Buổi ra mắt có sự tham gia của Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Nicolai Prytz; tác giả Thomas Bo Pedersen; ông Mads Christoffersen - Giám đốc Nxb Mondogrande; ông Chuck Searcy và ông Ngô Xuân Hiền - đại diện Dự án Project Renew; nhà văn Yên Ba - đại diện Nxb Hội Nhà văn và đông đảo các độc giả yêu văn chương.
Tiểu thuyết Những bóng ma trở lại do Nxb Mondogrande xuất bản tại Đan Mạch năm 2022. Cuốn sách đã được công chúng Đan Mạch đón nhận rất tích cực nhờ lối viết mạch lạc và câu chuyện hấp dẫn. Tại Việt Nam, cuốn sách do Nxb Hội Nhà văn và công ty Book Hunter hợp tác xuất bản và phát hành. Việc Những bóng ma trở lại ra mắt độc giả Việt Nam không phải một sự tình cờ. Thomas Bo Pedersen là một nhà báo, nhà ngoại giao, doanh nhân người Đan Mạch đã sống và làm việc tại Việt Nam suốt hơn bốn mươi năm qua với một tình cảm gắn bó.
Cuốn tiểu thuyết xoay quanh ký ức về thời hậu chiến với những hậu quả nặng nề mà chiến tranh để lại. Dưới những lớp bụi của lịch sử, có những câu chuyện tưởng như đã ngủ yên nhưng thực chất chưa bao giờ biến mất. Chúng chỉ lùi sâu vào ký ức, chờ một thời điểm để quay trở lại – dưới hình hài của những ám ảnh, của những câu hỏi chưa có lời đáp và của những món nợ đạo đức mà con người không thể né tránh. Tiểu thuyết Những bóng ma trở lại mở ra một thế giới nơi chiến tranh không kết thúc khi tiếng súng im lặng. Nó tiếp tục tồn tại trong đời sống con người qua ký ức, qua những hệ quả kéo dài của quá khứ và qua cảm thức trách nhiệm cá nhân. “Bóng ma” trong cuốn tiểu thuyết hiện diện dưới nhiều tầng nghĩa: vừa là quá khứ đẫm máu, vừa là ký ức chung, vừa là những vết hằn âm thầm nhưng bền bỉ, vẫn tiếp tục định hình hiện tại.
Buổi ra mắt sách như một điểm gặp gỡ của văn học, lịch sử và những nhân chứng sống để mở ra một cuộc đối thoại rộng hơn. Bên cạnh cuộc trò chuyện với tác giả Thomas Bo Pedersen, dịch giả Hà Thủy Nguyên còn có sự tham dự của ông Chuck Searcy – một cựu binh Mỹ tại Việt Nam, sau này đã trở thành Chủ tịch Hội cựu chiến binh vì hòa bình của Mỹ tại Việt Nam, đại diện Quỹ Dự án xử lý vật liệu nổ sau chiến tranh – RENEW. Không gian sự kiện còn giới thiệu những bức ảnh do chính tác giả chụp trong 40 năm ở Việt Nam – phần lớn những bức ảnh được trưng bày là về các nạn nhân của chất độc da cam, những khoảnh khắc đời thường của họ, đôi khi rất đẹp nhưng cũng rất đau, như một đối thoại âm thầm với chính cuốn sách.
Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Nicolai Prytz cho biết, Đan Mạch và Việt Nam đã thiết lập mối quan hệ song phương bền vững từ năm 1971 và đang hướng tới kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Trong quá khứ, Việt Nam từng là quốc gia nhận được hỗ trợ ODA lớn nhất từ Đan Mạch.
Bày tỏ ngưỡng mộ trước sự phát triển vượt bậc, thần kỳ về kinh tế - xã hội của Việt Nam, Đại sứ chia sẻ, đồng hành với sự phát triển đó là sự đầu tư của nhiều công ty Đan Mạch, và ông Thomas Bo Pedersen được nhắc đến như một ví dụ nổi bật cho sự đóng góp vào mối quan hệ này. Ông Thomas Bo Pedersen đến Việt Nam vào năm 1984 với tư cách là một phóng viên quốc tế, và là người đã đưa Việt Nam đến gần hơn với công chúng Đan Mạch thông qua những câu chuyện về cuộc sống thường nhật cùng nỗ lực vươn lên của người dân. Để mang lại những ảnh hưởng tốt đẹp hơn cho quan hệ hai nước, Thomas đã quyết định trở thành nhà ngoại giao. Ông từng công tác ở Đại sứ quán Đan Mạch tại Hà Nội vào đầu những năm 2000. Đặc biệt, ông từng là trợ lý của Bộ trưởng Phát triển – một vị trí đòi hỏi các nhà ngoại giao phải rất giỏi và giàu kinh nghiệm. Năm 2006, Thomas chuyển sang lĩnh vực doanh nghiệp và dẫn dắt Mascot – một tập đoàn đồ bảo hộ lao động nổi tiếng tại Đan Mạch và châu Âu. Tập đoàn Mascot đã mở 3 nhà máy tại Việt Nam, tạo ra hàng nghìn việc làm cho công nhân địa phương, trở thành người tiên phong trong trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) từ khi khái niệm này còn chưa phổ biến tại Việt Nam.
