Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ chuỗi chương trình Vietnam NEXT & Smart City Asia 2026 do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số kết hợp cùng Cục Chuyển đổi số Quốc gia tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
Diễn đàn "Công nghệ số và AI trong kiến tạo nền kinh tế sáng tạo - Từ tài nguyên văn hóa đến năng lực cạnh tranh quốc gia" chính thức diễn ra đưa đến một góc nhìn mới: Văn hóa không chỉ là những giá trị cần bảo tồn, mà còn là nguồn lực hình thành IP Văn hóa, sản phẩm, thương hiệu và mô hình kinh doanh mới. Khi kết hợp cùng công nghệ số, AI và sở hữu trí tuệ, tài nguyên văn hóa sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế sáng tạo và nâng cao sức mạnh mềm Việt Nam. Cùng thời điểm, Ban tổ chức chính thức mở cổng đăng ký Giải thưởng Văn hóa Sáng tạo - Việt Nam Rồng Xanh Awards 2026 trên phạm vi toàn quốc.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, PGS, TS Hoàng Hữu Anh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia nhấn mạnh, năm 2026 là thời điểm bản lề. Nghị quyết 57-NQ/TW đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Luật Chuyển đổi số đã được ban hành. Chiến lược chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2026–2030 và Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đã được phê duyệt.
“Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Khoa học và Công nghệ lúc này là đưa các chủ trương đó thành giá trị cụ thể cho người dân và doanh nghiệp: từ thể chế, hạ tầng, dữ liệu, nhân lực đến hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Diễn đàn và Triển lãm lần này là nơi để kết nối và nhân rộng những giá trị ấy” -PGS, TS Hoàng Hữu Anh cho biết.
Theo PGS, TS Hoàng Hữu Anh, Smart City Asia 2026 có bốn điểm đáng chú ý, đây là chuỗi sự kiện liền mạch trong ba ngày, gắn Diễn đàn Việt Nam NEXT, Triển lãm, Lễ kỷ niệm Ngày Chuyển đổi số quốc gia và Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số quốc gia.
Sự kiện mở ra một chủ đề tiên phong là Smart Agent City, đô thị thông minh thế hệ AI-native, nơi AI trở thành hạ tầng trí tuệ của chính quyền đô thị. Đây là chủ đề mới và còn nhiều câu hỏi mở về thể chế, an toàn, quyền riêng tư. Vì vậy chúng ta tiếp cận bằng thảo luận cởi mở và tinh thần thử nghiệm có kiểm soát.
“Công nghệ gắn với văn hóa và sáng tạo, để tài nguyên văn hóa trở thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Đồng thời, từ trưng bày đến kết nối với hơn 200 đơn vị tham gia triển lãm từ 10 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng các hoạt động pitching, kết nối đầu tư và ký kết hợp tác” - PGS, TS Hoàng Hữu Anh nhấn mạnh.
Phát biểu tại Diễn đàn, TS Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số chia sẻ, Diễn đàn và Triển lãm Đô thị Thông minh châu Á - Việt Nam (gọi tắt SCA) đã đi qua một hành trình 5 mùa được tổ chức Và điều chúng tôi nhận thấy ngày càng rõ là: đô thị thông minh hôm nay không còn là câu chuyện của riêng công nghệ. Đó là câu chuyện về năng lực quản trị, dữ liệu, con người, văn hóa và chất lượng sống.
5 kỳ Smart City Asia tại TP.HCM vừa qua là một dấu mốc quan trọng. Sự kiện hằng năm đã quy tụ hơn 300 gian hàng và hơn 16.000 lượt khách tham quan mỗi kỳ, cùng sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác trong nước, quốc tế.
Đặc biệt, trong khuôn khổ triển lãm, SCA không chỉ là không gian trình diễn công nghệ, mà đồng thời tổ chức một hệ thống các diễn đàn tương lai Quốc gia Số (Vietnam Next), kết nối từ bài toán công nghệ, đô thị, văn hóa đến những vấn đề ở tầm quốc gia.
TS Nguyễn Thị Bích Lan cho biết, trong chuỗi chương trình lần này, chúng tôi thiết kế các diễn đàn theo một hành trình liên kết: Từ công nghệ – đến ứng dụng; từ ứng dụng – đến hệ sinh thái; từ hệ sinh thái – đến giá trị; và từ giá trị – đến năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, các trục nội dung của SCA gồm: Hạ tầng số và công nghệ chiến lược; AI và đô thị thông minh; Quản trị thông minh và quản trị đô thị; Cuộc sống thông minh và xã hội số; Công nghệ, Văn hóa và Đời sống đô thị...
Phát biểu đề dẫn tại Diễn đàn, bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng cùng các định hướng chiến lược tại các Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu: Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm tạo bứt phá về năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; hình thành hệ sinh thái văn hóa gắn với môi trường số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát huy tối đa vai trò của cộng đồng doanh nghiệp.
Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, xu thế hội tụ giữa văn hóa, công nghệ và sáng tạo đang diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết trên phạm vi toàn cầu. Sự bùng nổ của các công nghệ chiến lược như Trí tuệ nhân tạo, Dữ liệu lớn, Blockchain, các không gian thực tế ảo cùng nền tảng truyền thông số đã và đang định hình nên một "hệ sinh thái mới" cho văn hóa. Trong đó, công nghệ vừa là công cụ, vừa là môi trường mở đường để văn hóa Việt Nam bước ra thế giới nhanh hơn, rộng hơn và hiệu quả hơn.
Điều đó cho thấy một đòi hỏi tất yếu là phát triển văn hóa trong thời đại mới phải gắn liền với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhưng điều quan trọng hơn cả là chúng ta phải nhận diện sâu sắc sự thay đổi trong chính cách thức mà giá trị văn hóa được tạo ra.
Trong bối cảnh đó, để một giá trị văn hóa thực sự bước vào nền kinh tế sáng tạo, nó phải vận hành qua một chuỗi giá trị toàn diện và liên tục: Khởi nguồn từ chủ thể nắm giữ di sản - qua bàn tay đội ngũ sáng tạo - sự hỗ trợ của công nghệ - năng lực quản trị của doanh nghiệp và cuối cùng là thương mại hóa trên thị trường…
“Đây là lý do sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực văn hóa (IP văn hóa) không chỉ là câu chuyện bảo vệ bản quyền sau khi một sản phẩm đã được tạo ra. IP văn hóa phải được định vị là thành tố cốt lõi, tham gia ngay từ đầu vào quá trình tạo lập và vận hành giá trị” – bà Nguyễn Thị Hoàng Lan nhấn mạnh.
Bà Nguyễn Thị Hoàng Lan cũng cho biết, mục tiêu cuối cùng, không phải là đưa công nghệ vào văn hóa một cách đơn thuần, mà là thiết lập một Hệ sinh thái sáng tạo hoàn chỉnh- nơi văn hóa cung cấp chất liệu để sáng tạo, tạo ra giá trị mới, công nghệ mở rộng khả năng lan tỏa, doanh nghiệp đưa sản phẩm bứt phá trên thị trường và Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, "khớp nối" giữ nhịp phát triển. Đây chính là nền tảng cốt lõi để văn hóa thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế sáng tạo, đóng góp thiết thực vào sự bứt phá kinh tế của Việt Nam.
Tại Diễn đàn các diễn giả, chuyên gia, nhà quản lý cùng cộng đồng sáng tạo và công nghệ đã thẳng thắn chia sẻ về những kinh nghiệm thực tế, chỉ rõ các "điểm nghẽn" về thể chế, hạ tầng và cơ chế phối hợp về vấn đề bản quyền tác giả về các lĩnh vực trong phát triển công nghiệp văn hóa như nghệ thuật biểu diễn, âm nhạc, sáng tạo... Từ đó, đề xuất các giải pháp đột phá góp phần hoàn thiện chính sách, phát triển hạ tầng, dữ liệu văn hóa số, thu hút nguồn lực xã hội hóa và đào tạo nguồn nhân lực liên ngành.
Cũng tại sự kiện, Giải thưởng Văn hóa Sáng tạo - Việt Nam Rồng Xanh Awards 2026 với thông điệp “Sáng tạo trải nghiệm Việt – Sống nhịp thế giới” chính thức mở cổng đăng ký trên toàn quốc.
Bà Nguyễn Thanh Giang, Giám đốc điều hành Mạng lưới Rồng Xanh Fellowship, thành viên Ban Tổ chức cho biết, Giải thưởng nhằm tìm kiếm, tôn vinh và kết nối các sáng kiến, sản phẩm, IP văn hóa đang làm mới di sản bằng tư duy đương đại và công nghệ; bao phủ đa dạng lĩnh vực: từ nghệ thuật, âm nhạc, thiết kế, du lịch, giáo dục STEAM đến các mô hình ứng dụng công nghệ để số hóa văn hóa.
Về tiêu chí đánh giá, Giải thưởng sẽ tập trung vào 4 trụ cột: Sáng tạo – Công nghệ – Trải nghiệm – Tạo tác động; mở rộng cho mọi quy mô, từ các dự án lớn đã khẳng định thương hiệu đến những sáng kiến mới bắt đầu, giàu tiềm năng.
Không chỉ dừng lại ở việc trao giải, Việt Nam Rồng Xanh Awards 2026 còn hướng tới xây dựng nền tảng kết nối bền vững giữa các nhà sáng tạo với doanh nghiệp, công nghệ và thị trường, góp phần phát triển ngành công nghiệp văn hóa và sức mạnh mềm Việt Nam.
