Ngày Thơ Việt Nam từ lâu đã trở thành một sự kiện văn hóa có ý nghĩa xã hội sâu rộng, nơi thơ ca gặp gỡ công chúng, nơi những giá trị tinh thần bền vững của dân tộc được trao truyền, tiếp nối. Tiếp theo thành công của Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 23 năm 2025 tổ chức tại tỉnh Ninh Bình, Hội Nhà văn Việt Nam tiếp tục triển khai chủ trương “đưa Ngày thơ quốc gia đến với công chúng cả nước qua hình thức tổ chức luân phiên tại các địa phương khác nhau, tùy thuộc vào chủ đề ngày thơ của năm đó”.
Với chủ đề "Trước biển lớn", sự kiện năm nay được tổ chức tại tỉnh Quảng Ninh. Đây là vùng đất gắn với biển đảo, với không gian mở ra đại dương, đồng thời cũng là nơi từng ghi dấu một sự kiện đặc biệt trong lịch sử thi ca dân tộc: Vào năm 1988 Quảng Ninh là địa phương đầu tiên tổ chức sự kiện Ngày Thơ trên quy mô tỉnh, nhân kỷ niệm 520 năm nhà vua Lê Thánh Tông đề thơ trên vách núi Bài Thơ, trước khi Ngày thơ Việt Nam ra đời trên phạm vi toàn quốc năm 2003, do Hội Nhà văn Việt Nam chủ trì.
Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều cho biết, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 diễn ra trong bối cảnh Đảng ta vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, đánh dấu bước chuyển mình đặc biệt của đất nước, mở đầu Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với tầm nhìn chiến lược dài hạn, khát vọng và quyết tâm nâng cao năng lực quản trị quốc gia, phát triển mọi mặt kinh tế - xã hội, nâng cao hình ảnh, vị thế và sức mạnh Việt Nam trong thời đại mới.
Điểm nhấn của chương trình là Đêm thơ Nguyên tiêu diễn ra vào tối 3/3 tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh Quảng Ninh. Đêm thơ Nguyên tiêu "Trước biển lớn" sẽ gồm những bài thơ về biển của các nhà thơ thuộc nhiều thế hệ. Công chúng sẽ được lắng nghe và thưởng thức tác phẩm của các nhà thơ nổi tiếng và nhiều nhà thơ có những bài thơ hay viết về biển như: Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Trần Nhuận Minh, Trần Đăng Khoa, Thuận Hữu, Nguyễn Thị Hồng Ngát, Nguyễn Việt Chiến, Đặng Huy Giang, Phạm Đương… cùng các nhà thơ trẻ đang tạo được ấn tượng trên văn đàn: Trang Thanh, Lữ Mai, Nguyễn Thị Kim Nhung…
Một điểm mới của Ngày Thơ năm nay là sự kết hợp giữa thơ và âm nhạc. Nhiều bài hát nổi tiếng về biển vốn được phổ nhạc từ những bài thơ xuất sắc sẽ được trình diễn theo một cấu trúc đặc biệt: Nhà thơ - tác giả sẽ trực tiếp chia sẻ về hoàn cảnh ra đời và đọc bài thơ gốc, sau đó công chúng được thưởng thức ca khúc phổ thơ. Trong khuôn khổ chương trình, bên cạnh tiết mục mở màn ngâm bài thơ Nguyên Tiêu của Chủ tịch Hồ Chí Minh theo truyền thống, công chúng còn được thưởng thức một số tiết mục nghệ thuật đặc sắc về mảnh đất, con người Quảng Ninh do chính các nghệ sĩ tỉnh Quảng Ninh thực hiện, được nghe những bài hát hay về biển đã làm xúc động biết bao thế hệ.
Ngày Thơ năm nay tiếp tục có sự tham gia của nhà thơ Mỹ Bruce Weigl, ông là một trong hai cựu chiến binh Mỹ đã được Tổng Bí thư Tô Lâm trực tiếp trao tặng Huân chương Hữu nghị năm 2024 vì có đóng góp tích cực quảng bá, giới thiệu văn học Việt Nam ra thế giới và góp phần xây dựng nhịp cầu hữu nghị giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.
Trong khuôn khổ Ngày Thơ, Tọa đàm học thuật "Phẩm giá của thơ ca" sẽ diễn ra vào sáng 3/3, là diễn đàn để các nhà thơ, nhà nghiên cứu cùng trao đổi, phản biện, tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để người cầm bút giữ được bản lĩnh, nhân cách, bảo vệ và sáng tạo những giá trị thơ ca đích thực, qua đó làm nên phẩm giá của nhà thơ trong thời đại mới. Trong bối cảnh mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, thơ ca đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức: Sự dễ dãi trong sáng tác, nguy cơ hòa tan giá trị, áp lực của thị hiếu tức thời.
Một nét mới nữa của Ngày Thơ năm nay là Ban tổ chức chủ động mang thơ ra ngoài không gian của hội trường và sân khấu, trực tiếp đến với công chúng yêu thơ rộng rãi. Ban Tổ chức sẽ thành lập một số nhóm các nhà thơ, đi xuống các hầm mỏ, đến với học sinh, sinh viên các trường đại học; các nhà máy và đơn vị bộ đội trên địa bàn tỉnh để giao lưu, nói chuyện về thi ca và đọc thơ cho công chúng. Chủ trương này sẽ được tiếp tục thực hiện trong những lần tổ chức tiếp theo của Ngày Thơ Việt Nam. Đây được xem là một bước đi thể hiện rõ tinh thần "thơ ca đồng hành cùng nhân dân", đưa thơ ca trở lại với đúng mạch sống của lao động với những con người bình dị trong đời thường.
Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 còn gây chú ý với không gian mỹ thuật mở, trưng bày 50 câu thơ hay về biển được Ban tổ chức tuyển chọn từ thơ cổ đại, trung đại đến hiện đại, trình bày trên các "cánh buồm thơ". Không gian này do nhiếp ảnh gia Dương Minh Long thiết kế, đồng thời ông cũng là người đảm nhiệm toàn bộ thiết kế mỹ thuật của Ngày Thơ năm nay.
Nhân dịp này, Nxb Hội Nhà văn cũng cho ra mắt tuyển tập thơ Trước biển lớn - lấy theo tên chủ đề Ngày Thơ, tuyển chọn những tác phẩm tiêu biểu gắn với chủ đề, góp phần lưu giữ dấu ấn của Ngày Thơ 2026.
Hội Nhà văn Việt Nam kỳ vọng, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 sẽ là một sự kiện văn hóa, đồng thời truyền tải thông điệp tinh thần mạnh mẽ: Đứng trước "biển lớn" của thời đại, thơ ca bằng tiếng nói bền bỉ và nhân văn của mình, vẫn âm thầm góp phần giữ gìn bản sắc, nuôi dưỡng khát vọng và củng cố niềm tin cho con người Việt Nam trên hành trình vươn ra "biển lớn" của nhân loại.
