Làm công tác văn hóa cơ sở, chị luôn tâm niệm rằng, văn hóa chỉ thực sự có sức sống khi hiện diện trong đời sống của Nhân dân. Bởi vậy, thay vì chỉ chờ cơ sở đề xuất, chị cùng cán bộ trong phòng chủ động tìm đến các địa phương, gặp gỡ những người làm phong trào, các câu lạc bộ (CLB) văn nghệ, lắng nghe nhu cầu thực tế để tham mưu tổ chức những hoạt động phù hợp. Với chị, mỗi chuyến đi không chỉ là một chuyến công tác mà còn là dịp để hiểu hơn đời sống văn hóa ở từng địa phương, hiểu người dân đang cần gì, yêu thích điều gì và đâu là những giá trị cần được tiếp tục vun đắp.

Từ những chuyến đi ấy, nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng nghệ thuật truyền thống được tổ chức ở cơ sở, từ hát Chèo, hát Văn, hát Xẩm đến các hoạt động dân vũ. Những lớp học có thể diễn ra trong những không gian rất đỗi bình dị nhưng lại mở ra một hành trình ý nghĩa: người học không chỉ tiếp nhận kỹ năng mà còn có thêm cơ hội đến gần với nghệ thuật truyền thống, hiểu hơn về giá trị văn hóa của quê hương và quan trọng hơn là có thể tiếp tục truyền dạy, luyện tập, biểu diễn tại chính địa phương mình.

Trong hành trình đưa văn hóa về cơ sở, xã miền biển Giao Phúc là một trong những địa phương để lại dấu ấn đặc biệt. Lớp tập huấn nghệ thuật truyền thống được tổ chức tại địa phương không chỉ giúp các học viên có thêm kiến thức, kỹ năng về nghệ thuật mà còn tạo nền tảng để phong trào văn hóa, văn nghệ ở cơ sở tiếp tục phát triển. Sự tận tâm, trách nhiệm của chị Hồng Định trong quá trình tổ chức, hướng dẫn và đồng hành cùng lớp học đã được địa phương ghi nhận. UBND xã Giao Phúc đã tặng Giấy khen cho chị vì có thành tích xuất sắc trong việc mở lớp tập huấn nghệ thuật truyền thống tại địa phương. Đây là sự trân trọng của cơ sở đối với một người cán bộ đã dành tâm sức để đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với người dân.

Điều chị Hồng Định luôn quan tâm là làm sao để một lớp tập huấn không kết thúc khi buổi học cuối cùng khép lại. Chị mong những câu hát, điệu múa sau khi được truyền dạy sẽ tiếp tục vang lên trong các CLB, trong những buổi sinh hoạt cộng đồng; mong mỗi học viên sau lớp học lại trở thành một hạt nhân để lan tỏa niềm yêu thích nghệ thuật đến những người xung quanh. Với chị, đó mới là ý nghĩa lâu dài của việc đưa văn hóa về cơ sở.

Một minh chứng rõ nét cho cách làm ấy là tại phường Hà Nam. Ngay sau khi lớp tập huấn kết thúc, với sự đồng hành, hỗ trợ của chị, địa phương đã thành lập CLB hát Chèo, hát Văn, hát Xẩm phường Hà Nam. Việc một CLB được hình thành ngay sau lớp học cho thấy những kiến thức, kỹ năng được trao truyền đã không dừng lại ở những buổi tập huấn mà thực sự được chuyển hóa thành hoạt động văn hóa cụ thể trong cộng đồng.

Là một biên đạo múa, chị không chỉ đảm nhận công tác tham mưu, quản lý mà còn trực tiếp đứng lớp, trực tiếp truyền dạy. Trong mỗi buổi học, từ động tác cơ bản đến cách thể hiện thần thái, cảm xúc của tiết mục, chị đều kiên trì hướng dẫn. Có những động tác tưởng như đơn giản nhưng để thực hiện đồng đều, đẹp mắt lại cần rất nhiều thời gian luyện tập. Chị vẫn nhẹ nhàng sửa từng động tác, hướng dẫn từng nhịp, động viên học viên tự tin hơn. Sự nhiệt tình ấy khiến khoảng cách giữa người truyền dạy và người học dần được xóa nhòa, thay vào đó là sự gần gũi của những người cùng chia sẻ một tình yêu với nghệ thuật.

