viên và học viên đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực cao cho đất nước, xứng đáng là trung tâm đào tạo mỹ thuật lớn của phía Nam, cả nước và khu vực.

Trước ảnh hưởng và tác động của công nghệ hiện đại với xu hướng đào tạo nguồn nhân lực cho nhóm ngành Mỹ thuật và Mỹ thuật ứng dụng ở cả ba trình độ (cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ), nhà trường đang định hướng giáo dục STEAM và triển khai đào tạo theo các quan điểm tiếp cận “học tập tự định hướng”, đào tạo theo công nghệ số, đào tạo trực tuyến ở một số môn học, tín chỉ và nhất là tăng cường sự gắn kết liên ngành với các ngành khoa học khác và các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp trong suốt quá trình đào tạo các chuyên ngành của mỹ thuật. Đặc biệt, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, thu hút các nguồn lực cần thiết để đổi mới sáng tạo, chia sẻ kiến thức và cùng nhau phát triển. Theo Wikipedia “Sự khác biệt chính giữa STEM và STEAM là giáo dục STEM tượng trưng cho một cách tiếp cận hiện đại, cho khoa học và các chủ đề liên quan tập trung vào giải quyết các vấn đề với tư duy, kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề. Giáo dục STEAM khám phá các môn học tương tự, nhưng kết hợp tư duy sáng tạo và nghệ thuật ứng dụng vào giảng dạy, cùng các tình huống thực tế. Giáo dục STEAM là sự kết hợp thêm cả nghệ thuật vào trong các chương trình giảng dạy và nghệ thuật cũng là một phần không thể thiếu trong chương trình giáo dục STEAM hiện đại”.

2. Phương pháp nghiên cứu

Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu phân tích và tổng hợp để nghiên cứu các tài liệu, nghị quyết và các công trình khoa học liên quan đến Cách mạng công nghiệp 4.0 và giáo dục STEAM; phân tích các khái niệm cốt lõi về sự khác biệt giữa STEM và STEAM, nhấn mạnh vai trò của nghệ thuật (Arts) trong việc kết hợp tư duy sáng tạo vào các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật. Phương pháp nghiên cứu trường hợp phân tích thực trạng tại Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM; đánh giá quá trình chuyển đổi từ phương pháp đào tạo truyền nghề truyền thống sang các ngành đào tạo tích hợp hiện đại như Thiết kế đồ họa, Truyền thông đa phương tiện, Thiết kế 3D Game. Phương pháp quan sát và thực nghiệm giáo dục quan sát và phân tích hiệu quả của các mô hình tiếp cận mới đang triển khai tại trường. Phương pháp khảo sát và tham vấn chuyên gia nhằm thu thập ý kiến tư vấn từ các doanh nghiệp trong việc điều chỉnh nội dung chương trình đào tạo để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

3. Kết quả và thảo luận

Ảnh hưởng của Cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng giáo dục STEAM đối với đào tạo mỹ thuật tại Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM

Sự phát triển của công nghệ là điều kiện thuận lợi để các trường tăng cường khả năng tiếp cận giáo dục và cải thiện chất lượng giáo dục. Người học hưởng lợi nhiều nhất từ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 nếu người học có điều kiện tiếp cận với thế giới kỹ thuật số như: máy tính, máy tính bảng, điện thoại thông minh… Các công nghệ thông minh sẽ giúp người học: học tập, nghe nhạc, vui chơi trong thế giới ảo, lớp học ảo, mô phỏng 3D…; học theo các chương trình giáo dục quốc tế, thi lấy tín chỉ quốc tế… Tất cả những việc này đều có thể được thực hiện từ xa, mọi lúc, mọi nơi miễn là có mạng internet và các thiết bị kết nối.

