Lai Châu - nơi mây chạm núi, nơi văn hóa chạm lòng người, từ lâu đã nổi tiếng với những cung đường huyền thoại như đèo Ô Quy Hồ, những đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam và Đông Nam Á như Pu Si Lung, Pu Ta Leng, Bạch Mộc Lương Tử cùng thảm thực vật nguyên sinh và rừng hoa đỗ quyên rực rỡ.

Lai Châu đang dần ghi dấu ấn mạnh mẽ trên bản đồ du lịch với nhiều điểm đến tiêu biểu như: Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây, Cổng trời Ô Quy Hồ, quần thể hang động Pusamcap; chinh phục cảm giác mạnh với dù lượn “Bay lên nóc nhà Đông Dương” tại bản Sì Thâu Chải; hay khám phá không gian văn hóa bản địa tại bản du lịch cộng đồng đạt chuẩn ASEAN - Sin Suối Hồ. Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nơi đây còn là vùng đất giàu truyền thống lịch sử - văn hóa, là nơi sinh sống của 20 dân tộc anh em đầy bản sắc. Cùng với con người chân chất, hiền hòa, mến khách, tạo nên sức hút riêng có của du lịch địa phương.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lai Châu Nguyễn Đình Hùng cho biết: Trong những năm gần đây, hoạt động du lịch của tỉnh ngày càng khởi sắc và đạt được một số kết quả tích cực. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đón trên 5 triệu lượt khách; tổng doanh thu từ hoạt động du lịch ước đạt trên 3.800 tỷ đồng. 

Hệ thống hạ tầng du lịch của tỉnh ngày càng được đầu tư đồng bộ; hệ thống cơ sở lưu trú, dịch vụ ngày càng phát triển với hơn 138 cơ sở lưu trú, 1.255 phòng, trong đó có 4 khách sạn từ 3 sao trở lên với phòng khách sạn đạt tiêu chuẩn; 150 nhà hàng đủ tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch. Hạ tầng viễn thông, internet, 4G, cáp quang đã được phủ sóng trên toàn tỉnh, đáp ứng tốt nhu cầu của doanh nghiệp và du khách.

Trên cơ sở những tiềm năng, lợi thế và các sản phẩm du lịch đã được hình thành, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lai Châu mong muốn thông qua Hội nghị, tỉnh Lai Châu giới thiệu đầy đủ, thực tế hơn về các điểm đến tới nhà đầu tư, doanh nghiệp lữ hành và du khách; qua đó tăng cường kết nối, xây dựng sản phẩm và mở rộng liên kết nguồn khách với các địa phương; nhận được các ý kiến trao đổi, hiến kế từ các chuyên gia, doanh nghiệp nhằm thúc đẩy hợp tác, phát triển du lịch theo hướng bền vững, hiệu quả.

Tại Hội nghị, các đơn vị, doanh nghiệp tại tỉnh Lai Châu đã giới thiệu về những sản phẩm du lịch tại địa bàn. Trong đó, có Khu du lịch sinh thái Cổng trời Ô Quy Hồ, cách trung tâm Sa Pa khoảng 15km, nằm trên đỉnh đèo Ô Quy Hồ, được mệnh danh là một trong “tứ đại đỉnh đèo” của Tây Bắc, ở độ cao hơn 2.000m, nổi bật với cảnh quan hùng vĩ và khí hậu trong lành, mát mẻ quanh năm. Đây cũng là điểm check-in, nhiếp ảnh lý tưởng, mở ra hành trình khám phá sang các bản làng Lai Châu giàu bản sắc.

Hay như: bản du lịch cộng đồng Lao Chải 1 (xã Khun Há, tỉnh Lai Châu) nằm ở độ cao hơn 1.300m, cách trung tâm tỉnh khoảng 20km, là nơi lưu giữ nguyên vẹn bản sắc văn hóa của đồng bào Mông với 100% hộ dân sinh sống lâu đời. Lao Chải 1 có cảnh quan thiên nhiên trong lành với ruộng bậc thang, núi rừng hùng vĩ, và đời sống văn hóa đặc sắc như múa khèn, dệt thổ cẩm, thưởng thức ẩm thực truyền thống. Với định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, Lao Chải 1 đang từng bước khẳng định sức hút nhờ vẻ đẹp nguyên sơ, bản sắc riêng và sự thân thiện của người dân, trở thành điểm đến hấp dẫn tại Lai Châu…

Chia sẻ tại Hội nghị, Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Lai Châu Trần Quang Kháng cho biết, Lai Châu sở hữu nhiều lợi thế nổi bật để phát triển du lịch, từ cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, khí hậu đặc trưng của vùng cao, đến sự thân thiện, mến khách của con người và đặc biệt là hệ giá trị văn hóa truyền thống phong phú. Trên địa bàn tỉnh hiện có 20 dân tộc sinh sống, đặc biệt, có 13 dân tộc cư trú thành cộng đồng riêng biệt, tạo nên những giá trị văn hóa đặc sắc, giàu tính bản địa.

