Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, việc hình thành và thúc đẩy văn hóa học tập chủ động trong giáo dục đại học trở thành yêu cầu tất yếu. Người học không còn chỉ tiếp nhận tri thức một cách thụ động mà cần chủ động tìm kiếm, lựa chọn, đánh giá và ứng dụng tri thức thông qua các công cụ số và AI. Bài viết tập trung phân tích cơ sở lý luận về văn hóa học tập chủ động trong môi trường giáo dục số; đánh giá thực trạng hình thành văn hóa học tập chủ động của sinh viên Việt Nam thông qua các dữ liệu khảo sát gần đây; đồng thời chỉ ra những cơ hội và thách thức đặt ra đối với các cơ sở giáo dục đại học trong quá trình chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy văn hóa học tập chủ động. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng mô hình giáo dục đại học hiện đại, lấy người học làm trung tâm trong kỷ nguyên số.

Tóm tắt: Bài viết phân tích sự biến đổi hành vi thông tin của sinh viên đại học trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo tạo sinh, được sử dụng ngày càng phổ biến trong học tập và nghiên cứu. Dựa trên các khung lý thuyết hành vi thông tin kinh điển (Ellis, Kuhlthau, Wilson) và các nghiên cứu gần đây, bài viết chỉ ra rằng, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi toàn bộ chu trình hành vi thông tin của sinh viên, từ nhận diện nhu cầu, tìm kiếm, đánh giá đến sử dụng thông tin. Sinh viên có xu hướng “hỏi trí tuệ nhân tạo” như điểm khởi đầu tiếp cận tri thức, thay vì tìm kiếm trực tiếp từ các nguồn học thuật truyền thống. Trí tuệ nhân tạo dần trở thành một tác nhân trung gian, hỗ trợ nhưng đồng thời ảnh hưởng đến năng lực đánh giá thông tin, tư duy phản biện và đạo đức học thuật. Trên cơ sở đó, bài viết thảo luận các hàm ý lý luận, đào tạo và vai trò mới của thư viện đại học trong môi trường trí tuệ nhân tạo.