Những cải tiến về công nghệ có thể dẫn đến những lợi ích lâu dài về chất lượng và hiệu quả đào tạo. Chi phí thông tin liên lạc, vận chuyển các dịch vụ và hậu cần đào tạo giảm. Những vật liệu mới nhẹ hơn, bền hơn, có thể tái chế và dễ thích ứng với biến đổi khí hậu đang được đưa ra ở thị trường Việt Nam. Công nghệ in 3D sẽ tạo ra các sản phẩm như: đồ dùng, giáo cụ và cả những tác phẩm điêu khắc, tạo hình trong không gian trên cơ sở mẫu thiết kế kỹ thuật số cũng đang xuất hiện ở nước ta. Tất cả những yếu tố này sẽ giúp mở ra thị trường dịch vụ giáo dục mới, thúc đẩy hoạt động hợp tác quốc tế ở các trường để nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo.

Đứng trước yêu cầu đổi mới, sáng tạo dựa trên sự kết hợp của các công nghệ hiện đại, Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM luôn phải đối diện với những thách thức, đề ra các giải pháp một cách liên tục và nhanh chóng (nhất là thói quen truyền thống trong đào tạo mang tính chuyên sâu và đặc thù của các trường nghệ thuật). Định hướng quốc tế hóa giáo dục đã giúp cho nhà trường nhận thức về đào tạo truyền thống trước đây thường tập trung vào việc cung cấp tri thức chung cho người học thông qua cách dạy học truyền nghề, còn trong đào tạo ngày nay, người học phải học nhiều thứ theo nghĩa rộng, chẳng hạn như: lịch sử, địa lý, văn học, nghệ thuật… Tuy nhiên, ở nhiều nước, những kiến thức chung này đang bị bỏ bớt vì những tri thức này có thể tìm hiểu được từ internet, trang web, bài học trực tuyến và sách điện tử… Người học phải phát triển kỹ năng tư duy phê phán để phân tích và ra quyết định về các biến cố hiện thời, đồng thời phải học cách phân tích “sự kiện” với “hư cấu”, “dữ liệu” với “giả định”, “thiên lệch” với “chân lý”… rồi đi tới kết luận riêng của mình.

Chính những điều trên đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc lập quy hoạch, kế hoạch phát triển nguồn nhân lực tương lai trên cơ sở tiếp cận liên ngành với những ngành mới như: Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật, Toán học… Do vậy, nhà trường đã tập trung đào tạo và mở một số ngành, chuyên ngành mới như: Thiết kế đồ họa (Graphic Design), Thiết kế truyền thông phim ảnh (Film Media Design), Thiết kế 3D sự kiện (3D Events Design), Thiết kế 3D Game (3D Game Design)… chú trọng việc kết nối đào tạo tích hợp các ngành nghề qua việc mở chuyên ngành Thiết kế mỹ thuật truyền thông đa phương tiện (Multimedia Art Design).

Các hoạt động đào tạo và nghiên cứu của nhà trường chủ yếu vẫn theo phương pháp truyền thống (đối với Khoa Mỹ thuật tạo hình) và đang từng bước áp dụng các phương pháp mới (đối với Khoa Mỹ thuật ứng dụng), sẽ phải đối mặt với những thay đổi mạnh mẽ cả về tư duy, cơ cấu kiến thức, kỹ năng và phương pháp dạy - học. Với sự bùng nổ nhanh chóng của công nghệ, đòi hỏi giáo dục phải đem lại cho người học tư duy những kiến thức kỹ năng mới, khả năng sáng tạo, thích ứng với thách thức và những yêu cầu mới mà các phương pháp dạy - học truyền thống không thể đáp ứng.

Ứng dụng giáo dục STEAM và mô hình đào tạo tại Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM

Đào tạo theo tiếp cận học tập tự định hướng (HTTĐH)

Đây là phương pháp dạy - học trong đó người học tự xác định mục tiêu nhằm vạch ra kế hoạch học tập và nghiên cứu theo nhu cầu học tập của cá nhân. Tiếp cận là từng bước tìm hiểu một đối tượng nghiên cứu nào đó bằng những phương pháp nhất định. Tiếp cận HTTĐH trong dạy - học mỹ thuật là vận dụng lý thuyết HTTĐH vào nghiên cứu, lựa chọn và sử dụng phương pháp dạy - học phù hợp với đặc điểm học tập theo định hướng cá nhân của người học với mục tiêu học tập đã được xác định trước. Do đó, về bản chất, tiếp cận này có thể được hiểu là một tiếp cận lấy người học làm trung tâm - là một phương châm của quan điểm dạy - học theo tiếp cận mục tiêu, tiếp cận linh hoạt, là một vận dụng cụ thể của học tập cá nhân trong mối quan hệ tác động qua lại dưới sự hỗ trợ cần thiết của người dạy.

