Talkshow “Áo dài và Hội họa” là một trong những hoạt động nhằm triển khai mục tiêu của CLB Di sản Văn hóa Áo dài khắp cả nước, đó là tôn vinh, bảo tồn và lan tỏa vẻ đẹp, giá trị văn hóa sâu sắc của tà áo dài Việt Nam đến cộng đồng trong nước và quốc tế; hướng tới việc công nhận áo dài là di sản phi vật thể của nhân loại, đồng thời gắn kết những người yêu áo dài, phát huy giá trị áo dài trong đời sống đương đại, hỗ trợ các làng nghề truyền thống.
Tham dự chương trình, các diễn giả, nhà thiết kế, họa sĩ, khách mời cùng nhau thảo luận về sứ mệnh bảo tồn, tôn vinh và đưa tà áo dài truyền thống vươn tầm thế giới. Đây là một trong những nỗ lực góp phần tôn vinh giá trị của áo dài trong đời sống, văn hóa, xã hội, đồng thời khơi dậy tình yêu, niềm tự hào, trách nhiệm giữ gìn, phát huy giá trị di sản áo dài và quảng bá hình ảnh, văn hóa, đất nước, con người Việt Nam nói chung và phụ nữ Việt Nam nói riêng đến đông đảo bạn bè trong nước và quốc tế; góp phần đưa các giá trị của áo dài sớm được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Mở đầu buổi tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm – Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, người dành nhiều tâm huyết cho công tác bảo tồn di sản áo dài đã chia sẻ về hành trình đầy tự hào của tà áo dài trong những năm qua. Áo dài giờ đây không chỉ là trang phục truyền thống mà còn là “nhận diện thương hiệu” của Việt Nam trên trường quốc tế - như nhà ngoại giao Tôn Nữ Thị Ninh từng khẳng định.
Là người sáng lập và điều hành CLB Di sản Văn hóa Áo dài Việt Nam, bà Thanh Tâm chia sẻ: "Sau ba năm hoạt động, CLB Di sản Áo dài Việt Nam đã phát triển 15 câu lạc bộ tại 15 tỉnh thành phố trong nước và 8 câu lạc bộ ở nước ngoài, trải rộng khắp châu Âu, châu Úc và châu Á. Tháng 8-2025, Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam thành lập, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực gìn giữ, phát huy và lan tỏa giá trị của tà áo dài”.
Trong những nỗ lực chung ấy, hội họa đóng vai trò quan trọng trong việc đưa di sản áo dài ra thế giới bằng cách khắc họa vẻ đẹp văn hóa, bản sắc Việt, tạo chiều sâu nghệ thuật vượt qua rào cản ngôn ngữ và thu hút sự chú ý của quốc tế.
Bà Thanh Tâm cho rằng, nếu thời trang trình diễn đưa áo dài ra thế giới bằng hình ảnh trực diện, thì hội họa lại có khả năng lưu giữ, lắng đọng và lan tỏa những giá trị tinh thần lâu dài. Và chính ở điểm này, họa sĩ Lê Trang đã góp phần tạo nên dấu ấn với những tác phẩm giàu biểu cảm và có sức gợi, đặc biệt hấp dẫn giới trẻ.
Là một trong những người tiên phong mang các bộ sưu tập áo dài Việt Nam đi giới thiệu khắp thế giới từ hơn 20 năm trước, nhà thiết kế Lan Hương chia sẻ những kỷ niệm thực tế để minh chứng cho sức hút của áo dài Việt Nam ở nước ngoài. Cảm nhận về sự giao thoa giữa áo dài và hội họa, nhà thiết kế Lan Hương bày tỏ sự xúc động sâu sắc trước cách thể hiện di sản qua lăng kính mỹ thuật. Bà cảm nhận được những "luồng điện nhẹ" trong trái tim khi thấy các tác phẩm hội họa đã lột tả được giá trị cốt lõi của người phụ nữ Việt: bình an, thong dong, tinh tế và duyên dáng. Với tư cách là một nghệ nhân, một nhà thiết kế đi trước, bà đưa ra những lời khuyên cho các nhà thiết kế trẻ và những người yêu áo dài, đó là cần tôn trọng giá trị nguyên bản, vẻ đẹp kín đáo vốn là cái "lề" mà cha ông để lại. Mọi sự đổi mới đều phải dựa trên tinh thần giữ gìn bản sắc truyền thống của tà áo dài Việt Nam.