Đại sứ Nicolai Prytz bày tỏ sự vui mừng khi chứng kiến Thomas Bo Pedersen trong vai trò một tiểu thuyết gia với tác phẩm trinh thám Những bóng ma trở lại. Với tác phẩm này, ông là người Đan Mạch thứ năm có sách được dịch sang tiếng Việt (sau những tác giả lớn như Hans Christian Andersen).
Tại sự kiện, ông Mads Christoffersen - Giám đốc Nxb Đan Mạch Mondogrande giới thiệu về tác giả Những bóng ma trở lại: “Ông ấy là một nhà báo rất giỏi và sau đó trở thành một nhà ngoại giao xuất sắc. Sau nhiều năm đảm nhiệm các chức vụ khác nhau, cuối cùng ông trở thành Tham tán Thương mại tại Đại sứ quán Đan Mạch ở Hà Nội vào năm 2002. Ông ấy có kiến thức và hiểu biết nhiều về lịch sử và văn hóa đất nước Việt Nam. Ông ấy nói được tiếng Việt và có vô số mối quan hệ nhưng còn một yếu tố quan trọng khác trong tính cách của ông ấy: đó là khát vọng không ngừng nghỉ tìm kiếm công lý và sự công bằng. Cuốn sách Những bóng ma trở lại được truyền cảm hứng sâu sắc từ lịch sử cũng như những hiểu biết của Thomas về chức năng của ngành Ngoại giao”.
Dịch giả Hà Thủy Nguyên - người dịch cuốn sách sang tiếng Việt, cho biết: “Dịch Những bóng ma trở lại của tác giả Thomas Bo Pedersen có lẽ là trải nghiệm văn bản phức tạp nhất mà tôi từng trải qua. Không phải vì tác phẩm khó đọc, trái lại, tác phẩm dễ đọc và hấp dẫn. Bất cứ ai đọc bản tiếng Anh của cuốn sách đều sẽ thấy Thomas Bo Pedersen yêu Việt Nam và ông ngưỡng mộ cuộc kháng chiến của Việt Nam đến mức nào. Đó không phải là mối quan hệ ngoại giao, đó thực sự là một tình cảm đẹp. Ông xót xa cho những số phận người dân bị bom đạn phương Tây giày xéo, ông cảm thông cho những đấu tranh tâm lý của những bóng ma trong chiến trận”.
Sự kiện xuất bản lần này còn mang một ý nghĩa nhân văn, khi tác giả Thomas Bo Pedersen và Nxb Đan Mạch Mondogrande cam kết quyên tặng toàn bộ lợi nhuận từ cuốn sách cho các nạn nhân chất độc màu da cam tại Việt Nam qua chương trình Project RENEW (Chương trình rà phá bom mìn vật liệu nổ, hỗ trợ nạn nhân da cam ở Việt Nam). Một trong những khoảnh khắc xúc động nhất tại sự kiện là khi ông Chuck Searcy được mời lên sân khấu. Là một cựu binh Mỹ tại Việt Nam, nay ông đại diện cho tổ chức Project RENEW, dành nhiều thập kỷ thực hiện công việc rà phá bom mìn và hỗ trợ các nạn nhân chiến tranh tại Việt Nam. Ông Chuck Searcy bày tỏ lòng ngưỡng mộ sâu sắc đối với Thomas Bo Pedersen vì những đóng góp trong việc làm cầu nối giữa Việt Nam với Đan Mạch cũng như nhiều quốc gia khác. Thông qua sự hiểu biết về Việt Nam, Thomas Bo Pedersen đã hỗ trợ đắc lực trong việc giảm thiểu các tác động tiêu cực từ quá khứ và chiến tranh.
Ông Chuck Searcy cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ trước sự thẳng thắn của Thomas khi ông yêu cầu sự công bằng cho các nạn nhân Việt Nam. Chính thái độ can đảm và những thông điệp mạnh mẽ của Thomas, cùng việc ông đề cao vai trò của các tổ chức giải quyết hậu quả chiến tranh, đã khiến Chuck quyết tâm tìm gặp ông. Từ đó, họ đã duy trì một tình bạn bền vững dựa trên những niềm tin và giá trị chung về sự công bằng mà người dân Việt Nam xứng đáng nhận được.
Chính vì sự thấu hiểu và tin tưởng đó, cùng với chuyến thăm thực tế tại Quảng Trị vào năm 2022, Thomas đã quyết định dành toàn bộ doanh thu từ tiểu thuyết Những bóng ma trở lại để hỗ trợ Project RENEW. Ông muốn đóng góp một phần cụ thể vào công việc khắc phục hậu quả chiến tranh mà người bạn lâu năm của mình đã tận tụy cống hiến suốt nhiều năm qua.