HTTĐH có vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập và xu hướng quốc tế hóa trong giáo dục hiện nay, khi mà lượng tri thức ngày càng tăng cao ở xã hội, HTTĐH giúp người học tự nắm vững, củng cố, mở rộng, đào sâu kiến thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp. Phát huy tính chủ động học tập và tích cực phát triển tư duy độc lập, sáng tạo, hình thành năng lực, hứng thú, thói quen, phương pháp, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, làm cơ sở cho việc học tập suốt đời.

Hiện nay, HTTĐH đã được vận dụng và phát triển trong dạy - học với nhiều ý tưởng và mô hình khác nhau như: học tập tự nghiên cứu, học tập hàm thụ, học tập qua mạng internet, học tập theo kế hoạch cá nhân. Trong quá trình HTTĐH, người học và người dạy cùng thảo luận để đưa ra kế hoạch hoạt động quyết định nên học nội dung nào cho phù hợp với mục tiêu trước mắt, mục tiêu lâu dài. Mục tiêu của người dạy là đáp ứng nhu cầu thực tế của người học. Phương pháp này rất thích hợp để phát triển các kỹ năng học tập của sinh viên và học viên mỹ thuật như: kỹ năng nghiên cứu sáng tạo, kỹ năng độc lập trong thể hiện tác phẩm, trong nghiên cứu khoa học… Đào tạo theo tiếp cận HTTĐH tại các khoa, xưởng và các lớp học tại Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM thực sự là một môi trường văn hóa vì nó vừa đáp ứng mục tiêu chương trình đào tạo, vừa đáp ứng sở thích, mục tiêu và điều kiện học tập nhằm gia tăng hứng thú học tập, nâng cao hiệu quả đào tạo. Ở đây, vai trò của các thày, cô là người hướng dẫn, huấn luyện chứ không chỉ trực tiếp giảng dạy như trước và những giờ lý thuyết đã hướng vào những buổi thực hành, thể nghiệm cụ thể và chủ động của sinh viên, qua đó, cùng kiểm chứng lại lý thuyết đã nghiên cứu.

Đào tạo theo công nghệ số

Khi số hóa trong giáo dục đã trở thành xu hướng và khai thác thông tin trên mạng internet trở thành một kỹ năng cơ bản như đọc, viết của người học trước đây thì việc dạy - học trong Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM từng bước áp dụng công nghệ số là việc làm mang tính cấp bách. Trước mắt, sử dụng các phương tiện này như một công cụ phụ trợ cho bài giảng để nâng cao chất lượng dạy - học, tiếp đó là từng bước số hóa sách giáo khoa, giáo trình, bài giảng, tài liệu tham khảo song hành với tài liệu in giấy, sau đó, dần chuyển đổi hẳn sang công nghệ số. Phần cơ bản hơn và quan trọng nhất đó là xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý đào tạo và học tập qua mạng. Để chuyển đổi từ phương thức đào tạo truyền thống sang áp dụng công nghệ số là việc không dễ dàng và cần phải tập trung.

Đào tạo theo công nghệ số chính là giải pháp ứng dụng phần mềm tương tác trên công nghệ Digital Teaching Platform - DTP (nền tảng giảng dạy kỹ thuật số) theo tư duy giáo dục và phương pháp học tập kiến tạo. Đây là giải pháp mang tính đột phá kết hợp giáo dục và công nghệ thông tin. Đào tạo theo công nghệ số giúp cho người học không chỉ học tốt mà còn chủ động trong học tập, giúp cải thiện việc học tập và đánh giá năng lực thực sự của mình. Người học tự theo dõi, đánh giá được năng lực cá nhân để từ đó có kế hoạch học tập cụ thể của riêng mình. Thực tế triển khai hình thức đào tạo này tại Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM với các hình ảnh trực quan, video clip, bài tập tình huống qua mạng… Sinh viên sử dụng và xử lý thông tin tốt hơn khi tiếp cận với công nghệ mới như AI, thực tế ảo (VR), thực tế ảo tăng cường (AR). Với quan điểm đào tạo này, giảng viên có thể cùng sinh viên nghiên cứu ứng dụng, từ đó, thực hiện bài tập với tinh thần cởi mở và khám phá lợi ích của STEAM… Mặt khác, cùng với công nghệ kỹ thuật số trên máy tính, sinh viên có nhiều hoạt động tương tác với giảng viên cùng bạn học để rèn luyện kỹ năng và cách làm việc nhóm trong suốt quá trình học.

