Nghệ thuật chèo vốn gắn liền với đời sống sinh hoạt của cư dân nông nghiệp lúa nước vùng đồng bằng Bắc Bộ, mang trong mình những triết lý nhân sinh sâu sắc thông qua lối diễn xuất ước lệ và các làn điệu mượt mà. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên số, nghệ thuật chèo dần trở thành một “ẩn số” đối với giới trẻ. Những rào cản về ngôn ngữ cổ, các điển tích xưa và tiết tấu chậm của các vở diễn truyền thống đã vô hình trung tạo nên một bức tường ngăn cách thế hệ.
Với sự đồng hành, ủng hộ của Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Chèo Hà Nội cùng sự bảo trợ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Bộ VHTTDL và Bộ Ngoại giao, dự án Chèo “Kéo” ra đời bắt nguồn từ chính những trăn trở của các bạn sinh viên về tương lai của nghệ thuật dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Mục tiêu của dự án là biến chèo từ một loại hình sân khấu truyền thống trở thành một phần của trải nghiệm văn hóa cá nhân, nơi người trẻ có thể chạm, chơi và yêu bằng chính cảm xúc của mình.
Em Mai Phương - Trưởng Ban Tổ chức cho biết: “Chèo “Kéo” ra đời với khát vọng đưa nghệ thuật cổ truyền chạm đến trái tim thế hệ trẻ. Chúng em hy vọng dự án này không chỉ mang đến một không gian thưởng thức nghệ thuật, mà còn là nhịp cầu để mỗi khán giả tìm thấy sự kết nối sâu sắc với giá trị văn hóa dân tộc và nuôi dưỡng tình yêu dành cho nghệ thuật chèo trong đời sống hiện đại”.
Khởi đầu với sự kiện "Chèo Kéo - Kéo Gen Z gần hơn với Chèo" diễn ra vào tối ngày 1-6-2025 tại Nhà hát Chèo Việt Nam, dự án đã tạo nên một cơn sốt trong cộng đồng sinh viên tại Hà Nội. Với thông điệp: “Giữ hồn Chèo - Kéo chất trẻ”, sự kiện đã thu hút hơn 1000 bạn trẻ tham gia, không chỉ là khán giả mà còn là những người trực tiếp tương tác với không gian nghệ thuật.
Điểm nhấn của giai đoạn này là Triển lãm Chạm nét Chèo và đêm diễn "Đêm kết nối - Say lời hát". Thay vì chỉ ngồi xem biểu diễn, các bạn trẻ được tham gia vào các hoạt động mang tính trải nghiệm như vẽ tranh cát, chơi trò chơi dân gian và đắm chìm trong tiếng đàn bầu tại không gian triển lãm. Ban Tổ chức đã khéo léo sử dụng các nền tảng mạng xã hội như TikTok và Reels để truyền thông, thu hút đông đảo khán giả trẻ đến với nghệ thuật chèo. Sự thành công của năm 2025 không chỉ nằm ở số lượng người tham dự mà còn ở việc thay đổi nhận thức. Những người trẻ vốn quen thuộc với âm nhạc hiện đại đã nhận ra rằng chèo không hề “lỗi thời” nếu biết cách tiếp cận. Những trích đoạn kinh điển như Thị Mầu lên chùa hay Lý trưởng - Mẹ Đốp được diễn giải theo cách hiểu của Gen Z, giúp thế hệ trẻ cảm nhận được sự hóm hỉnh, trí tuệ và cái tình sâu sắc của người xưa.
Bước sang năm 2026, dự án Chèo “Kéo” đã có một bước chuyển mình chiến lược, khi tập trung vào đối tượng học sinh tiểu học - thế hệ măng non cần được gieo mầm tình yêu văn hóa dân tộc sớm nhất. Với chủ đề "Làng chèo phiêu lưu ký", dự án đã xây dựng một hành trình khám phá thế giới chèo đầy màu sắc, lấy cảm hứng từ các tích truyện dân gian quen thuộc. Hành trình này được thiết kế dựa trên tâm lý học giáo dục, nơi trẻ em được “chơi mà học, học mà yêu” nghệ thuật chèo thông qua nhân vật Bờm và chiếc quạt mo - biểu tượng xuyên suốt của chương trình.
Chuỗi lớp học trải nghiệm Hòa ca nhịp Chèo đã được tổ chức trong 3 tuần, từ ngày 21-12-2025 đến 4-1-2026. Đây là một nỗ lực của các bạn trẻ trong việc đưa nghệ thuật chuyên nghiệp vào giáo dục ngoại khóa cho trẻ em. Dưới sự hướng dẫn tận tình của NSƯT Ngọc Ánh (Nhà hát Chèo Hà Nội), các bạn nhỏ được làm quen với từng làn điệu, được uốn nắn cách phát âm, làm quen với các nhịp phách chèo. Các hoạt động trong lớp học không chỉ giới hạn ở việc hát hay diễn, mà còn mở rộng ra các hoạt động thủ công DIY (Do It Yourself), giúp các em nhỏ tự tay làm nên những đạo cụ chèo cho riêng mình.
Sự kiện diễn ra tại Rạp Đại Nam vào ngày 11-1-2026 là sự kết tinh của toàn bộ hành trình nỗ lực của nhóm dự án. Triển lãm trưng bày các giá trị văn hóa chèo sống động thông qua các tư liệu, đạo cụ và đặc biệt là sự xuất hiện của sổ chèo độc bản - một công trình ghi chép lại hành trình của dự án và kiến thức về nghệ thuật chèo.
Tại đây, khán giả được trải nghiệm nghệ thuật thư pháp, làm tò he, mặc thử trang phục chèo… Bên cạnh đó, khán giả được thưởng thức những trích đoạn chèo kinh điển do chính các nghệ sĩ của Nhà hát Chèo Hà Nội dàn dựng và biểu diễn. Điểm nhấn của chương trình chính là sự xuất hiện của các “mầm non chèo” - những học sinh tiểu học đã trưởng thành từ lớp học Hòa ca nhịp Chèo. Đêm diễn không chỉ là một chương trình nghệ thuật, mà là không gian gặp gỡ đặc biệt giữa những nghệ sĩ gạo cội và thế hệ trẻ, nơi niềm đam mê văn hóa truyền thống được tiếp nối một cách tự nhiên qua các thế hệ.
Thành công của Đêm hội làng Chèo ngày 11-1-2026 không chỉ là một dấu ấn sáng tạo mà còn là lời khẳng định về sức sống mãnh liệt của nghệ thuật sân khấu truyền thống. Qua dự án Chèo “Kéo”, có thể thấy chiến lược bảo tồn di sản gắn liền với trải nghiệm thực tế đã mở ra một hướng đi mới đầy triển vọng để nghệ thuật dân tộc được đông đảo công chúng trẻ đón nhận.
