Phát biểu khai mạc, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh: Trưng bày chuyên đề hôm nay sẽ dẫn dắt công chúng đi theo một cuộc hành trình đầy xúc động về cuộc đời và sự nghiệp của V.I. Lênin. Thông qua ngôn ngữ hội họa, đồ họa, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng hình tượng cậu bé Vô-lô-đi-a thời niên thiếu trong vòng tay gia đình tại Sim-biếc đến một V-la-đi-mia U-li-a-nốp - người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đầy nhiệt huyết trong những ngày đầu hoạt động cách mạng cũng như bản lĩnh phi thường của Người trong những năm tháng lưu vong. Đặc biệt, trưng bày còn tái hiện khoảnh khắc chói lọi của ngày 25/10/1917, khi Người chèo lái con tàu Cách mạng Tháng Mười Nga đến bến bờ thắng lợi. Và, điều chạm đến trái tim chúng ta nhất đó là hình ảnh lãnh tụ Lê-nin trong những phút nghỉ ngơi hay khoảnh khắc bên các em nhỏ. Ở đây, một vĩ nhân gánh vác vận mệnh thế giới lại hiện ra vô cùng nhân hậu, giản dị và thông thái, như muốn nhắn nhủ tới thế hệ tương lai lời dạy nổi tiếng của Người: “Học, học nữa, học mãi!”.
Với hơn 156 ảnh tư liệu, tranh về hình tượng Lênin từ Bộ sưu tập của Khu lưu niệm V.I. Lênin ở Ulyanovsk, Trưng bày giới thiệu tới khách tham quan Việt Nam và bạn bè quốc tế về chân dung Lãnh tụ Vladimir Ilyich Lênin - nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận chính trị kiệt xuất, lãnh tụ lỗi lạc của giai cấp công nhân và Nhân dân lao động toàn thế giới; người bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác; người sáng lập Nhà nước Xô Viết - Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới và lãnh đạo Nhân dân Liên Xô bắt tay vào xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực.
Mỹ thuật Xô Viết chủ đề về Lênin (Leniniana) - bản trường ca nghệ thuật về vị lãnh tụ của Nhân dân lao động đã được xây dựng xuyên suốt nhiều thập kỷ, tạo nên một hình tượng anh hùng - lãng mạn về một nhà cách mạng vĩ đại, một nhân vật lịch sử tầm cỡ thế giới. Thành quả tập thể của các họa sĩ thuộc nhiều thế hệ với phong cách, bút pháp và trường phái dân tộc khác nhau đã đặt nền móng vững chắc cho chủ đề Leniniana. Thông qua trưng bày, công chúng chiêm ngưỡng sự đa dạng trong chiều sâu nhân cách của hình tượng V.I. Lênin - vị Lãnh tụ của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa trong mỹ thuật Xô Viết.
Một số lượng không nhỏ tác phẩm chân dung Lênin hiện còn lưu giữ, đã được sáng tác khi Người còn sống, trong đó có những tác phẩm vẽ trực tiếp từ nguyên mẫu bởi các họa sĩ danh tiếng đương thời. Lênin thường không từ chối ngồi làm mẫu cho họ, miễn là việc đó không làm xao nhãng công việc hiện tại của Người. Sau khi Lênin qua đời, chủ đề Leniniana bước sang một giai đoạn phát triển mới. Nhiệm vụ giờ đây không chỉ đơn thuần là khắc họa chân dung vị nguyên thủ quốc gia đã khuất, mà là xây dựng một hình tượng anh hùng - lãng mạn về một nhà cách mạng vĩ đại, một nhân vật lịch sử tầm cỡ thế giới. Trong tất cả các loại hình mỹ thuật, bao gồm cả đồ họa, việc xây dựng hình tượng Lênin - nhà cách mạng, vị lãnh tụ, nhà tư tưởng và người bạn của công nhân, nông dân - đã được triển khai một cách mạnh mẽ.
Trưng bày gồm 9 phần: Tôi sinh ra ở Simbirsk; Bắt đầu hoạt động cách mạng; Con đường cách mạng - Thời kỳ lưu vong; Vị Lãnh tụ cách mạng; Chân dung vẽ khi sinh thời; Ta sẽ xây dựng một thế giới mới…; Trong những giây phút nghỉ ngơi; Lênin và trẻ em và Sống mãi trong sự nghiệp.
Bên cạnh Trưng bày chuyên đề này, Bảo tàng Hồ Chí Minh còn giới thiệu một số hiện vật, tài liệu tiêu biểu thể hiện tình đoàn kết bền chặt, hữu nghị sâu sắc cùng tình cảm tốt đẹp của Đảng, Chính quyền, Nhân dân Liên Xô dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhân dân Việt Nam.
Sau lễ khai mạc, Bảo tàng Hồ Chí Minh Việt Nam và Khu lưu niệm V.I. Lênin ở Ulyanovsk, Liên bang Nga đã tiến hành ký kết thỏa thuận hợp tác trong hoạt động khoa học và văn hóa giữa hai đơn vị.
Trưng bày mở cửa đến tháng 11/2026.