Đào tạo trực tuyến

Học tập trực tuyến (E-learning) mang nhiều ưu điểm vượt trội trong đào tạo đang làm thay đổi mạnh mẽ quá trình tự học do khả năng cá nhân hóa cũng như đáp ứng hiệu quả các hoạt động học tập của người học. Học tập trực tuyến và xây dựng môi trường học tập trực tuyến hiện đang được nhà trường quan tâm và triển khai giúp sinh viên có thể khai thác nội dung học tập trực tuyến từ thiết bị di động, hay học tập trong mô hình không gian ảo…

Học tập theo E-learning làm cho người thày xuất hiện, cùng làm việc nhiều hơn với trò so với mô hình truyền thống. E-learning cùng với hình thức học liệu rất hay, đó là học liệu điện tử (bao gồm: sách điện tử - e-book, bài giảng điện tử, bộ câu hỏi ôn tập và phần kiểm tra đánh giá quá trình tự học của sinh viên…). Về phía người học mỗi khi lên lớp, không chỉ được nghe giảng mà còn tương tác. Tương tác ở chỗ có thể trao đổi trực tiếp hoặc qua hệ thống ghi lại. Môi trường này giúp cho nhà trường một việc đang muốn hướng tới đó là quốc tế hóa cho mọi hoạt động của dạy - học trong môi trường hiện đại: trong một lớp học có nhiều trình độ khác nhau, người học vẫn có thể họp lại học một môn học nào đó. Hoặc người học có thể tiếp xúc, tham gia học tập với bất cứ giáo sư đầu ngành nào, trong bất cứ lĩnh vực nào… đó chính là việc huy động xã hội hóa nguồn lực trí tuệ của xã hội tham gia vào công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực lao động cho xã hội. Cùng với công nghệ, chưa bao giờ việc học dễ dàng như hiện nay và mang lại cho người dân cơ hội tiếp cận, học tập để đổi mới tư duy học tập, làm việc.

Tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong triển khai giáo dục STEAM

Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đã đặt giáo dục nước nhà trước nhiều thách thức mới, diễn ra khá nhanh. Các trường đại học, trong đó có Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM, có thể chưa dự đoán hết được các kỹ năng mà thị trường lao động cần. Do đó, các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế của nhà trường chủ yếu vẫn theo phương pháp truyền thống đã và đang bộc lộ nhiều hạn chế, cả những yếu tố nền móng và phát triển mà một trong những nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là thiếu sự liên kết giữa nhà trường và các trường đại học cùng ngành, các doanh nghiệp trong nước, trong khu vực và quốc tế.

Về phía nhà trường, có thể chỉ ra hai hạn chế lớn của sinh viên tốt nghiệp, đó là các kỹ năng mềm (kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng viết, kỹ năng ứng xử, kỹ năng lắng nghe…) và kỹ năng làm việc theo nhóm. Đây là các kỹ năng quan trọng trong quá trình làm việc ở nhiều khâu, nhiều vị trí trong doanh nghiệp. Đồng thời, do không được tiếp cận với thực tế, không ít sinh viên mới tốt nghiệp vào vị trí công việc rất lúng túng, không biết bắt đầu từ đâu đã làm hạn chế tính năng động, sáng tạo trong công việc.

