Khi số phận nghiệt ngã chọn mình

24 tuổi nhưng thân hình của Nhí chỉ như một đứa trẻ. Không đi đứng được, mọi sinh hoạt đều cần đến sự giúp đỡ của người nhà. Là con út trong gia đình nông dân nghèo ở xã Vị Thủy (Hậu Giang cũ) nay là xã Vĩnh Thuận Đông thuộc TP Cần Thơ, Nhí kém may mắn hơn các anh chị đầu khi từ lúc lọt lòng đã phải đeo mang cơ thể khiếm khuyết.

“Biết hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhiều người cũng khuyên nên gửi Nhí vào trung tâm trẻ khuyết tật nhưng con mình đẻ ra mà, đâu có cha mẹ nào đành lòng. Hai vợ chồng cũng ráng để nuôi nó” - bà Ly, mẹ của Nhí ngậm ngùi chia sẻ.

Lớn lên, nhận ra mình khác thường so với bạn bè cùng trang lứa, Nhí cũng tủi thân và mặc cảm. Nhiều lần, em khóc nghẹn vì ám ảnh ánh mắt kỳ thị của nhiều người. Nhí đã sống những ngày đoạ đày từ thể xác lẫn tinh thần, với những cơn đau hành hạ mỗi khi trái gió trở trời và với nỗi lo sợ lẫn tuyệt vọng về tháng ngày phía trước.

Thế nhưng, với niềm tin yêu vào cuộc sống vượt lên trên cả nỗi sợ hãi, Nhí không cam phận sống đời tàn phế làm gánh nặng cho gia đình mãi mãi mà dũng cảm lựa chọn khác đi, quyết lòng thay đổi số phận chính mình.

Thương con, mẹ Nhí bồng em khắp các bệnh viện từ quê lên phố để đi tìm dù chỉ một tia hy vọng nhưng vô vọng.

Nhìn cha mẹ vất vả, Nhí xác định chỉ có con đường theo đuổi tri thức mới giúp em có một công việc vừa sức để tự lo cho bản thân ở tương lai và đỡ đần phần nào cho cha mẹ sau này. Vậy là Nhí nhất quyết xin được đến trường.

Đôi tay của mẹ, đôi chân của con

Nhí chia sẻ: “Hồi em tới trường xin vô lớp 1, thấy cơ thể em khuyết tật thấp bé nhẹ cân, mấy thầy sợ em không theo kịp bạn bè nên từ chối. Phải một năm sau, nhờ sự cố gắng thuyết phục từ gia đình, em mới được nhận vào trường, được đi học như mọi người”.

Thấy con ham học, được đến lớp thì vui nên gia đình Nhí cũng sắp xếp thời gian và công việc, luân phiên nhau đưa đón. Thời gian đầu, Nhí cũng rất khổ sở khi chịu sự phân biệt, xa lánh từ bạn bè. Nhưng dần rồi ai nấy cũng hiểu ra, hết lòng giúp sức hỗ trợ.

Không biết đi xe nên có thời đoạn mẹ Nhí phải đưa đón con bằng xuồng máy. Có ngày Nhí học hai buổi thì hai mẹ con phải nấu cơm mang theo nhưng Nhí chưa từng bỏ lỡ buổi học nào. Mỗi lần ghe đến bến, mẹ Nhí bồng con lên rồi bạn bè hỗ trợ đưa em vào lớp.

Những lúc mẹ bận thì người anh trên Nhí sẽ túc trực đưa đón em. Một lần hai anh em đạp xe về trên con đường trơn trượt sau mưa, Nhí bị té và gãy tay phải. Sau một tháng điều trị, do tác dụng của thuốc, em nhớ nhớ quên quên và thấy những kiến thức bắt đầu xa lạ với mình. Không chán nản, Nhí cố gắng gấp nhiều lần để làm quen lại từng con chữ và số đếm.

Không thể kể hết những khó khăn đoạn trường trên con đường theo đuổi chữ nghĩa của Nhí. Nhiều lần ốm bệnh, đau nhức, té ngã dẫn đến chấn thương khiến em  sức cùng lực kiệt, có lúc đã có ý định buông bỏ ước mơ vì nghĩ con chữ không có duyên với mình. Bao nhiêu thuốc thang và kháng sinh khiến trí nhớ Nhí ngày một giảm sút. Cuối cùng, sau khi đi qua hết gian truân của một đoạn đường quá dài, tương lai với “cô bé tí hon” dần mở ra khi Nhí tốt nghiệp phổ thông và trở thành sinh viên của trường Cao đẳng Cần Thơ.

“Em chọn ngành Hệ thống thông tin vì có thể làm việc trên máy tính mà không phải đi lại, rất phù hợp với điều kiện sức khỏe hiện tại”, Nhí tâm sự.

