Ngày hội văn hóa các dân tộc và lễ hội Lồng tồng xã Cát Tiên 2 gồm 2 phần, trong đó phần lễ Thầy cúng hành lễ chúc Xuân cầu mùa (bằng tiếng Tày, Nùng) và có lời dịch bằng tiếng Kinh. Tại Lễ hội, mỗi sản vật được dâng lên cúng trời đất, Thần Nông thông qua mâm lễ đều mang một ý nghĩa thể hiện được sự giao hoà của trời đất, là thành quả lao động của những bàn tay cần cù, chịu khó, chắt chiu làm lụng, thể hiện sự cảm tạ trời đất, các vị tiền nhân, thánh thần luôn phù hộ, che chở cho nhân dân được thuận lợi và bội thu trong sản xuất, an khang trong đời sống.
Bên cạnh phần lễ, phần hội của Ngày hội văn hóa các dân tộc và lễ hội Lồng tồng (lễ hội Xuống đồng) đã thực sự tạo nên sự rộn ràng, náo nức, đông vui. Đó là các làn điệu dân ca, hát then, cồng chiêng, nhảy sạp, các trò chơi dân gian truyền thống như tung còn, đi cà kheo, bịt mắt đập heo đất, bịt mắt bắt vịt, lạy cọ, đánh cù, nhảy bao bố tiếp sức, trò chơi truyền bột thể hiện được đậm chất dân gian truyền thống nhưng vẫn toát lên sự khỏe khoắn, hiện đại.
Theo ông Nguyễn Hoàng Lịch, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Cát Tiên 2: Ngày hội văn hóa các dân tộc và lễ hội Lồng tồng Xuân Bính Ngọ năm 2026 nhằm gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng nói riêng và cộng đồng các dân tộc trên địa bàn xã Cát Tiên 2 nói chung, cầu mong cuộc sống ấm no, hạnh phúc; đồng thời gắn kết với quảng bá sản phẩm du lịch của địa phương. Trong đó, Lễ hội Lồng tồng - hay còn gọi là Hội Xuống đồng - là nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời, là "linh hồn" của đồng bào Tày, Nùng từ miền núi phía Bắc mang theo khi về định cư tại mảnh đất Cát Tiên 2 thân yêu này. Đây không chỉ là hoạt động tín ngưỡng cầu trời đất, Thần Nông phù hộ cho mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi mà còn là dịp để chúng ta bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các vị tiền nhân đã có công khai sơn phá thạch.
Điểm nhấn của ngày hội là không gian văn hóa ẩm thực đặc sắc với các món ăn truyền thống như cơm lam, cá suối, rau rừng, khâu nhục, heo quay, vịt quay, rượu cần, rượu men lá… cùng hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP của địa phương, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Cát Tiên 2 đến với bạn bè và du khách gần xa.
Ngày hội văn hóa các dân tộc và lễ hội Lồng tồng được tổ chức vào dịp đầu năm mới, gắn liền với nền nông nghiệp trồng trọt, được tổ chức nhằm gửi gắm những mong ước của con người, cầu cho mưa thuận gió hòa, cây lúa dưới ruộng, củ sắn trên nương luôn luôn tốt tươi, mang lại thật nhiều no ấm, là một biểu hiện sinh động của nền văn hóa phong phú, đa dạng và giàu bản sắc văn hóa dân tộc. Lễ hội nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của người dân Tày, Nùng trên địa bàn xã, từ đó tạo động lực, tinh thần phấn khởi cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ra sức thi đua lao động, sản xuất, phát triển kinh tế phấn đấu xây dựng xã Cát Tiên 2 đạt chuẩn nông thôn mới - đô thị văn minh góp phần thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã đề ra trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Được biết, hiện toàn xã có khoảng 5.000 nhân khẩu là người Tày, Nùng… từ các tỉnh miền núi phía Bắc vào địa phương sinh sống, lập nghiệp. Trong những năm qua, đồng bào các dân tộc nơi đây luôn đoàn kết, xây dụng quê hương trên vùng đất mới, luôn giữ gìn, bảo tồn và phát huy truyền thống văn hoá của dân tộc.
Bài và ảnh: NGUYỄN HOÀN
Nguồn: Tạp chí VHNT số 637, tháng 3-2026