 Chính vì vậy, hiện nay nhà trường đang đẩy mạnh hợp tác đào tạo với các trường, học viện, các tổ chức hoạt động trong nước và quốc tế để hiện thực hóa quan điển giáo dục STEAM như: đặt ra các yêu cầu học tập trong lĩnh vực tin học (IT), lĩnh vực nghệ thuật số, điện tử, cơ khí, khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI)… Trong sự hợp tác này, các bên hợp tác cùng phối hợp và triển khai, trong một dự án về chương trình đào tạo đại học và sau đại học, một phương pháp giáo dục có thể truyền đạt những kiến thức cơ bản để giúp sinh viên và học viên đạt được sự tự chủ trong lĩnh vực nghệ thuật số về vấn đề kỹ thuật, sửa chữa và tái chế vật liệu đã qua sử dụng, được truyền đạt và thực hành rộng rãi không chỉ trong các trường đào tạo kỹ sư hoặc trường kỹ thuật (điều này có thể thấy rõ ngay tại các không gian đô thị). Ở đây, nhà trường đã chủ động bằng việc hòa nhập các dòng kiến thức tự làm (Do It Yourself - DIY) này vào một phương pháp giáo dục tại trường nghệ thuật và tiến hành nghiên cứu nghệ thuật chung giữa Trường Nghiên cứu Nghệ thuật Đồ họa Bỉ (ERG) (École de Recherche Graphique - ERG) và Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM về các chiến lược có thể tích hợp được các phương thức kỹ thuật như trên (ngoài ra, vấn đề khủng hoảng môi trường có mối liên hệ chặt chẽ với việc sản xuất và sử dụng công cụ số, cơ và điện tử. Vấn đề này cũng sẽ được thảo luận trong chương trình đào tạo nhằm phát triển tư duy đa chiều, đa quan điểm, về cách tiếp cận nghệ thuật số, cả về mặt kỹ thuật và lịch sử nghệ thuật). Chương trình hợp tác giáo dục về nghệ thuật số này, nhà trường nêu ra hai câu hỏi, ở cả phương diện thực hành và phản biện như: Làm thế nào để xây dựng một chương trình giáo dục về nghệ thuật số tại Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM ở cấp độ đại học và thạc sĩ? Liên kết giữa ngành công nghiệp, cơ khí, toán học và nghệ thuật được tạo ra với tất cả các vấn đề môi trường và xã hội mà điều đó bao gồm là gì?

Độc đáo của dự án là việc nghiên cứu chéo các phương pháp giảng dạy cần tham gia vào dự án giới thiệu một chương trình nghệ thuật số chưa từng có tại trường bằng cách kết hợp chuyên môn giảng dạy về nghệ thuật số từ ERG, các thành tựu công nghệ từ hai khu vực và các kênh kiến thức kỹ thuật thay thế mà ta có thể tìm thấy trong không gian đô thị TP.HCM. Theo kế hoạch hợp tác, dự án “Điện toán phục hồi” như một nền tảng cho phương pháp giảng dạy nghệ thuật truyền thông kỹ thuật số (“Salvage computing” as a foundation for digital media art pedagogy) dự kiến sẽ được diễn ra tại Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM từ tháng 1 đến 3/2026 và tại Trường Nghiên cứu Nghệ thuật Đồ họa Bỉ từ tháng 3 đến 5/2026. Kết quả dự án trưng bày các sáng tạo từ workshop và bộ tài liệu giảng dạy học phần Điện toán phục hồi ứng dụng vào nghệ thuật số dành cho sinh viên của hai trường - Thỏa thuận giữa Viện Nghiên cứu và Giáo dục Đại học (ARES), Trương Nguyên Minh Thy (Trường Nghiên cứu Nghệ thuật Đồ họa Bỉ) và Nguyễn Hoàng Minh Khôi (Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM) thuộc Học bổng Asem-Duo.