Họa sĩ trẻ Chu Nhật Quang nhận định, tà áo dài có sự giao thoa kỳ diệu giữa quá khứ và hiện tại, vừa truyền thống vừa hiện đại, áo dài luôn toát ra một mỹ cảm rất nữ tính, tôn vinh lên được cái nét đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam. Theo anh, sức sống bền bỉ của áo dài nằm ở khả năng tự thích nghi để chuyển mình phù hợp với sự phát triển của xã hội.
Đồng quan điểm đó, họa sĩ Lê Trang cho biết, áo dài với chị có một sự gắn bó máu thịt, từ ký ức tuổi thơ sinh ra và lớn lên với văn hóa cố đô và hình ảnh tà áo dài tím cho đến sau này, áo dài đã trở thành một chủ đề quan trọng trong tranh của chị. Bởi vậy, khi bước vào con đường hội họa, áo dài trở thành đề tài trong sáng tác của chị – không chỉ bởi vẻ đẹp thẩm mỹ mà còn bởi khí chất văn hóa và bản sắc người phụ nữ Việt Nam được kết tinh trong đó. Theo chị, đó là vẻ đẹp của “quiet strength” – sức mạnh thầm lặng, mềm mại mà bền bỉ. Theo Lê Trang, các giám tuyển và nhà sưu tập quốc tế nhận ra trong tranh chị không chỉ là hình ảnh người phụ nữ mặc áo dài, mà là cả một câu chuyện về văn hóa Việt Nam, về tinh thần và nội lực của con người Việt.
Buổi thảo luận cũng đặt ra những vấn đề mang tính thực tiễn cao: Đâu là sức mạnh của áo dài trong hành trình hội nhập mỹ thuật quốc tế? Câu trả lời nằm ở chính thế hệ trẻ. Bà Nguyễn Thị Thanh Tâm chia sẻ, bà thấy một tín hiệu đáng mừng, các bạn trẻ đang ngày càng yêu thích áo dài. Họ rất sáng tạo và mong muốn đưa hình ảnh Việt Nam thông qua tà áo dài đến với bạn bè quốc tế. Sự yêu thích này không dừng lại ở việc mặc áo dài mà còn là việc sáng tạo nghệ thuật xung quanh chủ đề này. Theo bà, các họa sĩ trẻ như Chu Nhật Quang và Lê Trang đang tiếp nối câu chuyện di sản bằng ngôn ngữ hội họa hiện đại, giúp thế giới đánh giá cao hơn về giá trị thẩm mỹ của Việt Nam qua hình tượng áo dài. Việc đưa áo dài vào tranh và mang những bức tranh đó ra thế giới chính là cách hiệu quả nhất để quảng bá văn hóa. Khi áo dài xuất hiện trong các không gian nghệ thuật quốc tế, nó không còn là một bộ trang phục dân tộc thuần túy mà trở thành một tác phẩm nghệ thuật có sức sống toàn cầu.
Buổi Talk Show "Áo dài và Hội họa" đã cho thấy, áo dài không chỉ là di sản cần được bảo tồn trong bảo tàng, mà là một thực thể sống động cần được nuôi dưỡng bằng tư duy sáng tạo và tình yêu của cộng đồng. Các ý kiến phát biểu cho thấy một chiến lược nhất quán: Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống, đồng thời khuyến khích những thử nghiệm nghệ thuật mới để áo dài luôn hiện diện trong đời sống đương đại. Sự kết hợp giữa Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam và các họa sĩ trẻ như Lê Trang, Chu Nhật Quang đã mở ra những hướng đi triển vọng trong việc hỗ trợ các nghệ nhân, làng nghề truyền thống và nâng cao vị thế của mỹ thuật Việt Nam trên trường quốc tế, hướng tới mục tiêu để áo dài được ghi danh là Di sản phi vật thể của nhân loại.
