Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình tái cấu trúc nghề gốm truyền thống tại làng Bàu Trúc trong bối cảnh phát triển du lịch. Dựa trên khảo sát thực địa, kết hợp quan sát tham dự, phỏng vấn sâu và tư liệu thứ cấp, cùng với tiếp cận lý thuyết về tái cấu trúc văn hóa, nghiên cứu cho thấy dưới tác động của thị trường du lịch, thực hành nghề gốm đang có những chuyển biến đáng kể. Quá trình này thể hiện ở ba phương diện chính: gia tăng quy mô và mức độ tham gia của các hộ dân; mở rộng tổ chức sản xuất theo hướng đa dạng và hình thành các liên kết chuỗi giá trị; cùng với sự tái định vị danh mục sản phẩm từ gốm gia dụng sang gốm mỹ nghệ. Bên cạnh đó, những điều chỉnh về kỹ thuật sản xuất, phân công lao động, phương thức tiêu thụ và cách thức trình hiện nghề gốm như một sản phẩm du lịch cho thấy năng lực thích ứng linh hoạt của cộng đồng, trong khi các yếu tố cốt lõi như kỹ thuật thủ công, tri thức bản địa và ý nghĩa văn hóa vẫn được duy trì. Từ đó, bài viết góp phần làm rõ cơ chế vận hành của quá trình tái cấu trúc các thực hành sản xuất, đồng thời gợi mở cách tiếp cận phân tích thực hành nghề từ góc nhìn chủ thể tự quyết trong bối cảnh du lịch.

Tóm tắt: Tái cấu trúc văn hóa được hiểu là quá trình kiến tạo cơ chế văn hóa mới trên nền tảng các giá trị truyền thống, biểu hiện thông qua các tiến trình tái sáng chế, tái định vị và tái trình hiện. Bài viết phân tích quá trình tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế của người Chăm ở làng Bàu Trúc (Khánh Hòa) trong bối cảnh phát triển du lịch. Nghiên cứu sử dụng phương pháp dân tộc học, với dữ liệu được thu thập qua nhiều đợt điền dã giai đoạn 2023-2025, kết hợp quan sát tham dự, phỏng vấn sâu và tổng hợp tư liệu thứ cấp. Kết quả cho thấy, bên cạnh việc duy trì các sinh kế truyền thống như nghề gốm và nông nghiệp, cộng đồng Chăm ở Bàu Trúc đã chủ động sáng tạo và đa dạng hóa sinh kế gắn với du lịch, bao gồm trình diễn văn hóa, kinh doanh lưu trú và ẩm thực, bán hàng trực tuyến và tổ chức các hoạt động trải nghiệm làng nghề. Những biến chuyển này phản ánh vai trò chủ thể tự quyết của cộng đồng trong việc tái định vị sinh kế và tái tổ chức nguồn lực văn hóa nhằm thích ứng với thị trường du lịch, qua đó góp phần làm rõ cơ chế nội sinh của quá trình tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế ở các cộng đồng thiểu số trong bối cảnh phát triển du lịch hiện nay.