Sự gắn kết bền vững nhà trường và doanh nghiệp trong triển khai giáo dục STEAM

Việc gắn kết với doanh nghiệp trong quá trình đào tạo, Nhà trường được doanh nghiệp tư vấn về việc sửa đổi và xây dựng nội dung chương trình đào tạo, điều này góp phần nâng cao năng lực thực hành và trình độ chuyên môn cho người học. Bên cạnh đó, việc tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học và tổ chức các buổi tọa đàm, hội thảo chung, trao đổi các thông tin về khoa học, công nghệ tiên tiến, nhu cầu về nguồn nhân lực trong thời điểm hiện tại và tương lai cũng sẽ giúp nhà trường, doanh nghiệp nâng cao được chất lượng đào tạo, tìm được đầu ra phong phú từ người học, từ đó, nâng cao uy tín của nhà trường và doanh nghiệp trước yêu cầu của thị trường lao động đa dạng và luôn biến động.

Về phía doanh nghiệp, gắn kết chặt chẽ với nhà trường để luôn yên tâm có một đội ngũ nhà thiết kế chuyên nghiệp sẵn sàng khi có nhu cầu. Đồng thời, doanh nghiệp ít tốn chi phí tuyển dụng, thử việc, vì qua thời gian thực tập chính là thời gian để sinh viên thể hiện năng lực, doanh nghiệp đánh giá được khả năng, năng lực, phẩm chất của sinh viên. Nói cách khác là doanh nghiệp có thêm quyền và cơ hội lựa chọn và sử dụng nguồn lao động chất lượng, có trình độ, từ đó giải quyết được bài toán nan giải về nhân lực, có cơ hội tham gia tài trợ và đóng góp ý kiến vào việc xây dựng chương trình đào tạo của nhà trường…

Đối với sinh viên, việc có cơ hội lựa chọn địa điểm thực tập trong nước và nước ngoài phù hợp sẽ tạo cho sinh viên nắm bắt được môi trường thực tế, phát triển kỹ năng giải quyết những vấn đề phát sinh. Các đợt thực tập, thực tế giúp hiểu rõ hơn những bài học lý thuyết từ nhà trường. Với kinh nghiệm thực tế, sinh viên sẽ tự tin, sẵn sàng nhận công việc, cơ hội tìm kiếm học bổng và tiếp cận sớm với các tổ chức tuyển dụng, tạo cơ hội việc làm sau khi ra trường.

4. Kết luận

Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng quốc tế hóa trong giáo dục STEM đáng để cho chúng ta quan tâm, vì cuộc cách mạng nào cũng mang lại cơ hội và thách thức cho mọi người, mọi giới, mọi quốc gia. Riêng đối với nền giáo dục Việt Nam, nó sẽ đem lại nhiều kết quả cho những trường sớm ý thức, có sự chuẩn bị và Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM cũng đã xác định ngành Mỹ thuật là ngành gắn liền với công nghệ và quốc tế hóa, do vậy, cần đẩy nhanh việc triển khai đào tạo và tiếp cận mô hình tương thích của giáo dục STEAM để tận dụng thời cơ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 trong việc đào tạo nguồn nhân lực mỹ thuật chất lượng cao đáp ứng yêu cầu và nhu cầu thời đại.

Để sớm thực hiện thành công những điều đang triển khai trên, ngoài sự năng động, thích ứng của nhà trường trong việc tiếp cận xây dựng ngay nguồn cơ sở dữ liệu số thì rất cần sự định hướng, hoàn thiện hệ thống chính sách và điều chỉnh các quy định về hoạt động hợp tác quốc tế trong giáo dục, trong liên kết giữa các trường đại học và doanh nghiệp trong ngoài nước. Thời gian qua, Nhà nước đã có chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa một số ngành, lĩnh vực; trong đó, khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư cho hoạt động giáo dục, tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường, khuyến khích các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp liên kết với các trường trong đào tạo, hợp tác nghiên cứu khoa học... Tuy nhiên, để việc liên kết này hiệu quả, Nhà nước phải có chính sách hướng dẫn cụ thể và hành lang pháp lý thuận lợi, quy định cụ thể quyền, trách nhiệm, phương thức hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp trong và ngoài nước, tránh những xung đột lợi ích hay những mâu thuẫn từ mục tiêu phát triển giữa hai bên.

______________________________

PGS, TS NGUYỄN VĂN MINH, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM

Nguồn: Tạp chí VHNT số 630, tháng 1-2026