Có những lớp tập huấn ở địa bàn xa, chị sẵn sàng ở lại trong suốt quá trình tổ chức. Tại xã Giao Phúc, phường Trung Sơn - Tam Điệp, phường Yên Sơn…, ngoài thời gian giảng viên lên lớp theo lịch, chị vẫn tranh thủ ở lại để hướng dẫn thêm cho học viên. Khi thì chỉnh từng động tác múa, khi thì hướng dẫn thêm một đoạn dân vũ, lúc lại cùng CLB trao đổi cách xây dựng, hoàn thiện tiết mục để sau khi lớp học kết thúc, mọi người vẫn có thể tự luyện tập và duy trì hoạt động.

Trong nhiều lớp tập huấn, chị còn âm thầm hỗ trợ về trang phục, đạo cụ để các chương trình tổng kết, bế mạc có được sự chỉn chu và thành công tốt đẹp. Có lẽ chính từ những điều rất nhỏ ấy mà hình ảnh người cán bộ văn hóa trở nên gần gũi hơn trong lòng cơ sở. Người dân không chỉ nhớ đến chị bởi chuyên môn mà còn nhớ một người luôn sẵn sàng dành thêm thời gian cho lớp học, kiên nhẫn với từng học viên và trăn trở với hoạt động của từng CLB.

Trong những hoạt động đó, dân vũ “Vũ điệu kết đoàn” do chị biên đạo và trực tiếp truyền dạy là một dấu ấn đáng nhớ. Với những động tác khỏe khoắn, vui tươi, giàu tinh thần đoàn kết, tiết mục nhanh chóng được nhiều CLB trong tỉnh học tập, luyện tập và biểu diễn. Từ một tiết mục được dàn dựng cho sân khấu, “Vũ điệu kết đoàn” dần trở thành một sinh hoạt văn nghệ gần gũi trong cộng đồng. Những người dân vốn không chuyên về nghệ thuật có thể cùng nhau tập luyện, cùng hòa chung một nhịp điệu, cùng tạo nên không khí vui tươi trong những ngày hội, những chương trình sinh hoạt của địa phương.

Đó cũng là điều khiến chị Hồng Định luôn trăn trở: làm thế nào để nghệ thuật không chỉ thuộc về sân khấu chuyên nghiệp mà thực sự trở thành một phần của đời sống. Bởi ở cơ sở, một tiết mục văn nghệ đôi khi không đơn thuần là để biểu diễn. Đó có thể là nơi người dân gặp gỡ, kết nối, là niềm vui sau những giờ lao động, là cách để những người cùng yêu nghệ thuật tìm thấy nhau và cùng gìn giữ những giá trị truyền thống.

Với biên đạo múa Hồng Định, có lẽ niềm vui lớn nhất của người làm nghề không nằm ở việc mình đã dàn dựng bao nhiêu tiết mục hay đứng trên bao nhiêu sân khấu mà là nhìn thấy những gì mình trao đi vẫn tiếp tục được sống trong cộng đồng. Khi học viên tự tin đứng trên sân khấu; khi một CLB vẫn duy trì luyện tập sau lớp học; khi những điệu múa, câu hát được truyền lại cho người khác, chị biết rằng công sức của mình đã không dừng lại ở một buổi tập hay một chương trình.

Giữa nhịp sống hiện đại, việc gìn giữ văn hóa truyền thống đôi khi không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ những con người bền bỉ đi đến từng địa phương, đến với từng CLB, kiên nhẫn truyền dạy từng câu hát, từng động tác và khơi dậy trong mỗi người niềm tự hào về văn hóa quê hương. Bằng trách nhiệm của một cán bộ quản lý, sự tận tâm của một người làm nghề và trái tim của một nghệ sĩ, chị Hồng Định vẫn đang lặng lẽ đi trên hành trình ấy. Hành trình đưa nghệ thuật đến gần hơn với Nhân dân, để những giá trị truyền thống không chỉ được nhắc nhớ mà thực sự hiện diện trong đời sống; để mỗi câu hát, điệu múa được trao đi lại tiếp tục tìm thấy một đời sống mới trong cộng đồng.

Bài và ảnh: HOÀNG OANH

Nguồn: Tạp chí VHNT số 655, tháng 9/2026