Nhí đi học xa nhà, mẹ em, bà Ly cũng khăn gói theo con. Thầy và trò trường Cao đẳng Cần Thơ đã quá quen với hình ảnh người mẹ miền quê ngày mấy lượt bồng con từ giảng đường này sang giảng đường khác theo lịch trình môn học. Chờ con hết tiết lại bồng về.

“Nhà trường, thầy cô cũng thương nên tạo điều kiện để hai mẹ con được ở ký túc xá miễn phí. Nhí được nhà hảo tâm tặng xe điện để di chuyển, bạn bè cũng hỗ trợ, giúp đỡ tận tình”, bà Ly cho biết.

Bà cũng chia sẻ thêm về hành trình gác lại mọi công việc ở quê để đồng hành cùng con trên giảng đường: “Bồng con một đoạn hơn là để con ở nhà rồi phải bồng con cả đời”.

Trợ lực cho Nhí, nhà trường đã sắp xếp để em luôn được học ở tầng trệt cho tiện việc đi lại, tráng bê tông lối đi dẫn vào ký túc xá để Nhí có thể đi xe điện đến phòng học dễ dàng. Mẹ Nhí cũng được thuê làm công việc quét dọn để có thêm thu nhập trang trải cuộc sống của hai mẹ con ở thành phố.

Câu chuyện 20 năm bồng con đi tìm tri thức của người mẹ miền Tây ít chữ nghĩa trở thành câu chuyện xúc động, có sức lan tỏa. Sự sẵn sàng làm chỗ dựa, sẵn sàng ủng hộ ước mơ và đồng hành với con đến cùng của bà Ly đã truyền cảm hứng đến rất nhiều người.

Sống một cuộc đời xứng đáng

Năm 2020, Nhí trở thành một trong năm gương mặt tiêu biểu được tuyên dương “Sinh viên Cần Thơ - Những câu chuyện đẹp” do Hội Sinh viên Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức bình chọn.

Sau 3 năm miệt mài đèn sách, mạnh mẽ vượt qua hết những gian nan thử thách đối với một ngành học khó, Nhí đã tốt nghiệp đúng thời hạn, được thực tập và nhận vào làm việc tại Đài Phát thanh và Truyền hình Hậu Giang. Ước mơ trở thành một lập trình viên giỏi, có một công việc ổn định để có thể tự lo cho bản thân của Nhí đã bước đầu thành hiện thực.

“Ai cũng có ước mơ, có thể con đường đi đến đó rất chông chênh nhưng chỉ cần giữ vững ý chí thì nhất định sẽ vượt qua hết mọi khó khăn, trở ngại”, Nhí tâm sự.

Song song công việc, Nhí đang là sinh viên liên thông từ xa ngành Công nghệ thông tin Trường Đại học Cần Thơ. Cảm tưởng như Nhí chưa bao giờ hài lòng với kết quả trước mắt mà luôn phấn đấu hơn, nỗ lực hơn từng ngày để trở thành phiên bản tốt nhất mà em có thể có.

Bạn bè, đồng nghiệp ai nấy đều ngưỡng mộ nghị lực bền bỉ của cô gái nhỏ và luôn sẵn sàng hỗ trợ, đồng hành cùng em. Từ cô gái rụt rè, tự ti ngày nào, Nhí bây giờ đã tự tin chia sẻ về mình, can đảm xuất hiện trước đám đông để lan tỏa năng lượng sống tích cực, truyền cảm hứng mạnh mẽ tới những người đang từ trong bóng tối lò dò bước đi.

“Khi cánh cửa này đóng lại thì sẽ có cánh cửa khác mở ra. Chúng ta không thể chọn được hình hài mà mình sinh ra nhưng chính thái độ sống lạc quan, ý chí và nỗ lực không chùn bước trước khó khăn, nghịch cảnh sẽ giúp mình chạm tới cái đích mong muốn”, Phạm Thị Nhí chia sẻ.

Câu chuyện về cuộc đời và số phận của cô gái Phạm Thị Nhí đã được Đài Phát thanh và Truyền hình Hậu Giang (trước đây) dựng thành phim tài liệu với cái tên thân thương: “Nhí”. Phim đạt giải Khuyến khích tại Liên hoan phim truyền hình toàn quốc lần thứ 41, cùng năm đạt tiếp giải Nhì báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp giáo dục Việt Nam” năm 2023 thể loại Truyền hình.

“Chúng ta không thể lựa chọn được số phận nhưng hoàn toàn có thể thay đổi nó nếu đủ nghị lực, ý chí và niềm tin”, Nhí nhắn nhủ thêm. Em chính là minh chứng sống động nhất của sự có thể cho những điều tưởng chừng không thể.

Bài và ảnh:  HỒ THỊ LINH XUÂN

Nguồn: Tạp chí VHNT số 655, tháng 9/2026