Trên cơ sở đó, Lai Châu định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, đi vào chiều sâu, khai thác có chọn lọc các lợi thế sẵn có. Các dự án đầu tư được khuyến khích phát triển theo hướng hài hòa với thiên nhiên, tôn trọng cảnh quan và hệ sinh thái, như mô hình tại khu du lịch Cầu Kính Rồng Mây hay khu vực Cổng Trời Ô Quy Hồ – nơi du khách không chỉ trải nghiệm dịch vụ mà còn được hòa mình vào không gian rừng núi rộng lớn, nguyên sơ.

Đối với du lịch cộng đồng, địa phương xác định người dân là trung tâm, vừa là chủ thể tham gia, vừa là đối tượng thụ hưởng. Các bản du lịch cộng đồng được quy hoạch theo hướng giữ nguyên vùng lõi, bảo tồn trọn vẹn bản sắc văn hóa, không phát triển các loại hình lưu trú hiện đại, mà tập trung vào mô hình homestay do chính người dân vận hành. Các khu vực lân cận sẽ được quy hoạch để thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, tạo sự kết nối nhưng không làm phá vỡ không gian văn hóa truyền thống.

Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Lai Châu chia sẻ, địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong thu hút du khách. Vì vậy, với sự vào cuộc của cộng đồng doanh nghiệp, đơn vị lữ hành sẽ góp phần quan trọng vào định hướng phát triển du lịch của tỉnh trong thời gian tới.

“Với khát vọng vươn lên, người dân địa phương đang từng bước thay đổi tư duy, chủ động quảng bá những giá trị riêng có của mình đến với du khách trong nước và quốc tế” – ông Trần Quang Kháng cho biết.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai cho rằng, Lai Châu thuộc nhóm có địa hình cao và hiểm trở nhất Việt Nam. Vì thế, Lai Châu phù hợp du lịch chekking và khám phá. 

Theo bà Nguyễn Thị Hoa Mai, với hơn 20 dân tộc sinh sống nhưng Lai Châu lại nghèo sản phẩm du lịch vì chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách. Phó Cục trưởng đề xuất, tỉnh Lai Châu nên phát triển các phiên chợ vùng cao thành đặc sản du lịch. Bên cạnh đó, việc quy hoạch kiến trúc bản làng cũng cần được thực hiện nghiêm túc để tránh tình trạng bê tông hóa tự phát, làm mất đi hồn cốt của vùng cao.

Đề cập đến các điểm nghẽn, bà Nguyễn Thị Hoa Mai cho rằng, hạ tầng giao thông và dịch vụ lưu trú chất lượng cao của Lai Châu được coi là những rào cản lớn nhất. Bà nhấn mạnh Lai Châu cần sớm giải quyết bài toán giao thông cũng như thu hút các doanh nghiệp lớn vào đầu tư. Bên cạnh đó, chất lượng dịch vụ cần được nâng cao thông qua việc "cầm tay chỉ việc" cho người dân bản địa, từ cách nấu ăn phù hợp với khẩu vị khách quốc tế đến việc quản lý homestay chuyên nghiệp hơn. 

Cuối cùng, bà khuyến nghị tỉnh cần sớm định vị rõ phân khúc khách hàng mục tiêu, từ khách đại trà đến khách cao cấp, từ khách nội địa đến quốc tế để có kế hoạch nghiên cứu thị trường và phục vụ tương xứng. Đồng thời, kết nối chặt chẽ với trục liên kết vùng để tạo thành một hành trình trải nghiệm toàn diện cho du khách. Bà tin tưởng rằng, với sự đầu tư bài bản và hướng đi đúng đắn, du lịch Lai Châu sẽ sớm khẳng định được vị thế riêng trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới.