Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò của vốn văn hóa như một nguồn lực nội sinh then chốt trong xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu tại xã Hát Môn (huyện Phúc Thọ cũ, nay là thành phố Hà Nội) giai đoạn 2021-2025. Lựa chọn thời điểm này không chỉ để đánh giá một chu kỳ phát triển mà còn nhằm thiết lập dữ liệu nền quan trọng trước khi xã Hát Môn sáp nhập với 6 xã khác từ ngày 1/7/2025. Báo cáo chứng minh rằng sự thành công của địa phương này bắt nguồn từ việc kích hoạt hiệu quả bốn trụ cột vốn văn hóa: cá nhân, cộng đồng, thể chế và mạng lưới xã hội. Sự kết hợp này đã chuyển hóa các giá trị di sản thành các thành tựu kinh tế, xã hội vượt trội, như thu nhập bình quân 80,8 triệu đồng/ người và tỷ lệ hộ nghèo toàn diện chỉ còn 0,13%. Kết quả nghiên cứu cung cấp một “mô hình mẫu” và các khuyến nghị chiến lược, khẳng định vốn văn hóa là nền tảng để quản trị rủi ro và đảm bảo sự phát triển bền vững cho đơn vị hành chính mới sau sáp nhập.